Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

MATeMAtyka 3. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 278

rozdział 4. Rachunek rozniczkowy · temat „*4.15. Wartość najmniejsza i wartość największa funkcji” · 3 zadania z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Mamy

f′(x)=3x2−6x=3x(x−2),f'(x)=3x^2-6x=3x(x-2),

więc punktami stacjonarnymi są x=0x=0 i x=2x=2. Potrzebne wartości funkcji wynoszą

x−2−101234f(x)−18−220−2218.\begin{array}{c|rrrrrrr} x&-2&-1&0&1&2&3&4\\ \hline f(x)&-18&-2&2&0&-2&2&18. \end{array}

a) W ⟨−1;3⟩\langle-1;3\rangle porównujemy wartości dla x=−1,0,2,3x=-1,0,2,3.

b) W ⟨1;3⟩\langle1;3\rangle porównujemy wartości dla x=1,2,3x=1,2,3.

c) W ⟨−1;1⟩\langle-1;1\rangle porównujemy wartości dla x=−1,0,1x=-1,0,1.

d) W ⟨−2;4⟩\langle-2;4\rangle porównujemy wartości dla x=−2,0,2,4x=-2,0,2,4.

Odpowiedź

a) wartość najmniejsza: −2-2 dla x=−1x=-1 i x=2x=2; wartość największa: 22 dla x=0x=0 i x=3x=3;

b) wartość najmniejsza: −2-2 dla x=2x=2; wartość największa: 22 dla x=3x=3;

c) wartość najmniejsza: −2-2 dla x=−1x=-1; wartość największa: 22 dla x=0x=0;

d) wartość najmniejsza: −18-18 dla x=−2x=-2; wartość największa: 1818 dla x=4x=4.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 2

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Wartości na przedziale domkniętym porównujemy w punktach stacjonarnych należących do przedziału oraz na jego końcach.

a)

f′(x)=34x2−3=34(x−2)(x+2).f'(x)=\frac34x^2-3=\frac34(x-2)(x+2).

W przedziale ⟨1;4⟩\langle1;4\rangle jedynym punktem stacjonarnym jest x=2x=2. Obliczamy

f(1)=−114,f(2)=−4,f(4)=4.f(1)=-\frac{11}{4},\qquad f(2)=-4,\qquad f(4)=4.

b)

f′(x)=12x2+6x−6=6(2x−1)(x+1).f'(x)=12x^2+6x-6=6(2x-1)(x+1).

Do przedziału ⟨0;2⟩\langle0;2\rangle należy miejsce zerowe x=12x=\frac12. Mamy

f(0)=0,f ⁣(12)=−74,f(2)=32.f(0)=0,\qquad f\!\left(\frac12\right)=-\frac74, \qquad f(2)=32.
Odpowiedź

a) wartość najmniejsza: −4-4 dla x=2x=2; wartość największa: 44 dla x=4x=4.

b) wartość najmniejsza: −74-\frac74 dla x=12x=\frac12; wartość największa: 3232 dla x=2x=2.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 3

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a)

f′(x)=4x3−4=4(x−1)(x2+x+1).f'(x)=4x^3-4=4(x-1)(x^2+x+1).

Jedynym punktem stacjonarnym w ⟨0;2⟩\langle0;2\rangle jest x=1x=1. Porównujemy

f(0)=0,f(1)=−3,f(2)=8.f(0)=0,\qquad f(1)=-3,\qquad f(2)=8.

b)

f′(x)=−2x(1+x2)2<0f'(x)=\frac{-2x}{(1+x^2)^2}<0

dla x∈⟨1;3⟩x\in\langle1;3\rangle. Funkcja jest na tym przedziale malejąca, więc

f(1)=12,f(3)=110.f(1)=\frac12,\qquad f(3)=\frac1{10}.

c)

f′(x)=x3−3x2+2x=x(x−1)(x−2).f'(x)=x^3-3x^2+2x=x(x-1)(x-2).

W rozpatrywanym przedziale punktami stacjonarnymi są 00, 11 i 22, przy czym 22 jest zarazem końcem przedziału. Porównujemy

f(−2)=16,f(0)=0,f(1)=14,f(2)=0.f(-2)=16,\qquad f(0)=0,\qquad f(1)=\frac14,\qquad f(2)=0.

d) Mianownik (x−2)2+1(x-2)^2+1 jest zawsze dodatni, a

f′(x)=4(x2−5)(x2−4x+5)2.f'(x)=\frac{4(x^2-5)}{(x^2-4x+5)^2}.

Spośród miejsc zerowych ±5\pm\sqrt5 do przedziału ⟨−3;0⟩\langle-3;0\rangle należy tylko −5-\sqrt5. Wartości kandydackie to

f(−3)=613,f(−5)=25−4,f(0)=0.f(-3)=\frac6{13},\qquad f(-\sqrt5)=2\sqrt5-4, \qquad f(0)=0.
Odpowiedź

a) wartość najmniejsza: −3-3 dla x=1x=1; wartość największa: 88 dla x=2x=2;

b) wartość najmniejsza: 110\frac1{10} dla x=3x=3; wartość największa: 12\frac12 dla x=1x=1;

c) wartość najmniejsza: 00 dla x=0x=0 i x=2x=2; wartość największa: 1616 dla x=−2x=-2;

d) wartość najmniejsza: 00 dla x=0x=0; wartość największa: 25−42\sqrt5-4 dla x=−5x=-\sqrt5.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem