Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 257

rozdział 5. Funkcja liniowa · temat „R 5.8. Równania i nierówności liniowe z parametrami” · 2 zadania z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Ćwiczenie 3

Warto tutaj w sześciu równaniach określić liczbę rozwiązań zależnie od a i b, a następnie policzyć je dla wskazanej pary parametrów.

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Sprowadzamy każde równanie do postaci Ax=BAx=B. Gdy A≠0A\ne0, istnieje jedno rozwiązanie; dla A=0A=0 porównujemy prawą stronę z zerem.

a) (2a−b)x=a2+1(2a-b)x=a^2+1. Ponieważ a2+1>0a^2+1>0, dla 2a=b2a=b równanie jest sprzeczne, a dla 2a≠b2a\ne b ma jedno rozwiązanie x=a2+12a−b.x=\frac{a^2+1}{2a-b}. Dla a=2,b=−1a=2,b=-1: x=1x=1.

b) (a2+b2)x=b−2(a^2+b^2)x=b-2. Współczynnik zeruje się tylko dla a=b=0a=b=0; wtedy otrzymujemy 0=−20=-2, więc równanie jest sprzeczne. W pozostałych przypadkach x=b−2a2+b2.x=\frac{b-2}{a^2+b^2}. Dla a=2,b=−1a=2,b=-1: x=−35x=-\frac35.

c) 2(3a−b)x=−(3a−b)2(3a-b)x=-(3a-b). Dla b=3ab=3a jest to 0=00=0, czyli równanie tożsamościowe. Dla b≠3ab\ne3a mamy x=−12x=-\frac12; także dla a=2,b=−1a=2,b=-1.

d) (a+b)x=b+2(a+b)x=b+2. Gdy a=−ba=-b, równanie jest tożsamościowe tylko dla b=−2b=-2 (wtedy a=2a=2), a dla b≠−2b\ne-2 jest sprzeczne. Dla a≠−ba\ne-b: x=b+2a+b.x=\frac{b+2}{a+b}. Dla a=2,b=−1a=2,b=-1: x=1x=1.

e) (3a−2b)x=3b+9(3a-2b)x=3b+9. Dla 3a=2b3a=2b otrzymujemy tożsamość, gdy b=−3,a=−2b=-3,a=-2; dla pozostałych punktów tej prostej parametrów równanie jest sprzeczne. Jeśli 3a≠2b3a\ne2b, to x=3b+93a−2b.x=\frac{3b+9}{3a-2b}. Dla a=2,b=−1a=2,b=-1: x=34x=\frac34.

f) (a−3b)x=b−a(a-3b)x=b-a. Dla a=3ba=3b równanie jest tożsamościowe tylko przy a=b=0a=b=0, a w pozostałych przypadkach sprzeczne. Dla a≠3ba\ne3b: x=b−aa−3b.x=\frac{b-a}{a-3b}. Dla a=2,b=−1a=2,b=-1: x=−35x=-\frac35.

Odpowiedź

a) sprzeczne dla 2a=b2a=b, poza tym x=a2+12a−bx=\frac{a^2+1}{2a-b}; dla (2,−1)(2,-1): 11.
b) sprzeczne dla a=b=0a=b=0, poza tym x=b−2a2+b2x=\frac{b-2}{a^2+b^2}; dla (2,−1)(2,-1): −35-\frac35.
c) tożsamościowe dla b=3ab=3a, poza tym x=−12x=-\frac12; dla (2,−1)(2,-1): −12-\frac12.
d) tożsamościowe dla (a,b)=(2,−2)(a,b)=(2,-2), sprzeczne dla a=−ba=-b i b≠−2b\ne-2, poza tym x=b+2a+bx=\frac{b+2}{a+b}; dla (2,−1)(2,-1): 11.
e) tożsamościowe dla (a,b)=(−2,−3)(a,b)=(-2,-3), sprzeczne dla 3a=2b3a=2b i b≠−3b\ne-3, poza tym x=3b+93a−2bx=\frac{3b+9}{3a-2b}; dla (2,−1)(2,-1): 34\frac34.
f) tożsamościowe dla a=b=0a=b=0, sprzeczne dla a=3ba=3b i a≠0a\ne0, poza tym x=b−aa−3bx=\frac{b-a}{a-3b}; dla (2,−1)(2,-1): −35-\frac35.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 4

Sprawdzamy tutaj, jak dla czterech rodzin funkcji liniowych znaleźć wartości m, przy których ich miejsca zerowe są ujemne.

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Wyznaczamy miejsce zerowe i sprawdzamy, kiedy jest ujemne.

a) Dla m≠2m\ne2 mamy x0=4m−2x_0=\frac4{m-2}. Jest ujemne wtedy i tylko wtedy, gdy m−2<0m-2<0, czyli m<2m<2. Dla m=2m=2 funkcja nie ma miejsca zerowego.

b) Dla m≠−32m\ne-\frac32: x0=−12m+3<0⟺2m+3>0,x_0=-\frac1{2m+3}<0\quad\Longleftrightarrow\quad2m+3>0, czyli m>−32m>-\frac32.

c) Współczynnik m2+1m^2+1 jest zawsze dodatni, a x0=−mm2+1.x_0=-\frac{m}{m^2+1}. Zatem x0<0x_0<0 dokładnie dla m>0m>0.

d) Dla m≠0m\ne0: x0=3−mm2.x_0=\frac{3-m}{m^2}. Mianownik jest dodatni, więc x0<0x_0<0 wtedy i tylko wtedy, gdy m>3m>3. Dla m=0m=0 funkcja jest stała i nie ma zera.

Odpowiedź

a) m<2m<2; b) m>−32m>-\frac32; c) m>0m>0; d) m>3m>3.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem