Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

MATeMAtyka 2. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 142

rozdział 3. Funkcje wymierne · temat „3.6. Dodawanie i odejmowanie wyrażeń wymiernych” · 5 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Sprowadzamy składniki do wspólnego mianownika wyznaczonego przez czynniki liniowe i porządkujemy licznik. Zera pierwotnych mianowników pozostają wyłączone z dziedziny.

Odpowiedź

a) D=R∖{−2,3}D=\mathbb R\setminus\{-2,3\}, 7x−1(x−3)(x+2)\frac{7x-1}{(x-3)(x+2)}; b) D=R∖{1,4}D=\mathbb R\setminus\{1,4\}, −x+10(x−1)(x−4)\frac{-x+10}{(x-1)(x-4)}; c) D=R∖{−1,1}D=\mathbb R\setminus\{-1,1\}, 12x2−13x−112(x2−1)\frac{12x^2-13x-11}{2(x^2-1)}; d) D=R∖{0,2}D=\mathbb R\setminus\{0,2\}, 5x2−7x+42x(x−2)\frac{5x^2-7x+4}{2x(x-2)}; e) D=R∖{−5,13}D=\mathbb R\setminus\{-5,\frac13\}, −14x+10(x+5)(3x−1)\frac{-14x+10}{(x+5)(3x-1)}; f) D=R∖{−6,6}D=\mathbb R\setminus\{-6,6\}, 28x−1236−x2\frac{28x-12}{36-x^2}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Najpierw rozkładamy kwadratowe mianowniki, następnie wybieramy wspólny mianownik i redukujemy licznik. Nie usuwamy z dziedziny żadnego pierwotnego wykluczenia po skróceniu.

Odpowiedź

a) D=R∖{−1,1}D=\mathbb R\setminus\{-1,1\}, x2−3x−12x2−1\frac{x^2-3x-12}{x^2-1}; b) D=R∖{−2,2}D=\mathbb R\setminus\{-2,2\}, 8x2−4\frac8{x^2-4}; c) D=R∖{1}D=\mathbb R\setminus\{1\}, 1−3x(x−1)2\frac{1-3x}{(x-1)^2}; d) D=R∖{−2}D=\mathbb R\setminus\{-2\}, −2x2−3x(x+2)2\frac{-2x^2-3x}{(x+2)^2}; e) D=R∖{−1,0}D=\mathbb R\setminus\{-1,0\}, 2x2(x+1)\frac2{x^2(x+1)}; f) D=R∖{−1,0,1}D=\mathbb R\setminus\{-1,0,1\}, 2(x2+1)x(x2−1)\frac{2(x^2+1)}{x(x^2-1)}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 3

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Sprowadzamy trzy składniki do wspólnego mianownika. Znaki przy czynnikach 3−2x=−(2x−3)3-2x=-(2x-3) uwzględniamy przed rozwinięciem; po zebraniu wyrazów skracamy wynik, zachowując pierwotną dziedzinę.

Odpowiedź

a) D=R∖{−2,2}D=\mathbb R\setminus\{-2,2\}, 2xx2−4\frac{2x}{x^2-4}; b) D=R∖{−6,0}D=\mathbb R\setminus\{-6,0\}, 3x2+3x+22x(x+6)\frac{3x^2+3x+2}{2x(x+6)}; c) D=R∖{−32,32}D=\mathbb R\setminus\{-\frac32,\frac32\}, −x2+13x+244x2−9\frac{-x^2+13x+24}{4x^2-9}; d) D=R∖{13}D=\mathbb R\setminus\{\frac13\}, 5x2−7x−5(3x−1)2\frac{5x^2-7x-5}{(3x-1)^2}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 4

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Rozkładamy mianowniki na czynniki, wybieramy ich najmniejszą wspólną wielokrotność, rozszerzamy wszystkie składniki i redukujemy licznik. Dziedzinę wyznaczamy z zapisu wyjściowego.

Odpowiedź

a) D=R∖{−4,0,4}D=\mathbb R\setminus\{-4,0,4\}, −2(x2+12)x(x2−16)-\frac{2(x^2+12)}{x(x^2-16)}; b) D=R∖{−1,1}D=\mathbb R\setminus\{-1,1\}, 8x(x−1)2(x+1)\frac{8x}{(x-1)^2(x+1)}; c) D=R∖{0,3}D=\mathbb R\setminus\{0,3\}, −7x(x−3)-\frac7{x(x-3)}; d) D=R∖{−5,0,5}D=\mathbb R\setminus\{-5,0,5\}, x−11x2−25\frac{x-11}{x^2-25}; e) D=R∖{0,1}D=\mathbb R\setminus\{0,1\}, 2(x2−x−1)x(x−1)2\frac{2(x^2-x-1)}{x(x-1)^2}; f) D=R∖{−12,0,12}D=\mathbb R\setminus\{-\frac12,0,\frac12\}, 4x+3x(4x2−1)\frac{4x+3}{x(4x^2-1)}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Wyznaczamy wspólny mianownik, łączymy liczniki i porządkujemy wynik. Dopiero po zapisaniu dziedziny podstawiamy x=−3x=-3, który jest dopuszczalny w obu podpunktach.

Odpowiedź

a) D=R∖{3}D=\mathbb R\setminus\{3\}, −x2+15x−182(x−3)2\frac{-x^2+15x-18}{2(x-3)^2}, wartość −1-1; b) D=R∖{−4,4}D=\mathbb R\setminus\{-4,4\}, x2+13x−182(x2−16)\frac{x^2+13x-18}{2(x^2-16)}, wartość 247\frac{24}{7}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem