Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 284

rozdział 6. Planimetria · temat „6.3. Twierdzenie Talesa” · 3 zadania z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Ćwiczenie 4

Należy tutaj potraktować równoległe ulice jako układ Talesa i obliczyć długości frontów kolejnych trapezowych działek.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Odcinki ulic odcinające odpowiadające sobie boki działek są równoległe, więc stosunek długości przy ulicy Klonowej do długości przy ulicy Wiązowej jest dla każdej działki taki sam. Dla działki II wynosi on

2832=78.\frac{28}{32}=\frac78.

Zatem dla działek I i III:

x=40⋅78=35 m,y=24⋅78=21 m.x=40\cdot\frac78=35\ \mathrm{m}, \qquad y=24\cdot\frac78=21\ \mathrm{m}.
Odpowiedź

Działka I: 35 m35\ \mathrm{m}; działka III: 21 m21\ \mathrm{m}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 5

Opisujemy konstrukcje cyrklem i linijką dzielące odcinek na 5 części, na 7 części oraz w stosunku 4:5 za pomocą prostych równoległych.

3 podpunkty

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech ABAB będzie dzielonym odcinkiem. Z punktu AA prowadzimy dowolną półprostą.

a) Odkładamy na niej kolejno pięć równych odcinków, otrzymując punkty P1,…,P5P_1,\ldots,P_5. Łączymy P5P_5 z BB. Przez P1,…,P4P_1,\ldots,P_4 prowadzimy proste równoległe do P5BP_5B. Ich przecięcia z ABAB dzielą odcinek na pięć równych części.

b) Postępujemy tak samo, odkładając siedem równych odcinków i prowadząc równoległe przez P1,…,P6P_1,\ldots,P_6.

c) Odkładamy dziewięć równych odcinków. Łączymy P9P_9 z BB, a przez P4P_4 prowadzimy prostą równoległą do P9BP_9B. Jeśli przecina ABAB w punkcie CC, to z twierdzenia Talesa

AC:CB=4:5.AC:CB=4:5.
Odpowiedź

Należy zastosować konstrukcję Talesa z odpowiednio 55, 77 albo 99 równymi odcinkami na półprostej pomocniczej; w podpunkcie c) równoległą prowadzi się przez czwarty z dziewięciu punktów podziału.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Ćwiczenie 6

Głównym celem jest to, by sformułować odwrotność twierdzenia Talesa i zastosować ją do długości odcinków w celu udowodnienia równoległości BD i CE.

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Przykładowe proporcje równoważne warunkowi k∥lk\parallel l to

∣AB∣∣AD∣=∣AC∣∣AE∣,∣AB∣∣AD∣=∣BC∣∣DE∣,∣AB∣∣AC∣=∣BD∣∣CE∣.\frac{|AB|}{|AD|}=\frac{|AC|}{|AE|}, \qquad \frac{|AB|}{|AD|}=\frac{|BC|}{|DE|}, \qquad \frac{|AB|}{|AC|}=\frac{|BD|}{|CE|}.

b) Z danych:

∣BC∣=3,6−2,4=1,2,∣AE∣=2,8+1,4=4,2.|BC|=3{,}6-2{,}4=1{,}2, \qquad |AE|=2{,}8+1{,}4=4{,}2.

Ponadto

∣AB∣∣AC∣=2,43,6=23,∣AD∣∣AE∣=2,84,2=23.\frac{|AB|}{|AC|}=\frac{2{,}4}{3{,}6}=\frac23, \qquad \frac{|AD|}{|AE|}=\frac{2{,}8}{4{,}2}=\frac23.

Z twierdzenia odwrotnego do twierdzenia Talesa wynika więc BD∥CEBD\parallel CE.

Odpowiedź

a) Na przykład trzy podane proporcje. b) BD∥CEBD\parallel CE.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem