Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 42

rozdział 1. Liczby rzeczywiste · temat „1.9. Potęga o wykładniku wymiernym” · 4 zadania z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Ćwiczenie 1

Liczymy tu sześć potęg z jednostkowym wykładnikiem ułamkowym przez zamianę ich na pierwiastki odpowiedniego stopnia.

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Korzystamy z równości a1/n=ana^{1/n}=\sqrt[n]{a}: 41/2=2,161/2=4,811/2=9,4^{1/2}=2,\quad16^{1/2}=4,\quad81^{1/2}=9, 81/3=2,271/3=3,811/4=3.8^{1/3}=2,\quad27^{1/3}=3,\quad81^{1/4}=3.

Odpowiedź

a) 22, b) 44, c) 99, d) 22, e) 33, f) 33.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 2

Liczymy tu dziesięć potęg o dodatnich, ujemnych i dziesiętnych wykładnikach wymiernych po sprowadzeniu podstaw do pełnych potęg.

10 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Sprowadzamy podstawy do potęg liczb naturalnych: 43/2=23=8,272/3=32=9,84/3=24=16,4^{3/2}=2^3=8,\quad27^{2/3}=3^2=9,\quad8^{4/3}=2^4=16, 323/5=23=8,811,5=813/2=93=729,42,5=45/2=25=32,32^{3/5}=2^3=8,\quad81^{1{,}5}=81^{3/2}=9^3=729,\quad4^{2{,}5}=4^{5/2}=2^5=32, 125−2/3=5−2=125,(1/81)−3/4=(3−4)−3/4=27,125^{-2/3}=5^{-2}=\frac1{25},\quad(1/81)^{-3/4}=(3^{-4})^{-3/4}=27, (1/4)−2,5=(2−2)−5/2=32,(8/27)−2/3=((2/3)3)−2/3=94.(1/4)^{-2{,}5}=(2^{-2})^{-5/2}=32,\quad(8/27)^{-2/3}=((2/3)^3)^{-2/3}=\frac94.

Odpowiedź

a) 88, b) 99, c) 1616, d) 88, e) 729729, f) 3232, g) 125\frac1{25}, h) 2727, i) 3232, j) 94\frac94.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 3

Udowadniamy ogólną zgodność potęgowania pierwiastka z pierwiastkowaniem potęgi przez zapis obu stron jako potęgi wymiernej.

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Z definicji pierwiastka, dla a>0a>0 mamy an=a1/n\sqrt[n]{a}=a^{1/n}. Zatem (an)m=(a1/n)m=am/n.\left(\sqrt[n]{a}\right)^m=(a^{1/n})^m=a^{m/n}. Z drugiej strony amn=(am)1/n=am/n.\sqrt[n]{a^m}=(a^m)^{1/n}=a^{m/n}. Obie strony są więc równe. Założenie a>0a>0 zapewnia poprawność także dla ujemnego mm.

Odpowiedź

(an)m=amn\left(\sqrt[n]{a}\right)^m=\sqrt[n]{a^m}, ponieważ obie strony są równe am/na^{m/n}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Ćwiczenie 4

Liczymy tu dziesięć wyrażeń z potęgami i zagnieżdżonymi pierwiastkami przez zamianę ich wykładników na ułamki.

10 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Zapisujemy pierwiastki jako potęgi: (10)6=103=1000,410=45=1024,12523=(53)2/3=25,3235=(25)3/5=8,(6258)2=(54)1/4=5,81=811/4=3,(273)2=271/3=3,433=41/2=2,(493)3=491/2=7,16643=161/2=4.\begin{aligned} (\sqrt{10})^6&=10^3=1000,\\ \sqrt{4^{10}}&=4^5=1024,\\ \sqrt[3]{125^2}&=(5^3)^{2/3}=25,\\ \sqrt[5]{32^3}&=(2^5)^{3/5}=8,\\ (\sqrt[8]{625})^2&=(5^4)^{1/4}=5,\\ \sqrt{\sqrt{81}}&=81^{1/4}=3,\\ (\sqrt[3]{\sqrt{27}})^2&=27^{1/3}=3,\\ \sqrt[3]{\sqrt{4^3}}&=4^{1/2}=2,\\ (\sqrt{\sqrt[3]{49}})^3&=49^{1/2}=7,\\ \sqrt[3]{\sqrt[4]{16^6}}&=16^{1/2}=4. \end{aligned}

Odpowiedź

a) 10001000, b) 10241024, c) 2525, d) 88, e) 55, f) 33, g) 33, h) 22, i) 77, j) 44.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem