Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 2. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 299

rozdział 6. Funkcja wykladnicza i logarytmiczna · temat „6.3. Funkcja wykładnicza” · 5 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 7

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Sprowadzamy liczby do potęg o podstawie 22:

432=23,812=232,1624=22,4^{\frac{\sqrt3}{2}}=2^{\sqrt3},\quad 8^{\frac12}=2^{\frac32},\quad 16^{\frac{\sqrt2}{4}}=2^{\sqrt2}, 32π10=2π2,25614=22.32^{\frac\pi{10}}=2^{\frac\pi2},\qquad 256^{\frac14}=2^2.

Ponieważ

2>3>π2>32>2,2>\sqrt3>\frac\pi2>\frac32>\sqrt2,

otrzymujemy żądaną kolejność.

b) Zapisujemy wszystko przy podstawie 13\frac13:

(13)32,(13)5,2,(13)92,(13)6,(13)5.\left(\frac13\right)^{3\sqrt2},\quad \left(\frac13\right)^{5{,}2},\quad \left(\frac13\right)^{\frac92},\quad \left(\frac13\right)^6,\quad \left(\frac13\right)^5.

Podstawa jest mniejsza od 11, więc mniejszy wykładnik daje większą wartość. Korzystamy z

32<92<5<5,2<6.3\sqrt2<\frac92<5<5{,}2<6.
Odpowiedź

a) 25614>432>32π10>812>1624256^{\frac14}>4^{\frac{\sqrt3}{2}}>32^{\frac\pi{10}}> 8^{\frac12}>16^{\frac{\sqrt2}{4}};
b) (13)32>(127)32>1243>(19)2,6>(181)32\left(\frac13\right)^{3\sqrt2}> \left(\frac1{27}\right)^{\frac32}>\frac1{243}> \left(\frac19\right)^{2{,}6}> \left(\frac1{81}\right)^{\frac32}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 8

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Dobieramy argumenty tak, aby potęga usunęła pierwiastek z podstawy.

a) Dla wykładników parzystych:

f(−2)=13,f(0)=1,f(2)=3.f(-2)=\frac13,\qquad f(0)=1,\qquad f(2)=3.

b) Ponieważ 22=2−12\frac{\sqrt2}{2}=2^{-\frac12}:

f(−2)=2,f(0)=1,f(2)=12.f(-2)=2,\qquad f(0)=1,\qquad f(2)=\frac12.

c) Dla wykładników podzielnych przez 33:

f(−3)=12,f(0)=1,f(3)=2.f(-3)=\frac12,\qquad f(0)=1,\qquad f(3)=2.

Punkty należy zaznaczyć, a następnie poprowadzić przez nie gładkie krzywe z asymptotą poziomą y=0y=0. Wykres w b) jest malejący, pozostałe są rosnące.

Odpowiedź

a) np. (−2,13),(0,1),(2,3)\left(-2,\frac13\right),(0,1),(2,3);
b) np. (−2,2),(0,1),(2,12)(-2,2),(0,1),\left(2,\frac12\right);
c) np. (−3,12),(0,1),(3,2)\left(-3,\frac12\right),(0,1),(3,2).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 9

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Szkicujemy obie funkcje i zaznaczamy odcięte ich punktów przecięcia.

a) Równość zachodzi dla x=0x=0 i x=2x=2, bo odpowiednio 1=11=1 oraz 9=99=9. Wykres 3x3^x leży nad prostą poza przedziałem między punktami przecięcia.

b) Dla x=0x=0 obie strony są równe 11, a dla x=2x=2 są równe 44. Wykres 2x2^x leży nad prostą na zewnątrz przedziału [0;2][0;2].

c) Dla x=1x=1 mamy 41=5−1=44^1=5-1=4. Wykres wykładniczy jest nie niżej od prostej dla x⩾1x\geqslant1.

d) Dla x=−1x=-1 mamy (13)−1=3=−1+4\left(\frac13\right)^{-1}=3=-1+4. Funkcja wykładnicza jest malejąca, a prosta rosnąca, więc nierówność zachodzi dla x⩽−1x\leqslant-1.

e) Również tutaj jedyny punkt przecięcia ma odciętą −1-1:

(14)−1=4=14(−1)+174.\left(\frac14\right)^{-1}=4 =\frac14(-1)+\frac{17}{4}.

Z tych samych monotoniczności otrzymujemy x⩽−1x\leqslant-1.

f) Punkty przecięcia mają odcięte −1-1 i 00:

(12)−1=2=∣−1∣+1,(12)0=1=∣0∣+1.\left(\frac12\right)^{-1}=2=|-1|+1,\qquad \left(\frac12\right)^0=1=|0|+1.

Porównanie wykresów daje rozwiązania na lewo od −1-1 oraz pojedynczy punkt x=0x=0.

Odpowiedź

a) f=gf=g dla x∈{0,2}x\in\{0,2\}, f⩾gf\geqslant g dla x∈(−∞;0]∪[2;∞)x\in(-\infty;0]\cup[2;\infty);
b) f=gf=g dla x∈{0,2}x\in\{0,2\}, f⩾gf\geqslant g dla x∈(−∞;0]∪[2;∞)x\in(-\infty;0]\cup[2;\infty);
c) f=gf=g dla x=1x=1, f⩾gf\geqslant g dla x∈[1;∞)x\in[1;\infty);
d) f=gf=g dla x=−1x=-1, f⩾gf\geqslant g dla x∈(−∞;−1]x\in(-\infty;-1];
e) f=gf=g dla x=−1x=-1, f⩾gf\geqslant g dla x∈(−∞;−1]x\in(-\infty;-1];
f) f=gf=g dla x∈{−1,0}x\in\{-1,0\}, f⩾gf\geqslant g dla x∈(−∞;−1]∪{0}x\in(-\infty;-1]\cup\{0\}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 10

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Dzielimy obie strony przez dodatnią potęgę i porównujemy wynik z 11.

a)

2x>3x  ⟺  (23)x>1.2^x>3^x\iff\left(\frac23\right)^x>1.

Dla podstawy z (0;1)(0;1) zachodzi to wtedy i tylko wtedy, gdy x<0x<0.

b)

3x⩽4x  ⟺  (34)x⩽1,3^x\leqslant4^x\iff\left(\frac34\right)^x\leqslant1,

czyli x⩾0x\geqslant0.

c)

(12)x⩽(13)x  ⟺  (32)x⩽1,\left(\frac12\right)^x\leqslant\left(\frac13\right)^x \iff\left(\frac32\right)^x\leqslant1,

czyli x⩽0x\leqslant0.

d)

(14)x<3x  ⟺  (112)x<1,\left(\frac14\right)^x<3^x \iff\left(\frac1{12}\right)^x<1,

czyli x>0x>0.

Odpowiedź

a) x∈(−∞;0)x\in(-\infty;0); b) x∈[0;∞)x\in[0;\infty);
c) x∈(−∞;0]x\in(-\infty;0]; d) x∈(0;∞)x\in(0;\infty).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 11

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Korzystając z e≈2,71828e\approx2{,}71828, otrzymujemy:

22≈2,8284,e1,5≈4,4817,2\sqrt2\approx2{,}8284, \qquad e^{1{,}5}\approx4{,}4817, e3≈5,6522,(e)4=e2≈7,3891.e^{\sqrt3}\approx5{,}6522, \qquad(\sqrt e)^4=e^2\approx7{,}3891.

Ostatnią liczbą jest 99, więc wszystkie wartości dają się bezpośrednio uporządkować.

Odpowiedź
22<e1,5<e3<(e)4<9.2\sqrt2<e^{1{,}5}<e^{\sqrt3}<(\sqrt e)^4<9.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem