Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 2. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 52

rozdział 2. Wielomiany · temat „2.1. Stopień i współczynniki wielomianu” · 9 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Najwyższą potęgą w wielomianie vv jest x3x^3, więc to on ma stopień trzeci. Po uporządkowaniu:

v(x)=x3−6x2+4.v(x)=x^3-6x^2+4.

Zatem

a3=1,a2=−6,a1=0,a0=4.a_3=1,\qquad a_2=-6,\qquad a_1=0,\qquad a_0=4.

b) Najwyższą potęgą w wielomianie ww jest x5x^5. Porządkujemy go:

w(x)=−6x5+4x4−3x3+2x−1.w(x)=-6x^5+4x^4-3x^3+2x-1.

Współczynniki są równe

a5=−6,a4=4,a3=−3,a2=0,a1=2,a0=−1.a_5=-6,\quad a_4=4,\quad a_3=-3,\quad a_2=0, \quad a_1=2,\quad a_0=-1.

Ich suma wynosi

−6+4−3+0+2−1=−4.-6+4-3+0+2-1=-4.
Odpowiedź

a) v(x)=x3−6x2+4v(x)=x^3-6x^2+4; a3=1a_3=1, a2=−6a_2=-6, a1=0a_1=0, a0=4a_0=4.
b) w(x)=−6x5+4x4−3x3+2x−1w(x)=-6x^5+4x^4-3x^3+2x-1; a5=−6a_5=-6, a4=4a_4=4, a3=−3a_3=-3, a2=0a_2=0, a1=2a_1=2, a0=−1a_0=-1; suma współczynników: −4-4.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Podstawiamy kolejno cztery podane argumenty.

a)

w(0)=−3,w(2)=24+4−4−3=21,w(0)=-3,\quad w(2)=24+4-4-3=21, w(−2)=−24+4+4−3=−19,w(-2)=-24+4+4-3=-19, w(12)=38+14−1−3=−278.w\left(\frac12\right)=\frac38+\frac14-1-3=-\frac{27}{8}.

b)

w(0)=2,w(2)=−16+4−10+2=−20,w(0)=2,\quad w(2)=-16+4-10+2=-20, w(−2)=16+4+10+2=32,w(-2)=16+4+10+2=32, w(12)=−14+14−52+2=−12.w\left(\frac12\right)=-\frac14+\frac14-\frac52+2=-\frac12.

c)

w(0)=−4,w(2)=8−16+6−4=−6,w(0)=-4,\quad w(2)=8-16+6-4=-6, w(−2)=−8−16−6−4=−34,w(-2)=-8-16-6-4=-34, w(12)=18−1+32−4=−278.w\left(\frac12\right)=\frac18-1+\frac32-4=-\frac{27}{8}.

d)

w(0)=−10,w(2)=−16+40−8−10=6,w(0)=-10,\quad w(2)=-16+40-8-10=6, w(−2)=−16−40+8−10=−58,w(-2)=-16-40+8-10=-58, w(12)=−116+58−2−10=−18316.w\left(\frac12\right)=-\frac1{16}+\frac58-2-10 =-\frac{183}{16}.
Odpowiedź

a) −3-3, 2121, −19-19, −278-\frac{27}{8};
b) 22, −20-20, 3232, −12-\frac12;
c) −4-4, −6-6, −34-34, −278-\frac{27}{8};
d) −10-10, 66, −58-58, −18316-\frac{183}{16}
(kolejno dla x=0x=0, 22, −2-2, 12\frac12).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 3

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Druga współrzędna punktu wykresu jest wartością wielomianu dla jego pierwszej współrzędnej. Obliczamy:

a=w(1)=1−32−112+3+4=1,a=w(1)=1-\frac32-\frac{11}{2}+3+4=1, b=w(−1)=1+32−112−3+4=−2,b=w(-1)=1+\frac32-\frac{11}{2}-3+4=-2, c=w(2)=16−12−22+6+4=−8,c=w(2)=16-12-22+6+4=-8, d=w(3)=81−812−992+9+4=4.d=w(3)=81-\frac{81}{2}-\frac{99}{2}+9+4=4.
Odpowiedź

a=1a=1, b=−2b=-2, c=−8c=-8, d=4d=4.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Punkt (x0,y0)(x_0,y_0) należy do wykresu dokładnie wtedy, gdy u(x0)=y0u(x_0)=y_0.

a)

u(−2)=2⋅(−8)−3⋅4−5⋅(−2)+1=−17≠7,u(-2)=2\cdot(-8)-3\cdot4-5\cdot(-2)+1=-17\ne7,

więc PP nie należy do wykresu. Natomiast

u(2)=2⋅8−3⋅4−5⋅2+1=−5,u(2)=2\cdot8-3\cdot4-5\cdot2+1=-5,

zatem punkt Q(2,−5)Q(2,-5) należy do wykresu.

b)

u(12)=4⋅18−2⋅14+3⋅12+12=2,u\left(\frac12\right) =4\cdot\frac18-2\cdot\frac14+3\cdot\frac12+\frac12=2,

więc PP należy do wykresu. Z kolei

u(−12)=4(−18)−2⋅14+3(−12)+12=−2≠−1,u\left(-\frac12\right) =4\left(-\frac18\right)-2\cdot\frac14 +3\left(-\frac12\right)+\frac12=-2\ne-1,

czyli QQ nie należy do wykresu.

Odpowiedź

a) QQ; b) PP.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 5

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

W każdym podpunkcie podstawiamy podany argument do wzoru wielomianu.

a)

w(1)=a+1+1=3  ⟺  a=1.w(1)=a+1+1=3 \iff a=1.

b)

w(3)=3⋅27−9+a=0  ⟺  72+a=0  ⟺  a=−72.w(3)=3\cdot27-9+a=0 \iff 72+a=0 \iff a=-72.

c)

w(−4)=−64+16a+3=3  ⟺  16a=64  ⟺  a=4.w(-4)=-64+16a+3=3 \iff 16a=64 \iff a=4.

d)

w(2)=16a+8+2=−6  ⟺  16a=−16  ⟺  a=−1.w(2)=16a+8+2=-6 \iff 16a=-16 \iff a=-1.
Odpowiedź

a) a=1a=1; b) a=−72a=-72; c) a=4a=4; d) a=−1a=-1.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 6

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Z warunków w(−1)=4w(-1)=4 i w(2)=20w(2)=20 otrzymujemy

3+a−b+2=4,3+a-b+2=4, −24+4a+2b+2=20.-24+4a+2b+2=20.

Po uproszczeniu:

{a−b=−1,2a+b=21.\begin{cases} a-b=-1,\\ 2a+b=21. \end{cases}

Dodając równania, dostajemy 3a=203a=20, więc

a=203,b=a+1=233.a=\frac{20}{3},\qquad b=a+1=\frac{23}{3}.

b) Podstawienia x=−3x=-3 i x=1x=1 dają

83−27a+9b=11,3+a+b=7.83-27a+9b=11, \qquad 3+a+b=7.

Zatem

{−3a+b=−8,a+b=4.\begin{cases} -3a+b=-8,\\ a+b=4. \end{cases}

Odejmując pierwsze równanie od drugiego, otrzymujemy 4a=124a=12, czyli

a=3,b=1.a=3,\qquad b=1.
Odpowiedź

a) a=203a=\frac{20}{3}, b=233b=\frac{23}{3};
b) a=3a=3, b=1b=1.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 7

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Współczynnik przy x5x^5 znika, gdy

m2−4=0  ⟺  m=−2 lub m=2.m^2-4=0 \iff m=-2\ \text{lub}\ m=2.

Dla m∉{−2,2}m\notin\{-2,2\} wielomian ma stopień 55.

Dla m=2m=2 otrzymujemy

w(x)=4x3+x,w(x)=4x^3+x,

więc stopień wynosi 33. Dla m=−2m=-2 znika również współczynnik przy x3x^3, zatem w(x)=xw(x)=x ma stopień 11.

b) Współczynnik przy x6x^6 jest równy

m2+4m=m(m+4),m^2+4m=m(m+4),

więc znika dla m=0m=0 lub m=−4m=-4. Dla pozostałych wartości stopień wynosi 66.

Dla m=−4m=-4 mamy w(x)=−4x4−x2w(x)=-4x^4-x^2, czyli stopień 44. Dla m=0m=0 otrzymujemy w(x)=−x2w(x)=-x^2, czyli stopień 22.

Odpowiedź

a) st⁡(w)=5\operatorname{st}(w)=5 dla m∉{−2,2}m\notin\{-2,2\}, st⁡(w)=3\operatorname{st}(w)=3 dla m=2m=2, st⁡(w)=1\operatorname{st}(w)=1 dla m=−2m=-2;
b) st⁡(w)=6\operatorname{st}(w)=6 dla m∉{−4,0}m\notin\{-4,0\}, st⁡(w)=4\operatorname{st}(w)=4 dla m=−4m=-4, st⁡(w)=2\operatorname{st}(w)=2 dla m=0m=0.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 8

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Oznaczmy a0=ta_0=t. Z warunku o kolejnych współczynnikach wynika

a1=2t,a2=4t,a3=8t,a4=16t.a_1=2t,\qquad a_2=4t,\qquad a_3=8t,\qquad a_4=16t.

Ich suma jest równa 11, więc

t+2t+4t+8t+16t=1,t+2t+4t+8t+16t=1, 31t=1  ⟺  t=131.31t=1 \iff t=\frac1{31}.

Po wpisaniu współczynników od najwyższej potęgi otrzymujemy

w(x)=1631x4+831x3+431x2+231x+131.w(x)=\frac{16}{31}x^4+\frac8{31}x^3+\frac4{31}x^2 +\frac2{31}x+\frac1{31}.
Odpowiedź

w(x)=1631x4+831x3+431x2+231x+131w(x)=\frac{16}{31}x^4+\frac8{31}x^3+\frac4{31}x^2 +\frac2{31}x+\frac1{31}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 9

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Jeżeli

w(x)=anxn+an−1xn−1+…+a1x+a0,w(x)=a_nx^n+a_{n-1}x^{n-1}+\ldots+a_1x+a_0,

to po podstawieniu x=1x=1 otrzymujemy

w(1)=an+an−1+…+a1+a0,w(1)=a_n+a_{n-1}+\ldots+a_1+a_0,

czyli dokładnie sumę wszystkich współczynników wielomianu.

a) Nie trzeba rozwijać iloczynu. Jego suma współczynników wynosi

w(1)=(13−27)(2⋅12+11⋅1)(12−1)=0.w(1)=(1^3-27)(2\cdot1^2+11\cdot1)(1^2-1)=0.

b) Analogicznie

w(1)=(2⋅13−5⋅1+2)101=(−1)101=−1.w(1)=(2\cdot1^3-5\cdot1+2)^{101}=(-1)^{101}=-1.
Odpowiedź

a) 00; b) −1-1.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem