Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 251

rozdział 5. Funkcja liniowa · temat „5.6. Interpretacja geometryczna układu równań liniowych” · 6 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 6

W ramach ćwiczenia trzeba z trzech zestawów dwóch par prostych równoległych narysować równoległoboki i obliczyć współrzędne ich wierzchołków.

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Wierzchołki są punktami przecięcia każdej prostej z jednej pary równoległych z każdą prostą z drugiej pary.

a) Dla y=x−2y=x-2, y=x−6y=x-6 oraz y=−3y=-3, y=2y=2 otrzymujemy kolejno

(−1,−3),(3,−3),(8,2),(4,2).(-1,-3),\quad(3,-3),\quad(8,2),\quad(4,2).

b) Przecinając proste o nachyleniu 12\frac12 z prostymi o nachyleniu −2-2, otrzymujemy

(−2,−3),(4,0),(2,4),(−4,1).(-2,-3),\quad(4,0),\quad(2,4),\quad(-4,1).

c) Zapisujemy proste w postaci

\quad y=\frac12x+7.$$ Ich odpowiednie przecięcia to $$(-2,-4),\quad\left(\frac25,-\frac{14}{5}\right),\quad \left(\frac{22}{5},\frac{46}{5}\right),\quad(2,8).$$
Odpowiedź

a) A(−1,−3)A(-1,-3), B(3,−3)B(3,-3), C(8,2)C(8,2), D(4,2)D(4,2);

b) A(−2,−3)A(-2,-3), B(4,0)B(4,0), C(2,4)C(2,4), D(−4,1)D(-4,1);

c) A(−2,−4)A(-2,-4), B(25,−145)B(\frac25,-\frac{14}{5}), C(225,465)C(\frac{22}{5},\frac{46}{5}), D(2,8)D(2,8).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 7

Najważniejsze jest, aby z trzech prostych i znanego punktu B odtworzyć współrzędne wszystkich wierzchołków trapezu prostokątnego.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Dwie proste o nachyleniu 13\frac13 zawierają podstawy trapezu. Punkt

B=(6,0)B=(6,0)

jest przecięciem y=13x−2y=\frac13x-2 z osią OXOX.

Przecięcie tej samej prostej z y=2x+3y=2x+3 daje A=(−3,−3)A=(-3,-3), a przecięcie y=13x+43y=\frac13x+\frac43 z y=2x+3y=2x+3 daje D=(−1,1)D=(-1,1).

Czwarty bok jest prostopadły do podstaw, więc ma nachylenie −3-3 i przechodzi przez BB:

y=−3x+18.y=-3x+18.

Jego przecięcie z y=13x+43y=\frac13x+\frac43 to C=(5,3)C=(5,3).

Odpowiedź

A(−3,−3)A(-3,-3), B(6,0)B(6,0), C(5,3)C(5,3), D(−1,1)D(-1,1).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 8

Uczymy się tutaj, jak na rysunku równoległoboku wyznaczyć punkty przecięć P i Q, a następnie obliczyć pola wskazanego trójkąta i trapezu.

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Z rysunku odczytujemy

A=(−3,−1),B=(3,−1),C=(7,7),D=(1,7).A=(-3,-1),\quad B=(3,-1),\quad C=(7,7),\quad D=(1,7).

a) Punkt PP spełnia równania y=2x+5y=2x+5 i y=−x+2y=-x+2. Stąd x=−1x=-1, y=3y=3, czyli P=(−1,3)P=(-1,3). Odcinek ABAB ma długość 66, a odległość PP od prostej AB:y=−1AB:y=-1 wynosi 44. Zatem

PABP=12⋅6⋅4=12.P_{ABP}=\frac12\cdot6\cdot4=12.

b) Punkt QQ spełnia równania y=2x−7y=2x-7 i y=−2x+7y=-2x+7, więc Q=(72,0)Q=(\frac72,0). Pole czworokąta ABQDABQD liczymy wzorem współrzędnościowym:

PABQD=12∣(−3)(−1)+3⋅0+72⋅7+1⋅(−1)−[(−1)3+(−1)72+0⋅1+7(−3)]∣=27.P_{ABQD}=\frac12\left| (-3)(-1)+3\cdot0+\frac72\cdot7+1\cdot(-1) -\left[(-1)3+(-1)\frac72+0\cdot1+7(-3)\right] \right|=27.
Odpowiedź

a) 1212; b) 2727.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 9

Sedno zadania polega na tym, by z równania przeciwprostokątnej i jej przecięć z osiami odtworzyć trójkąt oraz wyznaczyć współrzędne punktu A.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Prosta y=−34x+3y=-\frac34x+3 przecina osie w punktach (4,0)(4,0) i (0,3)(0,3). Punkt (4,0)(4,0) leży również na przeciwprostokątnej y=12x−2y=\frac12x-2, zatem B=(4,0)B=(4,0) i C=(0,3)C=(0,3).

Bok ACAC jest prostopadły do BCBC, więc ma nachylenie 43\frac43 i przechodzi przez CC:

AC:y=43x+3.AC:y=\frac43x+3.

Jego przecięcie z AB:y=12x−2AB:y=\frac12x-2 spełnia

43x+3=12x−2,\frac43x+3=\frac12x-2,

skąd x=−6x=-6 i y=−5y=-5.

Odpowiedź

A=(−6,−5)A=(-6,-5).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 10

Spróbujmy tutaj wykorzystać równanie przekątnej kwadratu i punkt B, znaleźć środek przekątnych oraz wykazać położenie dwóch wierzchołków na osiach.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Przekątna BDBD jest prostopadła do ACAC, ma więc nachylenie −43-\frac43. Ponieważ przechodzi przez B=(−1,−8)B=(-1,-8), jej równanie ma postać

BD:y=−43x−283.BD:y=-\frac43x-\frac{28}{3}.

Punkt przecięcia przekątnych OO wyznaczamy z równania

34x−1=−43x−283.\frac34x-1=-\frac43x-\frac{28}{3}.

Po pomnożeniu przez 1212 otrzymujemy 9x−12=−16x−1129x-12=-16x-112, zatem x=−4x=-4 i y=−4y=-4. Tak więc O=(−4,−4)O=(-4,-4).

Wektor OB→=(3,−4)\overrightarrow{OB}=(3,-4) ma długość 55. Połowa przekątnej ACAC ma tę samą długość i kierunek (4,3)(4,3), zgodny z nachyleniem 34\frac34. Jej końce to

(−4,−4)+(4,3)=(0,−1),(-4,-4)+(4,3)=(0,-1),

(−4,−4)−(4,3)=(−8,−7).(-4,-4)-(4,3)=(-8,-7).

Jeden z wierzchołków A,CA,C leży więc na osi OYOY. Czwarty wierzchołek jest odbiciem BB względem OO:

D=2O−B=(−7,0),D=2O-B=(-7,0),

czyli leży na osi OXOX.

Odpowiedź

Przekątne przecinają się w O=(−4,−4)O=(-4,-4). Wierzchołki leżące na osiach to (0,−1)(0,-1) na OYOY oraz D=(−7,0)D=(-7,0) na OXOX.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 11

Podczas tego ćwiczenia trzeba w dwóch przypadkach znaleźć przecięcia trzech prostych tworzących trójkąt i obliczyć jego pole ze współrzędnych.

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Punkty przecięcia kolejnych par prostych to

(−2,2),(2,6),(6,−2).(-2,2),\quad(2,6),\quad(6,-2).

Ze wzoru współrzędnościowego:

P=12∣(−2)⋅6+2⋅(−2)+6⋅2−[(−2)(−2)+2⋅2+6⋅6]∣=24.P=\frac12\left|(-2)\cdot6+2\cdot(-2)+6\cdot2 -\left[(-2)(-2)+2\cdot2+6\cdot6\right]\right|=24.

b) Punkty przecięcia prostych to

(3,7),(0,−2),(−6,1).(3,7),\quad(0,-2),\quad(-6,1).

Zatem

P=12∣3⋅(−2)+0⋅1+(−6)⋅7−[7⋅0+(−2)(−6)+1⋅3]∣=632=31,5.P=\frac12\left|3\cdot(-2)+0\cdot1+(-6)\cdot7 -\left[7\cdot0+(-2)(-6)+1\cdot3\right]\right| =\frac{63}{2}=31{,}5.
Odpowiedź

a) Wierzchołki: (−2,2)(-2,2), (2,6)(2,6), (6,−2)(6,-2); pole 2424.

b) Wierzchołki: (3,7)(3,7), (0,−2)(0,-2), (−6,1)(-6,1); pole 31,531{,}5.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem