Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 36

rozdział 1. Liczby rzeczywiste · temat „1.7. Potęga o wykładniku całkowitym” · 4 zadania z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Ćwiczenie 3

Liczymy tu dziesięć potęg o wykładnikach ujemnych przez odwrócenie podstaw całkowitych, ułamkowych i dziesiętnych.

10 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Korzystamy z a−n=1ana^{-n}=\frac1{a^n}.

4−2=116,4−3=164,(−3)−2=19,(−3)−3=−127,4^{-2}=\frac1{16},\quad4^{-3}=\frac1{64},\quad(-3)^{-2}=\frac19,\quad(-3)^{-3}=-\frac1{27},

(12)−2=4,(12)−5=32,\left(\frac12\right)^{-2}=4,\quad\left(\frac12\right)^{-5}=32,

(−23)−2=94,(−23)−4=8116,\left(-\frac23\right)^{-2}=\frac94,\quad\left(-\frac23\right)^{-4}=\frac{81}{16},

0,2−2=25,qquad(−0,2)−3=−125.0{,}2^{-2}=25,qquad(-0{,}2)^{-3}=-125.

Odpowiedź

a) 116\frac1{16}, b) 164\frac1{64}, c) 19\frac19, d) −127-\frac1{27}, e) 44, f) 3232, g) 94\frac94, h) 8116\frac{81}{16}, i) 2525, j) −125-125.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 4

Porównujemy trzy pary potęg, wykorzystując związek ujemnego wykładnika z odwrotnością oraz wpływ znaku podstawy.

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) (57)−3=(75)3,\left(\frac57\right)^{-3}=\left(\frac75\right)^3, więc liczby są równe.

b) (−49)6=(49)6=(94)−6,\left(-\frac49\right)^6=\left(\frac49\right)^6=\left(\frac94\right)^{-6}, więc są równe.

c) (−35)−5=(−53)5=−(53)5,\left(-\frac35\right)^{-5}=\left(-\frac53\right)^5=-\left(\frac53\right)^5, zatem liczby nie są równe.

Odpowiedź

a) tak, b) tak, c) nie.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 5

Liczymy tu dziesięć wyrażeń liczbowych za pomocą praw mnożenia, dzielenia i potęgowania potęg o całkowitych wykładnikach.

10 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Stosujemy prawa działań na potęgach:

39−6=27,0,53+7=11024,2−10=11024,3^{9-6}=27,\quad0{,}5^{3+7}=\frac1{1024},\quad2^{-10}=\frac1{1024},

0,254=1256,5−9−(−11)=25,41−(−4)=1024,0{,}25^4=\frac1{256},\quad5^{-9-(-11)}=25,\quad4^{1-(-4)}=1024,

(63)5=32,(105)10=1024,\left(\frac63\right)^5=32,\quad\left(\frac{10}{5}\right)^{10}=1024,

63⋅2−5=21632=274,104⋅5−2=400.6^3\cdot2^{-5}=\frac{216}{32}=\frac{27}{4},\qquad10^4\cdot5^{-2}=400.

Odpowiedź

a) 2727, b) 11024\frac1{1024}, c) 11024\frac1{1024}, d) 1256\frac1{256}, e) 2525, f) 10241024, g) 3232, h) 10241024, i) 274\frac{27}{4}, j) 400400.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 6

Twoim celem jest to, by dla czterech wyrażeń z ujemnymi potęgami podać warunki na zmienne, a potem uprościć wykładniki i ułamki.

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Dzielenie przez x4x^4 wymaga x≠0x\ne0: x2+6−4=x4.x^{2+6-4}=x^4.

b) Ze względu na dzielenie i wykładnik ujemny x≠0x\ne0: x7−2−(−1)=x6.x^{7-2-(-1)}=x^6.

c) Ujemna potęga iloczynu wymaga x≠0x\ne0, y≠0y\ne0: x−2y−1⋅x3=xy.x^{-2}y^{-1}\cdot x^3=\frac{x}{y}.

d) Musi być x≠0x\ne0, y≠0y\ne0: (x−2y3)−2:y−3=x4y−6+3=x4y3.\left(x^{-2}y^3\right)^{-2}:y^{-3}=x^4y^{-6+3}=\frac{x^4}{y^3}.

Odpowiedź

a) x4x^4, x≠0x\ne0; b) x6x^6, x≠0x\ne0; c) xy\frac{x}{y}, x,y≠0x,y\ne0; d) x4y3\frac{x^4}{y^3}, x,y≠0x,y\ne0.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem