Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

MATeMAtyka 4. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 185

rozdział 4. Przyklady dowodow w matematyce · temat „4.3. Dowody w geometrii (1)” · 4 zadania z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Ćwiczenie 1

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Przez wierzchołek AA trójkąta ABCABC prowadzimy prostą równoległą do BCBC. Kąty, które boki ABAB i ACAC tworzą z tą prostą, są odpowiednio równe kątom przy BB i CC (kąty naprzemianległe).

Te dwa kąty oraz kąt BACBAC tworzą przy punkcie AA kąt półpełny. Ich suma jest więc równa 180∘180^\circ, czyli

∠A+∠B+∠C=180∘.\angle A+\angle B+\angle C=180^\circ.
Odpowiedź

Suma miar kątów każdego trójkąta wynosi 180∘180^\circ.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Ćwiczenie 2

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Oznaczmy miary dwóch sąsiednich kątów równoległoboku przez α\alpha i β\beta. Ponieważ są to kąty wewnętrzne po tej samej stronie siecznej,

α+β=180∘.\alpha+\beta=180^\circ.

Kąt utworzony przez ich dwusieczne ma miarę

α2+β2=α+β2=90∘.\frac\alpha2+\frac\beta2 =\frac{\alpha+\beta}{2}=90^\circ.

Dwusieczne przecinają się zatem pod kątem prostym.

Odpowiedź

Kąt między dwusiecznymi ma miarę 90∘90^\circ.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Ćwiczenie 3

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech OO będzie środkiem okręgu opisanego na trójkącie ABCABC i zarazem środkiem boku BCBC. Mamy

OA=OB=OC,OA=OB=OC,

bo wszystkie trzy odcinki są promieniami okręgu. Oznaczmy ∠ABO=α\angle ABO=\alpha i ∠ACO=β\angle ACO=\beta. Trójkąty AOBAOB i AOCAOC są równoramienne, więc

∠BAO=α,∠OAC=β.\angle BAO=\alpha,\qquad \angle OAC=\beta.

Suma kątów trójkąta ABCABC daje 2α+2β=180∘2\alpha+2\beta=180^\circ. Stąd

∠BAC=α+β=90∘.\angle BAC=\alpha+\beta=90^\circ.
Odpowiedź

Trójkąt jest prostokątny przy wierzchołku leżącym naprzeciw boku, którego środkiem jest środek okręgu.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Ćwiczenie 4

2 podpunkty

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

W obu podpunktach D,D1D,D_1 są środkami odpowiednich boków, a ∣AD∣=∣A1D1∣|AD|=|A_1D_1|.

a) Z ∣BC∣=∣B1C1∣|BC|=|B_1C_1| wynika ∣BD∣=∣B1D1∣|BD|=|B_1D_1| i ∣CD∣=∣C1D1∣|CD|=|C_1D_1|. Trójkąty ABDABD i A1B1D1A_1B_1D_1 są przystające na mocy BBB, zatem ∠ADB=∠A1D1B1\angle ADB=\angle A_1D_1B_1. Kąty ADCADC i A1D1C1A_1D_1C_1 są do nich przyległe, więc także są równe. Trójkąty ADCADC i A1D1C1A_1D_1C_1 są przystające na mocy BKB. Stąd ∣AC∣=∣A1C1∣|AC|=|A_1C_1|.

b) Z równości kątów ADBADB i A1D1B1A_1D_1B_1 wynika równość ich kątów przyległych ADCADC i A1D1C1A_1D_1C_1. Wraz z założeniem ∠CAD=∠C1A1D1\angle CAD=\angle C_1A_1D_1 daje to podobieństwo trójkątów ACDACD i A1C1D1A_1C_1D_1. Ponieważ odpowiadające boki AD,A1D1AD,A_1D_1 są równe, skala podobieństwa wynosi 11, więc CD=C1D1CD=C_1D_1. Zatem także BD=B1D1BD=B_1D_1. Trójkąty ADBADB i A1D1B1A_1D_1B_1 są przystające na mocy BKB, co daje ∣AB∣=∣A1B1∣|AB|=|A_1B_1|.

Odpowiedź

a) ∣AC∣=∣A1C1∣|AC|=|A_1C_1|; b) ∣AB∣=∣A1B1∣|AB|=|A_1B_1|.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu