Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 271

rozdział 5. Funkcja liniowa · temat „Przed obowiązkową maturą z matematyki” · 10 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 18

To ćwiczenie sprawdza, czy potrafisz znaleźć przecięcie prostej l z osią OX, a następnie ułożyć równanie prostej k prostopadłej do l i przechodzącej przez ten punkt.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Prosta ll przecina oś OXOX w punkcie (−4,0)(-4,0). Prosta kk ma ten sam punkt przecięcia z osią i współczynnik kierunkowy −2-2, bo jest prostopadła do prostej o współczynniku 12\frac12. Zatem [ y=-2(x+4)=-2x-8. ]

Odpowiedź

k: y=−2x−8k:\ y=-2x-8.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 19

Głównym celem jest to, by z warunku ujemnego współczynnika kierunkowego wyznaczyć największą całkowitą wartość parametru, przy której prosta jest malejąca.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Funkcja jest malejąca, gdy jej współczynnik kierunkowy jest ujemny: [ \frac32m+9<0,\qquad m<-6. ] Największą liczbą całkowitą spełniającą ten warunek jest −7-7.

Odpowiedź

m=−7m=-7.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 20

Pracujemy tutaj nad tym, jak znaleźć punkty przecięcia dwóch prostych z osią odciętych i na tej podstawie obliczyć pole ograniczonego przez nie trójkąta.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Proste mają równania [ y=2x-2,\qquad y=\frac12x+\frac52,\qquad y=0. ] Ich przecięcia z osią OXOX to (1,0)(1,0) oraz (−5,0)(-5,0). Punkt przecięcia dwóch pozostałych prostych spełnia [ 2x-2=\frac12x+\frac52, ] więc jest równy (3,4)(3,4). Podstawa trójkąta ma długość 66, a wysokość 44, zatem [ P=\frac12\cdot6\cdot4=12. ]

Odpowiedź

Pole trójkąta wynosi 1212.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 21

W ramach ćwiczenia trzeba wyznaczyć równanie trzeciego boku z danych punktów P i Q, a następnie za pomocą nachyleń prostych wykazać prostokątność trójkąta.

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Współczynnik kierunkowy prostej przechodzącej przez P=(2,−4)P=(2,-4) i Q=(−2,2)Q=(-2,2) wynosi [ a_{PQ}=\frac{2-(-4)}{-2-2}=-\frac32. ] Jeden z dwóch pozostałych boków jest zawarty w prostej y=23x−6y=\frac23x-6, a [ -\frac32\cdot\frac23=-1. ] Prosta trzeciego boku jest więc prostopadła do jednego z pozostałych boków. Ich punkt przecięcia jest wierzchołkiem kąta prostego, co kończy dowód.

Odpowiedź

Trójkąt jest prostokątny, ponieważ prosta PQPQ jest prostopadła do prostej y=23x−6y=\frac23x-6.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Zadanie 22.1

Najważniejsze jest, aby z podanych współrzędnych wierzchołków potwierdzić równoległość przeciwległych boków, po czym wykazać, że równoległobok nie jest prostokątem.

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Obliczamy współczynniki kierunkowe sąsiednich boków: [ a_{AB}=\frac{-3-(-5)}{8-0}=\frac14,\qquad a_{BC}=\frac{5-(-3)}{4-8}=-2. ] Iloczyn wynosi −12-\frac12, więc boki ABAB i BCBC nie są prostopadłe. Równoległobok nie ma kąta prostego, a zatem nie jest prostokątem.

Odpowiedź

Równoległobok ABCDABCD nie jest prostokątem.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Zadanie 22.2

Uczymy się tutaj, jak dla wyznaczonego równoległoboku zapisać równania prostych zawierających dwa wskazane boki AD i CD.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Dla kolejnych wierzchołków równoległoboku [ D=A+C-B=(0,-5)+(4,5)-(8,-3)=(-4,3). ] Prosta ADAD ma współczynnik −2-2 i przechodzi przez AA, więc [ AD:\ y=-2x-5. ] Prosta CDCD ma współczynnik 14\frac14 i przechodzi przez CC, więc [ CD:\ y=\frac14x+4. ]

Odpowiedź

AD: y=−2x−5AD:\ y=-2x-5, CD: y=14x+4CD:\ y=\frac14x+4.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 23

Sedno zadania polega na tym, by odtworzyć położenie trzeciego wierzchołka trójkąta prostokątnego z danych współrzędnych i prostej, a następnie obliczyć jego pole.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Skoro przeciwprostokątna leży na x=−3x=-3, jednym jej końcem jest A=(−3,−5)A=(-3,-5), a drugi oznaczmy C=(−3,t)C=(-3,t). Punkt B=(3,4)B=(3,4) jest wierzchołkiem kąta prostego. Warunek BA→⊥BC→\overrightarrow{BA}\perp\overrightarrow{BC} daje [ (-6,-9)\cdot(-6,t-4)=36-9(t-4)=0, ] stąd t=8t=8. Przeciwprostokątna ACAC ma długość 1313, a odległość punktu BB od prostej x=−3x=-3 wynosi 66. Zatem [ P=\frac12\cdot13\cdot6=39. ]

Odpowiedź

Pole trójkąta wynosi 3939.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 24

Spróbujmy tutaj wyznaczyć przecięcia dwóch prostych z osiami układu i obliczyć pole czworokąta utworzonego przez cztery otrzymane punkty.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Pierwsza prosta przecina osie w (−3,0)(-3,0) i (0,5)(0,5), a druga w (4,0)(4,0) i (0,−6)(0,-6). Czworokąt ma więc prostopadłe przekątne leżące na osiach, o długościach odpowiednio 77 i 1111. Stąd [ P=\frac12\cdot7\cdot11=\frac{77}{2}=38{,}5. ]

Odpowiedź

Pole czworokąta wynosi 38,538{,}5.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 25

Wykorzystujemy własność przecinania się przekątnych prostokąta w połowie i warunek położenia jednego wierzchołka na osi do znalezienia punktu przecięcia.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Wektor boku PSPS jest równy (2,4)(2,4). Prostopadły do niego bok może mieć wektor (8,−4)(8,-4); właśnie ten wybór prowadzi od SS do punktu na osi OXOX: [ R=S+(8,-4)=(7,0). ] Przekątne prostokąta dzielą się na połowy, więc ich punkt przecięcia jest środkiem odcinka PRPR: [ \left(\frac{-3+7}{2},\frac{0+0}{2}\right)=(2,0). ]

Odpowiedź

Punkt przecięcia przekątnych ma współrzędne (2,0)(2,0).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 26

Analizujemy tutaj, jak z równoległości podstaw trapezu prostokątnego i podanych trzech wierzchołków wyznaczyć współrzędne brakującego punktu D.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Bok BCBC ma współczynnik [ a_{BC}=\frac{0-(-2)}{4-0}=\frac12. ] Ponieważ AD∥BCAD\parallel BC, prosta ADAD przechodząca przez A=(−2,0)A=(-2,0) ma równanie y=12x+1y=\frac12x+1. Trapez jest prostokątny, więc CD⊥BCCD\perp BC; prosta CDCD przechodząca przez C=(4,0)C=(4,0) ma równanie y=−2x+8y=-2x+8.

Ich punkt przecięcia spełnia [ \frac12x+1=-2x+8, ] czyli x=145x=\frac{14}{5} i y=125y=\frac{12}{5}.

Odpowiedź

D=(145,125)D=\left(\frac{14}{5},\frac{12}{5}\right).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem