Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 286

rozdział 6. Planimetria · temat „6.3. Twierdzenie Talesa” · 2 zadania z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 6

Wykorzystujemy odcinki łączące środki boków do wykazania prostokątności trójkąta PQR oraz obliczenia obwodów figur BDE i PQR.

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Odcinki AEAE i BDBD tworzą z prostą ACAC kąty po 30∘30^\circ, więc AE∥BDAE\parallel BD. Podobnie BE∥CDBE\parallel CD, ponieważ oba tworzą z ACAC kąty po 60∘60^\circ.

Czworokąty ABDEABDE i BCDEBCDE są zatem trapezami. Punkty P,RP,R są środkami ramion pierwszego z nich, a Q,RQ,R — środkami ramion drugiego, więc

PR∥BD,QR∥CD.PR\parallel BD, \qquad QR\parallel CD.

Stąd ∠QPR=30∘\angle QPR=30^\circ i ∠PQR=60∘\angle PQR=60^\circ. Zatem ∠PRQ=90∘\angle PRQ=90^\circ, czyli trójkąt PQRPQR jest prostokątny.

b) Trójkąt ABEABE ma kąty 30∘,60∘,90∘30^\circ,60^\circ,90^\circ i przeciwprostokątną AB=6AB=6, zatem

∣BE∣=3,∣AE∣=33.|BE|=3,\qquad |AE|=3\sqrt3.

W trójkącie BCDBCD bok CD=4CD=4 leży naprzeciw kąta 30∘30^\circ, więc

∣BC∣=8,∣BD∣=43.|BC|=8,\qquad |BD|=4\sqrt3.

Kąt EBDEBD jest prosty, dlatego

∣ED∣=32+(43)2=57,|ED|=\sqrt{3^2+(4\sqrt3)^2}=\sqrt{57},

a więc

ObBDE=3+43+57.Ob_{BDE}=3+4\sqrt3+\sqrt{57}.

Ponieważ PP i QQ są środkami, ∣PQ∣=3+4=7|PQ|=3+4=7. Trójkąt PQRPQR ma kąty 30∘,60∘,90∘30^\circ,60^\circ,90^\circ, zatem jego przyprostokątne mają długości 7/27/2 i 73/27\sqrt3/2. Ostatecznie

ObPQR=7+72+732=72(3+3).Ob_{PQR}=7+\frac72+\frac{7\sqrt3}{2} =\frac72(3+\sqrt3).
Odpowiedź

a) ∠PRQ=90∘\angle PRQ=90^\circ. b) ObBDE=3+43+57Ob_{BDE}=3+4\sqrt3+\sqrt{57}, ObPQR=72(3+3)Ob_{PQR}=\frac72(3+\sqrt3).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 7

Analizujemy tutaj, jak z proporcji a do c równej proporcji b do d wyprowadzić algebraicznie proporcję sum a+b i c+d.

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Z założenia

ac=bd\frac ac=\frac bd

wynika ad=bcad=bc. Aby sprawdzić żądaną równość, mnożymy ją na krzyż:

ac=a+bc+d  ⟺  a(c+d)=c(a+b)  ⟺  ac+ad=ac+bc  ⟺  ad=bc.\frac ac=\frac{a+b}{c+d} \iff a(c+d)=c(a+b) \iff ac+ad=ac+bc \iff ad=bc.

Ostatnia równość jest prawdziwa na mocy założenia, więc teza zachodzi.

Odpowiedź

ac=a+bc+d\displaystyle \frac ac=\frac{a+b}{c+d}; równość została wykazana.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu