Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

MATeMAtyka 2. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 139

rozdział 3. Funkcje wymierne · temat „3.5. Mnożenie i dzielenie wyrażeń wymiernych” · 8 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Sprawdzamy wyłącznie wartość mianownika dla x=2x=2. W a) jest równy 1616, natomiast w b) oraz c) zeruje się, więc w tych dwóch podpunktach iloraz nie jest określony.

Odpowiedź

a) tak; b) nie; c) nie.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Rozkładamy mianowniki: a) x2(x−9)x^2(x-9); b) x2(x−2)2x^2(x-2)^2; c) (x−3)(x+2)(x-3)(x+2); d) x(x−2)(x+1)x(x-2)(x+1). Z podanej listy wybieramy ich zera.

Odpowiedź

a) 00; b) 0,20,2; c) −2,3-2,3; d) −1,0,2-1,0,2.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 3

8 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Najpierw zapisujemy zera pierwotnego mianownika jako wykluczenia. Po rozkładzie skracamy wspólne czynniki, a wartość dla x=−1x=-1 liczymy tylko wtedy, gdy argument pozostał w dziedzinie.

Odpowiedź

a) D=R∖{0}D=\mathbb R\setminus\{0\}, x3−7xx^3-7x, wartość 66; b) D=R∖{−1,0}D=\mathbb R\setminus\{-1,0\}, 2(x+1)2(x+1), −1∉D-1\notin D; c) D=R∖{−1}D=\mathbb R\setminus\{-1\}, x−1x+1\frac{x-1}{x+1}, −1∉D-1\notin D; d) D=R∖{2}D=\mathbb R\setminus\{2\}, x+2x−2\frac{x+2}{x-2}, wartość −13-\frac13; e) D=R∖{−3,0,3}D=\mathbb R\setminus\{-3,0,3\}, xx+3\frac{x}{x+3}, −12-\frac12; f) D=RD=\mathbb R, x2−1x2+1\frac{x^2-1}{x^2+1}, 00; g) D=R∖{0,1}D=\mathbb R\setminus\{0,1\}, (x2+1)(x+1)x−1\frac{(x^2+1)(x+1)}{x-1}, 00; h) D=R∖{−3,−2}D=\mathbb R\setminus\{-3,-2\}, 2(x+3)x+2\frac{2(x+3)}{x+2}, 44.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Zera mianownika wyznaczają dziedzinę. Po sprawdzeniu, że −1-1 i −2-2 są dopuszczalne, podstawiamy je kolejno do każdego wyrażenia i upraszczamy wyniki.

Odpowiedź

a) D=R∖{−3,0}D=\mathbb R\setminus\{-3,0\}; wartości 1,−51,-5; b) D=R∖{−2,2}D=\mathbb R\setminus\{-\sqrt2,\sqrt2\}; −10,1-10,1; c) D=R∖{23}D=\mathbb R\setminus\{\sqrt[3]2\}; 163,0\frac{16}{3},0; d) D=R∖{−12,4}D=\mathbb R\setminus\{-\frac12,4\}; −15,−1-\frac15,-1.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 5

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Rozwiązujemy równanie „mianownik równy zero” i rozcinamy oś w otrzymanych punktach. Następnie podstawiamy kolejno −3,1,3-3,1,3; żaden z tych argumentów nie jest wykluczony.

Odpowiedź

a) D=(−∞,−2)∪(−2,2)∪(2,∞)D=(-\infty,-2)\cup(-2,2)\cup(2,\infty); wartości 35,−1,3\frac35,-1,3; b) D=(−∞,−3)∪(−3,3)∪(3,∞)D=(-\infty,-\sqrt3)\cup(-\sqrt3,\sqrt3)\cup(\sqrt3,\infty); 5,−11,55,-11,5; c) D=(−∞,−12)∪(−12,12)∪(12,∞)D=(-\infty,-\frac12)\cup(-\frac12,\frac12)\cup(\frac12,\infty); −114,12,110-\frac1{14},\frac12,\frac1{10}; d) D=(−∞,−32)∪(−32,32)∪(32,∞)D=(-\infty,-\frac32)\cup(-\frac32,\frac32)\cup(\frac32,\infty); 53,35,13\frac53,\frac35,\frac13.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 6

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Rozkładamy mianownik, zapisujemy wszystkie jego zera, po czym podstawiamy x=−2x=-2. Argument jest dopuszczalny w każdym podpunkcie, więc każdą wartość można obliczyć.

Odpowiedź

a) D=R∖{−1,2}D=\mathbb R\setminus\{-1,2\}, −32-\frac32; b) D=R∖{−12,12}D=\mathbb R\setminus\{-\frac12,\frac12\}, −25-\frac25; c) D=R∖{−4,0}D=\mathbb R\setminus\{-4,0\}, 12\frac12; d) D=R∖{−1,2}D=\mathbb R\setminus\{-1,2\}, 14\frac14; e) D=R∖{2}D=\mathbb R\setminus\{2\}, 34\frac34; f) D=R∖{0,1}D=\mathbb R\setminus\{0,1\}, −1-1.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 7

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Dziedziny AA i BB otrzymujemy osobno z ich mianowników. Iloczyn A⋅BA\cdot B jest określony dokładnie na przecięciu tych dziedzin, niezależnie od późniejszego skracania czynników.

Odpowiedź

a) DA=R∖{0,9}D_A=\mathbb R\setminus\{0,9\}, DB=R∖{−2,0}D_B=\mathbb R\setminus\{-2,0\}, DAB=R∖{−2,0,9}D_{AB}=\mathbb R\setminus\{-2,0,9\}; b) DA=R∖{−2,2}D_A=\mathbb R\setminus\{-2,2\}, DB=R∖{−2,0,2}D_B=\mathbb R\setminus\{-2,0,2\}, DAB=R∖{−2,0,2}D_{AB}=\mathbb R\setminus\{-2,0,2\}; c) DA=R∖{−2,0,2}D_A=\mathbb R\setminus\{-2,0,2\}, DB=R∖{0,2}D_B=\mathbb R\setminus\{0,2\}, DAB=R∖{−2,0,2}D_{AB}=\mathbb R\setminus\{-2,0,2\}; d) DA=R∖{−1,1,2}D_A=\mathbb R\setminus\{-1,1,2\}, DB=R∖{−2,1}D_B=\mathbb R\setminus\{-2,1\}, DAB=R∖{−2,−1,1,2}D_{AB}=\mathbb R\setminus\{-2,-1,1,2\}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 8

9 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Rozkładamy wielomiany na czynniki i skracamy czynniki wspólne między licznikami i mianownikami. Dziedzinę zapisujemy przed skracaniem jako część końcowej odpowiedzi.

Odpowiedź

a) D=R∖{0,2}D=\mathbb R\setminus\{0,2\}, 32x\frac3{2x}; b) D=R∖{−32,1}D=\mathbb R\setminus\{-\frac32,1\}, −3-3; c) D=R∖{0,3}D=\mathbb R\setminus\{0,3\}, −3x2-\frac3{x^2}; d) D=R∖{−1,1}D=\mathbb R\setminus\{-1,1\}, x2(x+1)(x2+1)\frac{x^2}{(x+1)(x^2+1)}; e) D=R∖{−1,12,1}D=\mathbb R\setminus\{-1,\frac12,1\}, x+12(x−1)\frac{x+1}{2(x-1)}; f) D=R∖{−3,−2,0}D=\mathbb R\setminus\{-3,-2,0\}, (x−2)(x−3)x\frac{(x-2)(x-3)}x; g) D=R∖{−2,2}D=\mathbb R\setminus\{-2,2\}, −x23-\frac{x^2}{3}; h) D=R∖{−1,1,2}D=\mathbb R\setminus\{-1,1,2\}, −(x+1)(x+2)(x−1)(x−2)-\frac{(x+1)(x+2)}{(x-1)(x-2)}; i) D=R∖{−3,3}D=\mathbb R\setminus\{-3,3\}, x+3x+3.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem