Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 2. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 60

rozdział 2. Wielomiany · temat „2.3. Mnożenie wielomianów” · 9 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 2

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Stopień iloczynu niezerowych wielomianów jest sumą stopni jego czynników. Współczynnik wiodący i wyraz wolny otrzymujemy przez pomnożenie odpowiednio współczynników wiodących i wyrazów wolnych czynników.

a)

st⁡(w)=1+2=3,a3=1⋅1=1,a0=(−1)⋅1=−1.\operatorname{st}(w)=1+2=3,\qquad a_3=1\cdot1=1,\qquad a_0=(-1)\cdot1=-1.

b)

st⁡(w)=1+2=3,a3=3⋅2=6,a0=(−2)⋅3=−6.\operatorname{st}(w)=1+2=3,\qquad a_3=3\cdot2=6,\qquad a_0=(-2)\cdot3=-6.

c)

st⁡(w)=2+3=5,a5=(−1)⋅4=−4,a0=1⋅1=1.\operatorname{st}(w)=2+3=5,\qquad a_5=(-1)\cdot4=-4,\qquad a_0=1\cdot1=1.

d)

st⁡(w)=1+1+1=3,a3=1,a0=(−1)(−2)(−3)=−6.\operatorname{st}(w)=1+1+1=3,\qquad a_3=1,\qquad a_0=(-1)(-2)(-3)=-6.

e)

st⁡(w)=1+1+2=4,a4=(−2)⋅1⋅3=−6,a0=1⋅1⋅2=2.\operatorname{st}(w)=1+1+2=4,\qquad a_4=(-2)\cdot1\cdot3=-6,\qquad a_0=1\cdot1\cdot2=2.

f)

st⁡(w)=2+2+1=5,a5=4⋅(−1)⋅(−3)=12,a0=1⋅1⋅6=6.\operatorname{st}(w)=2+2+1=5,\qquad a_5=4\cdot(-1)\cdot(-3)=12,\qquad a_0=1\cdot1\cdot6=6.
Odpowiedź

a) st⁡(w)=3\operatorname{st}(w)=3, a3=1a_3=1, a0=−1a_0=-1;
b) st⁡(w)=3\operatorname{st}(w)=3, a3=6a_3=6, a0=−6a_0=-6;
c) st⁡(w)=5\operatorname{st}(w)=5, a5=−4a_5=-4, a0=1a_0=1;
d) st⁡(w)=3\operatorname{st}(w)=3, a3=1a_3=1, a0=−6a_0=-6;
e) st⁡(w)=4\operatorname{st}(w)=4, a4=−6a_4=-6, a0=2a_0=2;
f) st⁡(w)=5\operatorname{st}(w)=5, a5=12a_5=12, a0=6a_0=6.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 3

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Korzystamy ze wzoru (A+B+C)2=A2+B2+C2+2AB+2AC+2BC(A+B+C)^2=A^2+B^2+C^2+2AB+2AC+2BC:

v(x)=(x3−4x2+3)2=x6−8x5+16x4+6x3−24x2+9.\begin{aligned} v(x)&=(x^3-4x^2+3)^2\\ &=x^6-8x^5+16x^4+6x^3-24x^2+9. \end{aligned}

Najwyższa potęga to x6x^6, więc st⁡(v)=6\operatorname{st}(v)=6.

b)

v(x)=(2x2+x−22)2=2x4+22x3−7x2−42x+8.\begin{aligned} v(x)&=(\sqrt2x^2+x-2\sqrt2)^2\\ &=2x^4+2\sqrt2x^3-7x^2-4\sqrt2x+8. \end{aligned}

Zatem st⁡(v)=4\operatorname{st}(v)=4.

Odpowiedź

a) v(x)=x6−8x5+16x4+6x3−24x2+9v(x)=x^6-8x^5+16x^4+6x^3-24x^2+9, st⁡(v)=6\operatorname{st}(v)=6;
b) v(x)=2x4+22x3−7x2−42x+8v(x)=2x^4+2\sqrt2x^3-7x^2-4\sqrt2x+8, st⁡(v)=4\operatorname{st}(v)=4.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Mnożymy każdy składnik pierwszego wielomianu przez każdy składnik drugiego, a następnie redukujemy wyrazy podobne.

a)

f(x)=(x2+3x−1)(x4−6x3−2x2)=x6−3x5−21x4+2x2.\begin{aligned} f(x)&=(x^2+3x-1)(x^4-6x^3-2x^2)\\ &=x^6-3x^5-21x^4+2x^2. \end{aligned}

Ponadto

g(x)=(x2+3x−1)2−(x4−6x3−2x2)=(x4+6x3+7x2−6x+1)−(x4−6x3−2x2)=12x3+9x2−6x+1.\begin{aligned} g(x)&=(x^2+3x-1)^2-(x^4-6x^3-2x^2)\\ &=(x^4+6x^3+7x^2-6x+1)-(x^4-6x^3-2x^2)\\ &=12x^3+9x^2-6x+1. \end{aligned}

b)

f(x)=(x4−x2+1)(−6x3+2x2−1)=−6x7+2x6+6x5−3x4−6x3+3x2−1,\begin{aligned} f(x)&=(x^4-x^2+1)(-6x^3+2x^2-1)\\ &=-6x^7+2x^6+6x^5-3x^4-6x^3+3x^2-1, \end{aligned} g(x)=(x4−x2+1)2−(−6x3+2x2−1)=x8−2x6+3x4+6x3−4x2+2.\begin{aligned} g(x)&=(x^4-x^2+1)^2-(-6x^3+2x^2-1)\\ &=x^8-2x^6+3x^4+6x^3-4x^2+2. \end{aligned}

c)

f(x)=(x3−x2+x+1)(3x2−2x+1)=3x5−5x4+6x3−x+1,\begin{aligned} f(x)&=(x^3-x^2+x+1)(3x^2-2x+1)\\ &=3x^5-5x^4+6x^3-x+1, \end{aligned} g(x)=(x3−x2+x+1)2−(3x2−2x+1)=x6−2x5+3x4−4x2+4x.\begin{aligned} g(x)&=(x^3-x^2+x+1)^2-(3x^2-2x+1)\\ &=x^6-2x^5+3x^4-4x^2+4x. \end{aligned}
Odpowiedź

a) f(x)=x6−3x5−21x4+2x2f(x)=x^6-3x^5-21x^4+2x^2, g(x)=12x3+9x2−6x+1g(x)=12x^3+9x^2-6x+1;
b) f(x)=−6x7+2x6+6x5−3x4−6x3+3x2−1f(x)=-6x^7+2x^6+6x^5-3x^4-6x^3+3x^2-1, g(x)=x8−2x6+3x4+6x3−4x2+2g(x)=x^8-2x^6+3x^4+6x^3-4x^2+2;
c) f(x)=3x5−5x4+6x3−x+1f(x)=3x^5-5x^4+6x^3-x+1, g(x)=x6−2x5+3x4−4x2+4xg(x)=x^6-2x^5+3x^4-4x^2+4x.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 5

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Pole powierzchni całkowitej prostopadłościanu jest równe

P=2(ab+ac+bc).P=2(ab+ac+bc).

a) Warunki dodatniości krawędzi dają x>2x>2. Obliczamy:

P(x)=2[(x+1)(x+2)+(x+1)(2x−4)+(x+2)(2x−4)]=2(5x2+x−10)=10x2+2x−20.\begin{aligned} P(x)&=2\bigl[(x+1)(x+2)+(x+1)(2x-4)+(x+2)(2x-4)\bigr]\\ &=2(5x^2+x-10)=10x^2+2x-20. \end{aligned}

b) Mamy x+2>0x+2>0 oraz x2−1>0x^2-1>0, natomiast x2+4>0x^2+4>0 dla każdego xx. Stąd

x∈(−2;−1)∪(1;∞).x\in(-2;-1)\cup(1;\infty).

Ponadto

P(x)=2[(x2+4)(x+2)+(x2+4)(x2−1)+(x+2)(x2−1)]=2x4+4x3+14x2+6x+4.\begin{aligned} P(x)&=2\bigl[(x^2+4)(x+2)+(x^2+4)(x^2-1) +(x+2)(x^2-1)\bigr]\\ &=2x^4+4x^3+14x^2+6x+4. \end{aligned}
Odpowiedź

a) P(x)=10x2+2x−20P(x)=10x^2+2x-20, x∈(2;∞)x\in(2;\infty);
b) P(x)=2x4+4x3+14x2+6x+4P(x)=2x^4+4x^3+14x^2+6x+4, x∈(−2;−1)∪(1;∞)x\in(-2;-1)\cup(1;\infty).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 6

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Rozwijamy wielomian uu i porównujemy współczynniki przy tych samych potęgach xx.

a)

u(x)=(x2−3x+1)(x2+4x)=x4+x3−11x2+4x.u(x)=(x^2-3x+1)(x^2+4x)=x^4+x^3-11x^2+4x.

Zatem m=1m=1 oraz n=−11n=-11.

b)

u(x)=(x2−2x4)(2x2−x+1)=−4x6+2x5−x3+x2.u(x)=(x^2-2x^4)(2x^2-x+1) =-4x^6+2x^5-x^3+x^2.

Współczynnik przy x4x^4 jest równy 00, więc m=−4m=-4 i n=0n=0.

c)

u(x)=(x3+2x)(x2−2x4)=−2x7−3x5+2x3.u(x)=(x^3+2x)(x^2-2x^4)=-2x^7-3x^5+2x^3.

Porównanie współczynników daje

m+1=−2,2n−1=−3,m+1=-2,\qquad 2n-1=-3,

czyli m=−3m=-3 i n=−1n=-1.

Odpowiedź

a) m=1m=1, n=−11n=-11;
b) m=−4m=-4, n=0n=0;
c) m=−3m=-3, n=−1n=-1.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 7

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a)

v(x,y)=(2x2−xy)2−2(6x3y2−3x2y2+y4)=4x4−4x3y+x2y2−12x3y2+6x2y2−2y4=4x4−12x3y2−4x3y+7x2y2−2y4.\begin{aligned} v(x,y)&=(2x^2-xy)^2-2(6x^3y^2-3x^2y^2+y^4)\\ &=4x^4-4x^3y+x^2y^2-12x^3y^2+6x^2y^2-2y^4\\ &=4x^4-12x^3y^2-4x^3y+7x^2y^2-2y^4. \end{aligned}

b)

v(x,y)=(3x2y+2xy2)2−2(2x4y4+4x4y2+3x3y3−xy4)=9x4y2+12x3y3+4x2y4−4x4y4−8x4y2−6x3y3+2xy4=−4x4y4+x4y2+6x3y3+4x2y4+2xy4.\begin{aligned} v(x,y)&=(3x^2y+2xy^2)^2 -2(2x^4y^4+4x^4y^2+3x^3y^3-xy^4)\\ &=9x^4y^2+12x^3y^3+4x^2y^4 -4x^4y^4-8x^4y^2-6x^3y^3+2xy^4\\ &=-4x^4y^4+x^4y^2+6x^3y^3+4x^2y^4+2xy^4. \end{aligned}
Odpowiedź

a) v(x,y)=4x4−12x3y2−4x3y+7x2y2−2y4v(x,y)=4x^4-12x^3y^2-4x^3y+7x^2y^2-2y^4;
b) v(x,y)=−4x4y4+x4y2+6x3y3+4x2y4+2xy4v(x,y)=-4x^4y^4+x^4y^2+6x^3y^3+4x^2y^4+2xy^4.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 8

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a)

(2x2y+3xy2)(x−y−4)=2x3y−2x2y2−8x2y+3x2y2−3xy3−12xy2=2x3y+x2y2−8x2y−3xy3−12xy2.\begin{aligned} &(2x^2y+3xy^2)(x-y-4)\\ &=2x^3y-2x^2y^2-8x^2y+3x^2y^2-3xy^3-12xy^2\\ &=2x^3y+x^2y^2-8x^2y-3xy^3-12xy^2. \end{aligned}

b) Najpierw mnożymy dwa pierwsze czynniki:

(x+y)(x−2y)=x2−xy−2y2.(x+y)(x-2y)=x^2-xy-2y^2.

Stąd

(x2−xy−2y2)(x−xy+y2)=−x3y+x3+2x2y2−x2y+xy3−2xy2−2y4.\begin{aligned} &(x^2-xy-2y^2)(x-xy+y^2)\\ &=-x^3y+x^3+2x^2y^2-x^2y+xy^3-2xy^2-2y^4. \end{aligned}

c) Mamy x3+y3=(x+y)(x2−xy+y2)x^3+y^3=(x+y)(x^2-xy+y^2), zatem

(x+y)(x2+y2)(x3+y3)=x6+x5y+x4y2+2x3y3+x2y4+xy5+y6.\begin{aligned} &(x+y)(x^2+y^2)(x^3+y^3)\\ &=x^6+x^5y+x^4y^2+2x^3y^3+x^2y^4+xy^5+y^6. \end{aligned}

d) Jest to wzór (A−B)(A2+AB+B2)=A3−B3(A-B)(A^2+AB+B^2)=A^3-B^3 dla A=2xA=\sqrt2x i B=3yB=\sqrt3y. Otrzymujemy

22x3−33y3.2\sqrt2x^3-3\sqrt3y^3.
Odpowiedź

a) 2x3y+x2y2−8x2y−3xy3−12xy22x^3y+x^2y^2-8x^2y-3xy^3-12xy^2;
b) −x3y+x3+2x2y2−x2y+xy3−2xy2−2y4-x^3y+x^3+2x^2y^2-x^2y+xy^3-2xy^2-2y^4;
c) x6+x5y+x4y2+2x3y3+x2y4+xy5+y6x^6+x^5y+x^4y^2+2x^3y^3+x^2y^4+xy^5+y^6;
d) 22x3−33y32\sqrt2x^3-3\sqrt3y^3.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 9

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Najpierw

(x−2y)(y−2z)=xy−2xz−2y2+4yz.(x-2y)(y-2z)=xy-2xz-2y^2+4yz.

Po pomnożeniu przez z−2xz-2x otrzymujemy

−2x2y+4x2z+4xy2−7xyz−2xz2−2y2z+4yz2.-2x^2y+4x^2z+4xy^2-7xyz-2xz^2-2y^2z+4yz^2.

b) Korzystamy z różnicy kwadratów:

(x+y+z)(x−y−z)=x2−(y+z)2=x2−y2−2yz−z2.(x+y+z)(x-y-z)=x^2-(y+z)^2=x^2-y^2-2yz-z^2.

c) Grupujemy czynniki:

(2x−y)(2x+y)=4x2−y2,(3y+2z)(3y−2z)=9y2−4z2.(2x-y)(2x+y)=4x^2-y^2,\qquad (3y+2z)(3y-2z)=9y^2-4z^2.

Zatem

(4x2−y2)(9y2−4z2)=36x2y2−16x2z2−9y4+4y2z2.\begin{aligned} (4x^2-y^2)(9y^2-4z^2) =36x^2y^2-16x^2z^2-9y^4+4y^2z^2. \end{aligned}

d) Wyłączamy xx z pierwszego czynnika i mnożymy:

x(1+y+yz)(1+x−yz)=x2yz+x2y+x2−xy2z2−xy2z+xy+x.\begin{aligned} &x(1+y+yz)(1+x-yz)\\ &=x^2yz+x^2y+x^2-xy^2z^2-xy^2z+xy+x. \end{aligned}
Odpowiedź

a) −2x2y+4x2z+4xy2−7xyz−2xz2−2y2z+4yz2-2x^2y+4x^2z+4xy^2-7xyz-2xz^2-2y^2z+4yz^2;
b) x2−y2−2yz−z2x^2-y^2-2yz-z^2;
c) 36x2y2−16x2z2−9y4+4y2z236x^2y^2-16x^2z^2-9y^4+4y^2z^2;
d) x2yz+x2y+x2−xy2z2−xy2z+xy+xx^2yz+x^2y+x^2-xy^2z^2-xy^2z+xy+x.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 10

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Różnica objętości jest równa

V(x,y,z)=(x+1)(y+2)(z+3)−(x+1)(y+1)(z+1)=(x+1)[(y+2)(z+3)−(y+1)(z+1)].\begin{aligned} V(x,y,z)&=(x+1)(y+2)(z+3)-(x+1)(y+1)(z+1)\\ &=(x+1)\bigl[(y+2)(z+3)-(y+1)(z+1)\bigr]. \end{aligned}

Wyrażenie w nawiasie upraszcza się do

yz+3y+2z+6−(yz+y+z+1)=2y+z+5.yz+3y+2z+6-(yz+y+z+1)=2y+z+5.

Stąd

V(x,y,z)=(x+1)(2y+z+5)=2xy+xz+5x+2y+z+5.V(x,y,z)=(x+1)(2y+z+5)=2xy+xz+5x+2y+z+5.

Aby wszystkie krawędzie obu prostopadłościanów były dodatnie, musi zachodzić

x>−1,y>−1,z>−1.x>-1,\qquad y>-1,\qquad z>-1.
Odpowiedź

V(x,y,z)=2xy+xz+5x+2y+z+5V(x,y,z)=2xy+xz+5x+2y+z+5, gdzie x>−1x>-1, y>−1y>-1 i z>−1z>-1.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem