Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 235

rozdział 5. Funkcja liniowa · temat „5.3. Równanie prostej na płaszczyźnie” · 5 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

Ten przykład pokazuje, jak z trzech wykresów odczytać równania prostych w dwóch postaciach oraz sprawdzić przynależność punktów A i B.

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Ze skanu odczytujemy po dwa zaznaczone punkty.

a) Punkty (0,−1)(0,-1) i (3,0)(3,0) dają y=13x−1y=\frac13x-1, czyli x−3y−3=0x-3y-3=0. Dla AA prawa strona funkcji wynosi −133≠−5-\frac{13}{3}\ne-5, a dla BB wynosi −2≠83-2\ne\frac83.

b) Punkty (−2,0)(-2,0) i (1,−4)(1,-4) dają y=−43x−83y=-\frac43x-\frac83, czyli 4x+3y+8=04x+3y+8=0. Ani AA, ani BB nie spełnia równania.

c) Punkty (−2,1)(-2,1) i (2,4)(2,4) dają y=34x+52y=\frac34x+\frac52, czyli 3x−4y+10=03x-4y+10=0. Punkt AA spełnia równanie, natomiast BB nie.

Odpowiedź

a) y=13x−1y=\frac13x-1, x−3y−3=0x-3y-3=0; ani AA, ani BB nie należy.

b) y=−43x−83y=-\frac43x-\frac83, 4x+3y+8=04x+3y+8=0; ani AA, ani BB nie należy.

c) y=34x+52y=\frac34x+\frac52, 3x−4y+10=03x-4y+10=0; AA należy, BB nie należy.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

Twoim celem jest to, by narysować sześć prostych z równań ogólnych i wyznaczyć dla każdej miejsca przecięcia z obiema osiami układu.

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

W każdym podpunkcie podstawiamy najpierw x=0x=0, a potem y=0y=0:

  • a) y=2x+2y=2x+2: (0,2)(0,2) i (−1,0)(-1,0);
  • b) y=−2x+1y=-2x+1: (0,1)(0,1) i (12,0)(\frac12,0);
  • c) y=3x+4y=3x+4: (0,4)(0,4) i (−43,0)(-\frac43,0);
  • d) y=23x−3y=\frac23x-3: (0,−3)(0,-3) i (92,0)(\frac92,0);
  • e) y=14x−4y=\frac14x-4: (0,−4)(0,-4) i (16,0)(16,0);
  • f) y=−6x+3y=-6x+3: (0,3)(0,3) i (12,0)(\frac12,0).

Każda para punktów wyznacza żądany szkic prostej.

Odpowiedź

a) (0,2),(−1,0)(0,2),(-1,0); b) (0,1),(12,0)(0,1),(\frac12,0); c) (0,4),(−43,0)(0,4),(-\frac43,0); d) (0,−3),(92,0)(0,-3),(\frac92,0); e) (0,−4),(16,0)(0,-4),(16,0); f) (0,3),(12,0)(0,3),(\frac12,0).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 3

Skupiamy się na tym, jak na podstawie rysunku zapisać równania ogólne prostych zawierających wszystkie cztery boki równoległoboku.

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Ze skanu odczytujemy wierzchołki, a równanie każdego boku wyznaczamy z jego dwóch końców.

a) A(−2,−1)A(-2,-1), B(3,−1)B(3,-1), C(4,2)C(4,2), D(−1,2)D(-1,2):

AB:y+1=0,DC:y−2=0,AD:3x−y+5=0,BC:3x−y−10=0.AB:y+1=0,\quad DC:y-2=0,\quad AD:3x-y+5=0,\quad BC:3x-y-10=0.

b) A(−2,0)A(-2,0), B(2,−2)B(2,-2), C(2,1)C(2,1), D(−2,3)D(-2,3):

AB:x+2y+2=0,DC:x+2y−4=0,AD:x+2=0,BC:x−2=0.AB:x+2y+2=0,\quad DC:x+2y-4=0,\quad AD:x+2=0,\quad BC:x-2=0.

c) A(−1,−1)A(-1,-1), B(5,1)B(5,1), C(3,3)C(3,3), D(−3,1)D(-3,1):

AB:x−3y−2=0,DC:x−3y+6=0,AD:x+y+2=0,BC:x+y−6=0.AB:x-3y-2=0,\quad DC:x-3y+6=0,\quad AD:x+y+2=0,\quad BC:x+y-6=0.
Odpowiedź

Równania boków są podane w rozwiązaniu powyżej.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

Należy tutaj w sześciu przypadkach dobrać parametr m tak, by wskazana prosta była równoległa do prostej odniesienia.

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Dla prostych ogólnych równoległość oznacza proporcjonalność współczynników AA i BB. Prosta odniesienia ma parę (4,3)(4,3). Stosujemy warunek A⋅3=4⋅BA\cdot3=4\cdot B:

  • a) 3m=4⋅63m=4\cdot6, więc m=8m=8;
  • b) 3(2m+1)=4(−1)3(2m+1)=4(-1), więc m=−76m=-\frac76;
  • c) 3(m−12)=4(−12)3(m-\frac12)=4(-\frac12), więc m=−16m=-\frac16;
  • d) 3⋅m6=4(−34)3\cdot\frac m6=4(-\frac34), więc m=−6m=-6;
  • e) 3=4m3=4m, więc m=34m=\frac34;
  • f) 3⋅13=4(−2m)3\cdot\frac13=4(-2m), więc m=−18m=-\frac18.
Odpowiedź

a) 88; b) −76-\frac76; c) −16-\frac16; d) −6-6; e) 34\frac34; f) −18-\frac18.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 5

To ćwiczenie sprawdza, czy potrafisz dowieść, że proporcjonalne współczynniki dwóch równań ogólnych oznaczają opis tej samej prostej.

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Ponieważ A2,B2,C2≠0A_2,B_2,C_2\ne0, druga prosta przecina osie w punktach

P(−C2A2,0),Q(0,−C2B2).P\left(-\frac{C_2}{A_2},0\right),\qquad Q\left(0,-\frac{C_2}{B_2}\right).

Obie proste są takie same, więc PP i QQ spełniają także pierwsze równanie. Dla PP:

−A1C2A2+C1=0⟹A1A2=C1C2.-A_1\frac{C_2}{A_2}+C_1=0 \quad\Longrightarrow\quad \frac{A_1}{A_2}=\frac{C_1}{C_2}.

Dla QQ analogicznie:

−B1C2B2+C1=0⟹B1B2=C1C2.-B_1\frac{C_2}{B_2}+C_1=0 \quad\Longrightarrow\quad \frac{B_1}{B_2}=\frac{C_1}{C_2}.

Łącząc równości, otrzymujemy tezę.

Odpowiedź
A1A2=B1B2=C1C2.\frac{A_1}{A_2}=\frac{B_1}{B_2}=\frac{C_1}{C_2}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu