Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 2. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 74

rozdział 2. Wielomiany · temat „2.7. Równania wielomianowe” · 5 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a)

2x3=4x2  ⟺  2x2(x−2)=0,2x^3=4x^2\iff2x^2(x-2)=0,

więc x∈{0,2}x\in\{0,2\}.

b)

x5=9x3  ⟺  x3(x−3)(x+3)=0,x^5=9x^3\iff x^3(x-3)(x+3)=0,

więc x∈{−3,0,3}x\in\{-3,0,3\}.

c)

x4=−27x3  ⟺  x3(x+27)=0,x^4=-27x^3\iff x^3(x+27)=0,

więc x∈{−27,0}x\in\{-27,0\}.

d)

x5=8x2  ⟺  x2(x3−8)=x2(x−2)(x2+2x+4)=0.x^5=8x^2\iff x^2(x^3-8)=x^2(x-2)(x^2+2x+4)=0.

Trójmian ma ujemny wyróżnik, zatem x∈{0,2}x\in\{0,2\}.

e)

x5−16x=x(x2−4)(x2+4)=0,x^5-16x=x(x^2-4)(x^2+4)=0,

więc x∈{−2,0,2}x\in\{-2,0,2\}.

f)

x6−25x2=x2(x2−5)(x2+5)=0,x^6-25x^2=x^2(x^2-5)(x^2+5)=0,

więc x∈{−5,0,5}x\in\{-\sqrt5,0,\sqrt5\}.

Odpowiedź

a) x∈{0,2}x\in\{0,2\};
b) x∈{−3,0,3}x\in\{-3,0,3\};
c) x∈{−27,0}x\in\{-27,0\};
d) x∈{0,2}x\in\{0,2\};
e) x∈{−2,0,2}x\in\{-2,0,2\};
f) x∈{−5,0,5}x\in\{-\sqrt5,0,\sqrt5\}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

12 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a)

x5−2x3+x=x(x2−1)2=x(x−1)2(x+1)2=0,x^5-2x^3+x=x(x^2-1)^2=x(x-1)^2(x+1)^2=0,

stąd x∈{−1,0,1}x\in\{-1,0,1\}.

b)

x3+3x2+2x=x(x+1)(x+2)=0,x^3+3x^2+2x=x(x+1)(x+2)=0,

stąd x∈{−2,−1,0}x\in\{-2,-1,0\}.

c)

x4−4x3−5x2=x2(x−5)(x+1)=0,x^4-4x^3-5x^2=x^2(x-5)(x+1)=0,

stąd x∈{−1,0,5}x\in\{-1,0,5\}.

d)

3x4−6x3−9x2=3x2(x−3)(x+1)=0,3x^4-6x^3-9x^2=3x^2(x-3)(x+1)=0,

stąd x∈{−1,0,3}x\in\{-1,0,3\}.

e)

2x5−2x4−12x3=2x3(x−3)(x+2)=0,2x^5-2x^4-12x^3=2x^3(x-3)(x+2)=0,

stąd x∈{−2,0,3}x\in\{-2,0,3\}.

f)

10x4+x3−2x2=x2(10x2+x−2)=10x2(x+12)(x−25)=0,10x^4+x^3-2x^2=x^2(10x^2+x-2) =10x^2\left(x+\frac12\right)\left(x-\frac25\right)=0,

stąd x∈{−12,0,25}x\in\{-\frac12,0,\frac25\}.

g)

9x6+6x5+x4=x4(3x+1)2=0,9x^6+6x^5+x^4=x^4(3x+1)^2=0,

stąd x∈{−13,0}x\in\{-\frac13,0\}.

h)

x5+4x4−12x3=x3(x−2)(x+6)=0,x^5+4x^4-12x^3=x^3(x-2)(x+6)=0,

stąd x∈{−6,0,2}x\in\{-6,0,2\}.

i)

x3+5x2+4x=x(x+1)(x+4)=0,x^3+5x^2+4x=x(x+1)(x+4)=0,

stąd x∈{−4,−1,0}x\in\{-4,-1,0\}.

j)

−12x4+x3−12x2=−12x2(x−1)2=0,-\frac12x^4+x^3-\frac12x^2 =-\frac12x^2(x-1)^2=0,

stąd x∈{0,1}x\in\{0,1\}.

k) Po pomnożeniu przez 66 otrzymujemy

x5(x2+3x−18)=x5(x+6)(x−3)=0,x^5(x^2+3x-18)=x^5(x+6)(x-3)=0,

stąd x∈{−6,0,3}x\in\{-6,0,3\}.

l) Po pomnożeniu przez 88 i przeniesieniu wyrazów na jedną stronę:

16x7+8x5+x3=x3(4x2+1)2=0.16x^7+8x^5+x^3=x^3(4x^2+1)^2=0.

Ponieważ 4x2+1>04x^2+1>0, jedynym rozwiązaniem jest x=0x=0.

Odpowiedź

a) x∈{−1,0,1}x\in\{-1,0,1\}; b) x∈{−2,−1,0}x\in\{-2,-1,0\};
c) x∈{−1,0,5}x\in\{-1,0,5\}; d) x∈{−1,0,3}x\in\{-1,0,3\};
e) x∈{−2,0,3}x\in\{-2,0,3\}; f) x∈{−12,0,25}x\in\{-\frac12,0,\frac25\};
g) x∈{−13,0}x\in\{-\frac13,0\}; h) x∈{−6,0,2}x\in\{-6,0,2\};
i) x∈{−4,−1,0}x\in\{-4,-1,0\}; j) x∈{0,1}x\in\{0,1\};
k) x∈{−6,0,3}x\in\{-6,0,3\}; l) x=0x=0.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 3

9 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a)

x3−3x2+4x−12=(x−3)(x2+4)=0,x^3-3x^2+4x-12=(x-3)(x^2+4)=0,

więc x=3x=3.

b)

2x3−x2−6x+3=(2x−1)(x2−3)=0,2x^3-x^2-6x+3=(2x-1)(x^2-3)=0,

więc x∈{−3,12,3}x\in\{-\sqrt3,\frac12,\sqrt3\}.

c)

x4+9x3−x−9=(x+9)(x3−1)=(x+9)(x−1)(x2+x+1)=0,x^4+9x^3-x-9=(x+9)(x^3-1) =(x+9)(x-1)(x^2+x+1)=0,

więc x∈{−9,1}x\in\{-9,1\}.

d)

1−x3−x2+x=−(x−1)(x+1)2=0,1-x^3-x^2+x=-(x-1)(x+1)^2=0,

więc x∈{−1,1}x\in\{-1,1\}.

e)

x4+x3−8x−8=(x+1)(x3−8)=0,x^4+x^3-8x-8=(x+1)(x^3-8)=0,

więc x∈{−1,2}x\in\{-1,2\}.

f)

x4+4x3−x−4=(x+4)(x3−1)=0,x^4+4x^3-x-4=(x+4)(x^3-1)=0,

więc x∈{−4,1}x\in\{-4,1\}.

g)

x3−12x2−2x+1=(x−12)(x2−2)=0,x^3-\frac12x^2-2x+1 =\left(x-\frac12\right)(x^2-2)=0,

więc x∈{−2,12,2}x\in\{-\sqrt2,\frac12,\sqrt2\}.

h) Mnożymy równanie przez 44:

2x3+3x2−8x−12=(2x+3)(x2−4)=0,2x^3+3x^2-8x-12=(2x+3)(x^2-4)=0,

więc x∈{−2,−32,2}x\in\{-2,-\frac32,2\}.

i) Po przeniesieniu wyrazów na jedną stronę:

x3−12x2−12x+14=(x−12)(x2−12)=0.x^3-\frac12x^2-\frac12x+\frac14 =\left(x-\frac12\right)\left(x^2-\frac12\right)=0.

Stąd x∈{−22,12,22}x\in\{-\frac{\sqrt2}{2},\frac12,\frac{\sqrt2}{2}\}.

Odpowiedź

a) x=3x=3;
b) x∈{−3,12,3}x\in\{-\sqrt3,\frac12,\sqrt3\};
c) x∈{−9,1}x\in\{-9,1\}; d) x∈{−1,1}x\in\{-1,1\};
e) x∈{−1,2}x\in\{-1,2\}; f) x∈{−4,1}x\in\{-4,1\};
g) x∈{−2,12,2}x\in\{-\sqrt2,\frac12,\sqrt2\};
h) x∈{−2,−32,2}x\in\{-2,-\frac32,2\};
i) x∈{−22,12,22}x\in\{-\frac{\sqrt2}{2},\frac12,\frac{\sqrt2}{2}\}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 4

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Grupujemy wyrazy tak, aby otrzymać wspólny czynnik.

a)

x3−9x2+2x−18=(x−9)(x2+2)=0.x^3-9x^2+2x-18=(x-9)(x^2+2)=0.

Ponieważ x2+2>0x^2+2>0, jedynym rozwiązaniem jest x=9x=9.

b)

2x3+x2−8x−4=(2x+1)(x2−4)=(2x+1)(x−2)(x+2)=0.2x^3+x^2-8x-4=(2x+1)(x^2-4) =(2x+1)(x-2)(x+2)=0.

Stąd x∈{−2,−12,2}x\in\{-2,-\frac12,2\}.

c)

x5+5x4+x3+5x2=x2(x+5)(x2+1)=0.x^5+5x^4+x^3+5x^2 =x^2(x+5)(x^2+1)=0.

Czynnik x2+1x^2+1 nie ma pierwiastków rzeczywistych, więc x∈{−5,0}x\in\{-5,0\}.

d)

3x4−5x3−6x2+10x=x(3x−5)(x2−2)=0.3x^4-5x^3-6x^2+10x =x(3x-5)(x^2-2)=0.

Zatem x∈{−2,0,2,53}x\in\{-\sqrt2,0,\sqrt2,\frac53\}.

e)

x5−4x3−8x2+32=(x2−4)(x3−8)=0.x^5-4x^3-8x^2+32=(x^2-4)(x^3-8)=0.

Pierwszy czynnik daje x=±2x=\pm2, a drugi x=2x=2, więc zbiór rozwiązań to {−2,2}\{-2,2\}.

f)

x3−32x2+2x−6=(x−32)(x2+2)=0.x^3-3\sqrt2x^2+\sqrt2x-6 =(x-3\sqrt2)(x^2+\sqrt2)=0.

Drugi czynnik jest dodatni dla każdego x∈Rx\in\mathbb{R}, zatem x=32x=3\sqrt2.

Odpowiedź

a) x=9x=9;
b) x∈{−2,−12,2}x\in\{-2,-\frac12,2\};
c) x∈{−5,0}x\in\{-5,0\};
d) x∈{−2,0,2,53}x\in\{-\sqrt2,0,\sqrt2,\frac53\};
e) x∈{−2,2}x\in\{-2,2\};
f) x=32x=3\sqrt2.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Zgodnie ze wskazówką:

x3−5x−4=x3−x−4x−4=(x+1)(x2−x−4).x^3-5x-4=x^3-x-4x-4 =(x+1)(x^2-x-4).

Pierwiastki trójmianu to 1−172\frac{1-\sqrt{17}}2 i 1+172\frac{1+\sqrt{17}}2, więc otrzymujemy trzy rozwiązania.

b)

x3−3x+2=(x−1)(x2+x−2)=(x−1)2(x+2).x^3-3x+2=(x-1)(x^2+x-2)=(x-1)^2(x+2).

Stąd x=−2x=-2 lub x=1x=1.

c)

x4−7x2+6x=x(x3−7x+6)x^4-7x^2+6x=x(x^3-7x+6) =x(x+3)(x−1)(x−2).=x(x+3)(x-1)(x-2).

Stąd x∈{−3,0,1,2}x\in\{-3,0,1,2\}.

Odpowiedź

a) x∈{1−172,−1,1+172}x\in\{\frac{1-\sqrt{17}}2,-1,\frac{1+\sqrt{17}}2\};
b) x∈{−2,1}x\in\{-2,1\};
c) x∈{−3,0,1,2}x\in\{-3,0,1,2\}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem