Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 98

rozdział 2. Jezyk matematyki · temat „Liczby wielokątne” · 4 zadania z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

Celem jest to, by wykorzystać związek liczb kwadratowych z sumami kolejnych liczb nieparzystych i szybko obliczyć sumę pierwszych dwudziestu takich liczb.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

nn-ta liczba kwadratowa jest sumą nn początkowych liczb nieparzystych i wynosi n2n^2. Dla n=20n=20:

1+3+5+…+39=202=400.1+3+5+\ldots+39=20^2=400.
Odpowiedź

400400.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

Ćwiczymy tutaj, jak porównać wzory na liczby kwadratowe i trójkątne oraz dowieść, że każda kolejna liczba kwadratowa rozkłada się na dwie sąsiednie trójkątne.

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

nn-ta i (n−1)(n-1)-sza liczba trójkątna wynoszą odpowiednio Tn=n(n+1)2T_n=\frac{n(n+1)}2 i Tn−1=(n−1)n2T_{n-1}=\frac{(n-1)n}2. Zatem

Tn−1+Tn=n(n−1)+n(n+1)2=2n22=n2,T_{n-1}+T_n =\frac{n(n-1)+n(n+1)}2 =\frac{2n^2}{2}=n^2,

czyli otrzymujemy nn-tą liczbę kwadratową.

Odpowiedź

Tn−1+Tn=n2T_{n-1}+T_n=n^2 dla każdego n>1n>1.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Zadanie 3

Podstawiamy odpowiedni numer i liczbę boków do ogólnego wzoru na liczby wielokątne, wyznaczając szóstą liczbę pięciokątną.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Dla liczby pięciokątnej podstawiamy r=5r=5 i n=6n=6 do wzoru (r−2)n(n−1)2+n(r-2)\frac{n(n-1)}2+n:

(5−2)⋅6⋅52+6=3⋅15+6=51.(5-2)\cdot\frac{6\cdot5}{2}+6=3\cdot15+6=51.
Odpowiedź

Szósta liczba pięciokątna jest równa 5151.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

Zadanie polega na tym, by z ogólnego wzoru wyznaczyć pięć kolejnych liczb sześciokątnych i dla każdej przygotować układ punktów pokazujący jej geometryczne znaczenie.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Dla r=6r=6 wzór przyjmuje postać

(6−2)n(n−1)2+n=2n(n−1)+n=2n2−n.(6-2)\frac{n(n-1)}2+n=2n(n-1)+n=2n^2-n.

Dla n=1,2,3,4,5n=1,2,3,4,5 otrzymujemy kolejno 1,6,15,28,451,6,15,28,45.

Ilustrację można skonstruować z punktów: zaczynamy od jednego punktu, a w kolejnych sześciokątnych warstwach dokładamy odpowiednio 5,9,13,175,9,13,17 punktów. Sumy częściowe dają obliczone liczby.

Odpowiedź

Pierwszych pięć liczb sześciokątnych to 1,6,15,28,451,6,15,28,45; kolejne układy punktów powstają przez dołożenie warstw liczących 5,9,13,175,9,13,17 punktów.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem