NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 271
rozdział 5. Funkcja liniowa · temat „Przed obowiązkową maturą z matematyki” · 10 zadań z rozwiązaniem
Rozwiązania: opracowanie własne
Zadanie 18
To ćwiczenie sprawdza, czy potrafisz znaleźć przecięcie prostej l z osią OX, a następnie ułożyć równanie prostej k prostopadłej do l i przechodzącej przez ten punkt.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Prosta przecina oś w punkcie . Prosta ma ten sam punkt przecięcia z osią i współczynnik kierunkowy , bo jest prostopadła do prostej o współczynniku . Zatem [ y=-2(x+4)=-2x-8. ]
.
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 19
Głównym celem jest to, by z warunku ujemnego współczynnika kierunkowego wyznaczyć największą całkowitą wartość parametru, przy której prosta jest malejąca.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Funkcja jest malejąca, gdy jej współczynnik kierunkowy jest ujemny: [ \frac32m+9<0,\qquad m<-6. ] Największą liczbą całkowitą spełniającą ten warunek jest .
.
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 20
Pracujemy tutaj nad tym, jak znaleźć punkty przecięcia dwóch prostych z osią odciętych i na tej podstawie obliczyć pole ograniczonego przez nie trójkąta.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Proste mają równania [ y=2x-2,\qquad y=\frac12x+\frac52,\qquad y=0. ] Ich przecięcia z osią to oraz . Punkt przecięcia dwóch pozostałych prostych spełnia [ 2x-2=\frac12x+\frac52, ] więc jest równy . Podstawa trójkąta ma długość , a wysokość , zatem [ P=\frac12\cdot6\cdot4=12. ]
Pole trójkąta wynosi .
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 21
W ramach ćwiczenia trzeba wyznaczyć równanie trzeciego boku z danych punktów P i Q, a następnie za pomocą nachyleń prostych wykazać prostokątność trójkąta.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Współczynnik kierunkowy prostej przechodzącej przez i wynosi [ a_{PQ}=\frac{2-(-4)}{-2-2}=-\frac32. ] Jeden z dwóch pozostałych boków jest zawarty w prostej , a [ -\frac32\cdot\frac23=-1. ] Prosta trzeciego boku jest więc prostopadła do jednego z pozostałych boków. Ich punkt przecięcia jest wierzchołkiem kąta prostego, co kończy dowód.
Trójkąt jest prostokątny, ponieważ prosta jest prostopadła do prostej .
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu
Zadanie 22.1
Najważniejsze jest, aby z podanych współrzędnych wierzchołków potwierdzić równoległość przeciwległych boków, po czym wykazać, że równoległobok nie jest prostokątem.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Obliczamy współczynniki kierunkowe sąsiednich boków: [ a_{AB}=\frac{-3-(-5)}{8-0}=\frac14,\qquad a_{BC}=\frac{5-(-3)}{4-8}=-2. ] Iloczyn wynosi , więc boki i nie są prostopadłe. Równoległobok nie ma kąta prostego, a zatem nie jest prostokątem.
Równoległobok nie jest prostokątem.
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu
Zadanie 22.2
Uczymy się tutaj, jak dla wyznaczonego równoległoboku zapisać równania prostych zawierających dwa wskazane boki AD i CD.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Dla kolejnych wierzchołków równoległoboku [ D=A+C-B=(0,-5)+(4,5)-(8,-3)=(-4,3). ] Prosta ma współczynnik i przechodzi przez , więc [ AD:\ y=-2x-5. ] Prosta ma współczynnik i przechodzi przez , więc [ CD:\ y=\frac14x+4. ]
, .
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 23
Sedno zadania polega na tym, by odtworzyć położenie trzeciego wierzchołka trójkąta prostokątnego z danych współrzędnych i prostej, a następnie obliczyć jego pole.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Skoro przeciwprostokątna leży na , jednym jej końcem jest , a drugi oznaczmy . Punkt jest wierzchołkiem kąta prostego. Warunek daje [ (-6,-9)\cdot(-6,t-4)=36-9(t-4)=0, ] stąd . Przeciwprostokątna ma długość , a odległość punktu od prostej wynosi . Zatem [ P=\frac12\cdot13\cdot6=39. ]
Pole trójkąta wynosi .
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 24
Spróbujmy tutaj wyznaczyć przecięcia dwóch prostych z osiami układu i obliczyć pole czworokąta utworzonego przez cztery otrzymane punkty.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Pierwsza prosta przecina osie w i , a druga w i . Czworokąt ma więc prostopadłe przekątne leżące na osiach, o długościach odpowiednio i . Stąd [ P=\frac12\cdot7\cdot11=\frac{77}{2}=38{,}5. ]
Pole czworokąta wynosi .
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 25
Wykorzystujemy własność przecinania się przekątnych prostokąta w połowie i warunek położenia jednego wierzchołka na osi do znalezienia punktu przecięcia.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wektor boku jest równy . Prostopadły do niego bok może mieć wektor ; właśnie ten wybór prowadzi od do punktu na osi : [ R=S+(8,-4)=(7,0). ] Przekątne prostokąta dzielą się na połowy, więc ich punkt przecięcia jest środkiem odcinka : [ \left(\frac{-3+7}{2},\frac{0+0}{2}\right)=(2,0). ]
Punkt przecięcia przekątnych ma współrzędne .
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 26
Analizujemy tutaj, jak z równoległości podstaw trapezu prostokątnego i podanych trzech wierzchołków wyznaczyć współrzędne brakującego punktu D.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Bok ma współczynnik [ a_{BC}=\frac{0-(-2)}{4-0}=\frac12. ] Ponieważ , prosta przechodząca przez ma równanie . Trapez jest prostokątny, więc ; prosta przechodząca przez ma równanie .
Ich punkt przecięcia spełnia [ \frac12x+1=-2x+8, ] czyli i .
.
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem