Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 299

rozdział 6. Planimetria · temat „6.6. Pola wielokątów podobnych” · 7 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

Pracujemy tutaj nad tym, jak z proporcji boków podobnych prostokątów i pola pierwszego równego 144 wyznaczyć skalę oraz pole drugiego prostokąta.

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Odpowiadające boki mają długości (12) i (16), więc skala prostokąta (P_2) do (P_1) wynosi

k=1216=34.k=\frac{12}{16}=\frac34.

Pole zmienia się w stosunku (k^2), zatem

P2=144(34)2=81 cm2.P_2=144\left(\frac34\right)^2=81\ \text{cm}^2.

b) Tym razem

k=3018=53,P2=144(53)2=400 cm2.k=\frac{30}{18}=\frac53, \qquad P_2=144\left(\frac53\right)^2=400\ \text{cm}^2.
Odpowiedź

a) (k=0{,}75), (P_2=81\ \text{cm}^2). b) (k=\frac53), (P_2=400\ \text{cm}^2).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

W ramach ćwiczenia trzeba dla prostokąta 6 na 12 i podobnego prostokąta o obwodzie 60 obliczyć skalę, długości boków i pole większej figury.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Obwód prostokąta (6\times12) jest równy (36) cm. Prostokąt o obwodzie (60) cm jest więc jego powiększeniem w skali

k=6036=53.k=\frac{60}{36}=\frac53.

Jego boki mają długości (10) cm i (20) cm, zatem pole wynosi

10⋅20=200 cm2.10\cdot20=200\ \text{cm}^2.
Odpowiedź

(200\ \text{cm}^2).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 3

Najważniejsze jest, aby w zadaniach o podobnych trójkątach prostokątnych i rombach użyć stosunku pól do znalezienia skali, a następnie obliczyć brakujące obwody.

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Pole trójkąta (T_2) jest równe

45(23)2=20 cm2.45\left(\frac23\right)^2=20\ \text{cm}^2.

Jeśli jedna przyprostokątna ma długość (10), to druga ma długość (4), bo (\frac12\cdot10\cdot4=20). Przeciwprostokątna ma długość

102+42=229,\sqrt{10^2+4^2}=2\sqrt{29},

więc obwód wynosi (14+2\sqrt{29}) cm.

b) Pole rombu (R_1) jest równe (648:3^2=72\ \text{cm}^2). Zatem dla jego drugiej przekątnej (d)

6d2=72,d=24.\frac{6d}{2}=72, \qquad d=24.

Połówki przekątnych mają długości (3) i (12), więc bok rombu ma długość (3\sqrt{17}), a

Ob1=1217 cm.Ob_1=12\sqrt{17}\ \text{cm}.

Obwód (R_2) jest trzykrotnie większy:

Ob2=3617 cm.Ob_2=36\sqrt{17}\ \text{cm}.
Odpowiedź

a) ((14+2\sqrt{29})\ \text{cm}). b) (Ob_1=12\sqrt{17}\ \text{cm}), (Ob_2=36\sqrt{17}\ \text{cm}).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

Uczymy się tutaj, jak obliczyć pole pierwszego równoległoboku z boków 4 i 6 oraz prostopadłej przekątnej, a ze stosunku pól podobnych figur wyznaczyć obwód drugiego.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech krótszy bok równoległoboku (R_1) ma długość (4), a dłuższy (6). Przekątna prostopadła do krótszego boku tworzy z tym bokiem trójkąt prostokątny o przeciwprostokątnej (6), więc jej długość wynosi

62−42=25.\sqrt{6^2-4^2}=2\sqrt5.

Jest ona zarazem wysokością opuszczoną na bok długości (4), stąd

P1=4⋅25=85 cm2.P_1=4\cdot2\sqrt5=8\sqrt5\ \text{cm}^2.

Zatem kwadrat skali podobieństwa spełnia

k2=200585=25,k=5.k^2=\frac{200\sqrt5}{8\sqrt5}=25, \qquad k=5.

Ponieważ (Ob_1=2(4+6)=20) cm, otrzymujemy (Ob_2=5\cdot20=100) cm.

Odpowiedź

(100\ \text{cm}).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 5

Sedno zadania polega na tym, by z kwadratowej zależności pól podobnych figur rozdzielić podaną sumę pól, a potem wyznaczyć obwody dwóch równoramiennych trójkątów prostokątnych.

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Jeżeli mniejsze pole oznaczymy przez (x), to większe wynosi (16x), bo (k^2=4^2=16). Z równania

x+16x=340x+16x=340

otrzymujemy (x=20). Pola wynoszą więc (20\ \text{dm}^2) i (320\ \text{dm}^2).

b) Pola trójkątów są w stosunku (1:9), zatem wynoszą (18\ \text{cm}^2) i (162\ \text{cm}^2). Dla trójkąta prostokątnego równoramiennego o przyprostokątnej (a) mamy (P=\frac{a^2}{2}). Przyprostokątne mają więc długości (6) cm i (18) cm. Obwody są równe

12+62oraz36+182.12+6\sqrt2 \quad\text{oraz}\quad 36+18\sqrt2.
Odpowiedź

a) (20\ \text{dm}^2) i (320\ \text{dm}^2). b) ((12+6\sqrt2)\ \text{cm}) i ((36+18\sqrt2)\ \text{cm}).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 6

Spróbujmy tutaj dla deltoidu podobnego w skali 4 do figury o przekątnych 15 i 10 obliczyć pole latawca, uwzględniając kwadrat skali.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Pole deltoidu (ABCD) jest równe połowie iloczynu jego przekątnych:

P=15⋅102=75 cm2.P=\frac{15\cdot10}{2}=75\ \text{cm}^2.

Wymiary latawca są czterokrotnie większe, więc jego pole jest (4^2=16) razy większe:

Platawca=16⋅75=1200 cm2.P_{\text{latawca}}=16\cdot75=1200\ \text{cm}^2.
Odpowiedź

(1200\ \text{cm}^2).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 7

Podczas tego ćwiczenia trzeba połączyć skalę 3:4 między pierwszymi dwiema figurami ze stosunkiem pól 4:9 kolejnych figur i wyznaczyć skalę trzeciej względem pierwszej.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Skala (F_1) do (F_2) wynosi (\frac34). Ze stosunku pól

PF2PF3=49\frac{P_{F_2}}{P_{F_3}}=\frac49

wynika, że skala (F_2) do (F_3) wynosi (\frac23), czyli skala (F_3) do (F_2) jest równa (\frac32). Ponadto skala (F_2) do (F_1) wynosi (\frac43). Zatem skala (F_3) do (F_1) to

32⋅43=2.\frac32\cdot\frac43=2.
Odpowiedź

(2).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem