Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 143

rozdział 3. Uklady rownan · temat „3.4. Układy równań – zadania tekstowe (1)” · 8 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

Sedno zadania polega na tym, by z relacji wieku ojca i syna sprzed dziewięciu lat oraz ich przyszłej sumy obliczyć obecny wiek obu osób.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech xx oznacza obecny wiek ojca, a yy — syna. Wówczas x−9=6(y−9),(x+9)+(y+9)=85.x-9=6(y-9),\qquad (x+9)+(y+9)=85. Po uproszczeniu x=6y−45x=6y-45 oraz x+y=67x+y=67. Zatem 7y=1127y=112, więc y=16y=16, x=51x=51.

Odpowiedź

Syn ma 1616 lat, a ojciec 5151 lat.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

Wykorzystujemy równe wieki bliźniaczek, dawną sumę wieku rodzeństwa i przyszłą relację z bratem do znalezienia obecnych lat.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech xx będzie obecnym wiekiem każdej z bliźniaczek, a yy — wiekiem brata. Z warunków: 2(x−2)+(y−2)=45,qquad2(x+3)=(y+3)+12.2(x-2)+(y-2)=45,qquad 2(x+3)=(y+3)+12. Po uproszczeniu otrzymujemy 2x+y=512x+y=51 oraz 2x−y=92x-y=9. Dodanie równań daje 4x=604x=60, zatem x=15x=15, y=21y=21.

Odpowiedź

Ania i jej siostra mają po 1515 lat, a brat ma 2121 lat.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 3

Podczas tego ćwiczenia trzeba z liczby i łącznej masy monet dwóch nominałów ułożyć układ oraz obliczyć, ile monet każdego rodzaju zebrano.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech xx i yy oznaczają liczby monet 2- i 5-złotowych. Wtedy x+y=30,qquad5,21x+6,54y=169,6.x+y=30,qquad 5{,}21x+6{,}54y=169{,}6. Podstawiamy x=30−yx=30-y: 156,3+1,33y=169,6,156{,}3+1{,}33y=169{,}6, stąd y=10y=10, a x=20x=20.

Odpowiedź

Zebrano 2020 monet 2-złotowych i 1010 monet 5-złotowych.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 4

Rozwiązujemy dwa problemy wiekowe, tłumacząc relacje sprzed lub za kilka lat na układy dla obecnego wieku czterech osób.

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Niech xx i yy oznaczają obecny wiek Darii i Marii. Mamy x−5=y−52,y−x=5.x-5=\frac{y-5}{2},\qquad y-x=5. Po podstawieniu y=x+5y=x+5 do pierwszego równania otrzymujemy x−5=x2x-5=\frac x2, więc x=10x=10, y=15y=15.

b) Niech xx oznacza wiek Olka, a yy — Alka. Warunki mają postać x+3=32(y+3),x−9=2(y−9)+2.x+3=\frac32(y+3),\qquad x-9=2(y-9)+2. Po uproszczeniu: 2x−3y=32x-3y=3 oraz x=2y−7x=2y-7. Stąd y=17y=17, x=27x=27.

Odpowiedź

a) Daria ma 1010 lat, Maria 1515 lat.
b) Olek ma 2727 lat, Alek 1717 lat.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

Analizujemy tutaj, jak po odjęciu znanych monet dwuzłotowych wyznaczyć liczby monet jedno- i pięciozłotowych z pozostałej liczby oraz wartości.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Osiem monet 2-złotowych ma wartość 1616 zł. Niech xx i yy oznaczają liczby monet 1- i 5-złotowych. Pozostało 1212 monet o wartości 3232 zł:

{x+y=12,x+5y=32.\begin{cases} x+y=12,\\ x+5y=32. \end{cases}

Po odjęciu równań 4y=204y=20, więc y=5y=5, x=7x=7.

Odpowiedź

Było 77 monet 1-złotowych i 55 monet 5-złotowych.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 5

Rozważamy tutaj, jak z łącznej liczby i wartości monet trzech nominałów oraz dodatkowej relacji obliczyć liczbę monet każdego rodzaju.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech x,y,zx,y,z oznaczają liczby monet odpowiednio 1-, 2- i 5-złotowych.

x+2y+5z=100,qquadx+y+z=32,qquadz=2x+2.x+2y+5z=100,qquad x+y+z=32,qquad z=2x+2.

Po podstawieniu z=2x+2z=2x+2 dwa pierwsze równania przyjmują postać 11x+2y=9011x+2y=90 oraz 3x+y=303x+y=30. Podwojenie drugiego i odjęcie daje 5x=305x=30, więc x=6x=6, y=12y=12, z=14z=14.

Odpowiedź

Wydano 66 monet 1-złotowych, 1212 monet 2-złotowych i 1414 monet 5-złotowych.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 6

Zadanie pokazuje, jak po uwzględnieniu jednej monety ćwierćdolarowej rozwiązać układ dla liczby monet pięcio- i dziesięciocentowych.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech xx i yy oznaczają liczby monet 5- i 10-centowych. Jedna moneta 25-centowa jest już uwzględniona, zatem x+y=11,qquad5x+10y=75.x+y=11,qquad 5x+10y=75. Po podzieleniu drugiego równania przez 55 mamy x+2y=15x+2y=15. Odjęcie pierwszego równania daje y=4y=4, a więc x=7x=7.

Odpowiedź

Było 77 monet 5-centowych i 44 monety 10-centowe.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 7

Rozdzielamy cztery dolary na trzy nominały, korzystając z liczby wszystkich monet i trzykrotnej przewagi dziesięciocentówek.

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech x,y,zx,y,z oznaczają liczby monet 5-, 10- i 25-centowych. Wtedy x+y+z=29,qquad5x+10y+25z=400,qquady=3x.x+y+z=29,qquad 5x+10y+25z=400,qquad y=3x. Po podstawieniu y=3xy=3x mamy z=29−4xz=29-4x. Równanie wartości daje 35x+25(29−4x)=40035x+25(29-4x)=400, czyli −65x=−325-65x=-325. Stąd x=5x=5, y=15y=15, z=9z=9.

Odpowiedź

Było 55 monet 5-centowych, 1515 monet 10-centowych i 99 monet 25-centowych.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem