Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 261

rozdział 5. Funkcja liniowa · temat „5.9. Funkcja liniowa – zastosowania” · 4 zadania z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 3

Uczymy się tutaj, jak opisać funkcjami drogę dwóch rowerzystów do celu, ustalić moment dogonienia i potrzebną zmianę prędkości jednego z nich.

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Z diagramu odczytujemy BC=105BC=105 km oraz AC=30+105=135AC=30+105=135 km. Niech tt oznacza czas w godzinach od startu.

a) Odległości od miasta CC maleją liniowo: dP(t)=105−15t,0≤t≤7,d_P(t)=105-15t,\qquad 0\le t\le7, dS(t)=135−22,5t,0≤t≤6.d_S(t)=135-22{,}5t,\qquad 0\le t\le6. Są to odcinki wykresów od (0,105)(0,105) do (7,0)(7,0) oraz od (0,135)(0,135) do (6,0)(6,0).

b) Stefan dogoni Piotra, gdy ich odległości od CC będą równe: 105−15t=135−22,5t.105-15t=135-22{,}5t. Stąd 7,5t=307{,}5t=30, czyli t=4t=4 godziny.

c) Stefan dojedzie do CC po 135:22,5=6135:22{,}5=6 godzinach. Aby spotkanie nastąpiło dopiero tam, Piotr powinien w tym samym czasie przejechać 105105 km, czyli jechać z prędkością 105:6=17,5105:6=17{,}5 km/h. Musi więc zwiększyć prędkość o 17,5−15=2,517{,}5-15=2{,}5 km/h.

Odpowiedź

a) dP(t)=105−15td_P(t)=105-15t, dS(t)=135−22,5td_S(t)=135-22{,}5t;
b) po 44 godzinach; c) o 2,52{,}5 km/h.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

Sedno zadania polega na tym, by zestawić na wykresie ruch rowerzysty i samochodu startującego później oraz obliczyć chwilę wyprzedzenia i różnicę czasów.

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech tt oznacza liczbę godzin od 8.00. Rowerzysta przebywa sR(t)=20t.s_R(t)=20t. Samochód rusza dopiero dla t=2t=2, więc

\end{cases}$$ **a)** Po starcie samochodu rozwiązujemy $$20t=60(t-2),$$ co daje $t=3$, czyli godzinę 11.00. **b)** O 10.30 jest $t=2{,}5$. Rowerzysta przejechał $50$ km, samochód $60\cdot0{,}5=30$ km, więc dzieli ich $20$ km. **c)** Po wyprzedzeniu samochód ma być o $40$ km dalej: $$60(t-2)-20t=40.$$ Stąd $40t=160$, czyli $t=4$ — godzina 12.00.
Odpowiedź

a) o 11.00; b) 2020 km; c) o 12.00.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 5

Spróbujmy tutaj z dwóch spotkań turysty z jadącym tam i z powrotem samochodem wyznaczyć czas pieszego przejścia trasy długości 15 kilometrów.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech vv oznacza prędkość turysty, a uu — samochodu w km/h. Czas liczymy od wyjścia turysty z Kartuz.

Pierwsze spotkanie nastąpiło po 11 godzinie i 1515 minutach, czyli dla t1=54t_1=\frac54 h. Turysta był wtedy w odległości 54v\frac54v od Kartuz, a samochód jechał 14\frac14 h od Ostrzyc. Stąd 14u=15−54v,\frac14u=15-\frac54v, czyli u=60-5v.\tag{1}

Od pierwszego do drugiego spotkania minęło 5050 minut, czyli 56\frac56 h. W tym czasie samochód przejechał od pierwszego spotkania do Kartuz, stał 12\frac12 h, a następnie dojechał do drugiego spotkania. Drugie spotkanie nastąpiło dla t2=54+56=2512 h.t_2=\frac54+\frac56=\frac{25}{12}\ \text{h}. Łączna odległość samochodu w obu odcinkach po postoju to suma położeń turysty w chwilach spotkań: 54v+2512v=103v.\frac54v+\frac{25}{12}v=\frac{10}{3}v. Na jazdę samochód miał 56−12=13\frac56-\frac12=\frac13 h, więc 103vu=13,\frac{\frac{10}{3}v}{u}=\frac13, stąd u=10vu=10v. Z (1): 10v=60−5v10v=60-5v, zatem v=4v=4 km/h.

Droga turysty trwała 15:4=154 h=3 h 45 min.15:4=\frac{15}{4}\ \text{h}=3\ \text{h}\ 45\ \text{min}.

Odpowiedź

33 godziny 4545 minut.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 6

Podczas tego ćwiczenia trzeba zapisać i narysować położenia dwóch rowerzystów jadących naprzeciw siebie, a potem opisać ich odległość i znaleźć wskazane chwile.

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech tt oznacza czas w godzinach. Obaj dojadą do celu po 40:16=2,540:16=2{,}5 h, więc rozpatrujemy t∈[0,52]t\in[0,\frac52].

a) Pierwszy rowerzysta oddala się od AA, a drugi zbliża się do AA:

t\in\left[0,\frac52\right].$$ Wykresy są odcinkami łączącymi odpowiednio $(0,0)$ z $(\frac52,40)$ oraz $(0,40)$ z $(\frac52,0)$. **b)** Odległość między rowerzystami jest wartością bezwzględną różnicy ich położeń: $$d(t)=|d_2(t)-d_1(t)|=|40-32t|=|32t-40|.$$ Warunek $d(t)=8$ daje $$|32t-40|=8,$$ czyli $32t-40=8$ lub $32t-40=-8$. Otrzymujemy $t=\frac32$ h lub $t=1$ h.
Odpowiedź

a) d1(t)=16td_1(t)=16t, d2(t)=40−16td_2(t)=40-16t dla t∈[0,52]t\in[0,\frac52].
b) d(t)=∣32t−40∣d(t)=|32t-40|; odległość 88 km wystąpiła po 11 godzinie i po 1,51{,}5 godziny.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem