Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 2. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 267

rozdział 5. Planimetria · temat „5.11. Twierdzenie sinusów” · 2 zadania z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Ćwiczenie 2

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Przy danych dwóch bokach i kącie naprzeciw jednego z nich sprawdzamy także kąt dopełniający znaleziony kąt do 180∘180^\circ. Może on wyznaczać drugi trójkąt tylko wtedy, gdy suma z kątem danym jest mniejsza niż 180∘180^\circ.

a) Z twierdzenia sinusów

sin⁡β=bsin⁡αa=6sin⁡80∘7≈0,84412.\sin\beta=\frac{b\sin\alpha}{a} =\frac{6\sin80^\circ}{7}\approx0{,}84412.

Stąd β1≈57,58∘\beta_1\approx57{,}58^\circ. Druga możliwość, β2≈122,42∘\beta_2\approx122{,}42^\circ, odpada, ponieważ 80∘+122,42∘>180∘80^\circ+122{,}42^\circ>180^\circ. Zatem

γ≈180∘−80∘−57,58∘=42,42∘,\gamma\approx180^\circ-80^\circ-57{,}58^\circ=42{,}42^\circ, c=7sin⁡γsin⁡80∘≈4,79.c=\frac{7\sin\gamma}{\sin80^\circ}\approx4{,}79.

b)

sin⁡β=6sin⁡30∘3=1,\sin\beta=\frac{6\sin30^\circ}{3}=1,

więc β=90∘\beta=90^\circ i γ=60∘\gamma=60^\circ. Ponadto

c=3sin⁡60∘sin⁡30∘=33≈5,20.c=\frac{3\sin60^\circ}{\sin30^\circ}=3\sqrt3\approx5{,}20.

c)

sin⁡β=9sin⁡45∘10=9220≈0,63640.\sin\beta=\frac{9\sin45^\circ}{10} =\frac{9\sqrt2}{20}\approx0{,}63640.

Otrzymujemy β1≈39,52∘\beta_1\approx39{,}52^\circ. Kąt β2≈140,48∘\beta_2\approx140{,}48^\circ nie jest możliwy, bo wraz z γ=45∘\gamma=45^\circ dałby sumę większą niż 180∘180^\circ. Zatem

α≈95,48∘,a=10sin⁡αsin⁡45∘≈14,08.\alpha\approx95{,}48^\circ, \qquad a=\frac{10\sin\alpha}{\sin45^\circ}\approx14{,}08.

d)

sin⁡γ=4sin⁡60∘5=235≈0,69282.\sin\gamma=\frac{4\sin60^\circ}{5} =\frac{2\sqrt3}{5}\approx0{,}69282.

Stąd γ1≈43,85∘\gamma_1\approx43{,}85^\circ. Kąt γ2≈136,15∘\gamma_2\approx136{,}15^\circ odpada, ponieważ jego suma z β=60∘\beta=60^\circ przekracza 180∘180^\circ. Wobec tego

α≈76,15∘,a=5sin⁡αsin⁡60∘≈5,61.\alpha\approx76{,}15^\circ, \qquad a=\frac{5\sin\alpha}{\sin60^\circ}\approx5{,}61.

Dokładną wartość boku można dodatkowo uzyskać z twierdzenia cosinusów dla kąta β=60∘\beta=60^\circ:

52=a2+42−2⋅a⋅4cos⁡60∘,5^2=a^2+4^2-2\cdot a\cdot4\cos60^\circ, a2−4a−9=0.a^2-4a-9=0.

Jedynym dodatnim pierwiastkiem jest a=2+13a=2+\sqrt{13}.

Odpowiedź

W każdym podpunkcie istnieje dokładnie jeden trójkąt.

a) α=80∘\alpha=80^\circ, β≈57,58∘\beta\approx57{,}58^\circ, γ≈42,42∘\gamma\approx42{,}42^\circ; a=7a=7, b=6b=6, c≈4,79c\approx4{,}79.
b) α=30∘\alpha=30^\circ, β=90∘\beta=90^\circ, γ=60∘\gamma=60^\circ; a=3a=3, b=6b=6, c=33≈5,20c=3\sqrt3\approx5{,}20.
c) α≈95,48∘\alpha\approx95{,}48^\circ, β≈39,52∘\beta\approx39{,}52^\circ, γ=45∘\gamma=45^\circ; a≈14,08a\approx14{,}08, b=9b=9, c=10c=10.
d) α≈76,15∘\alpha\approx76{,}15^\circ, β=60∘\beta=60^\circ, γ≈43,85∘\gamma\approx43{,}85^\circ; a=2+13≈5,61a=2+\sqrt{13}\approx5{,}61, b=5b=5, c=4c=4.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 3

2 podpunkty

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Gdyby taki trójkąt istniał, to z twierdzenia sinusów mielibyśmy

asin⁡α=bsin⁡β.\frac{a}{\sin\alpha}=\frac{b}{\sin\beta}.

Zatem

sin⁡α=asin⁡βb=3sin⁡60∘2=334>1.\sin\alpha=\frac{a\sin\beta}{b} =\frac{3\sin60^\circ}{2}=\frac{3\sqrt3}{4}>1.

Sinus kąta nie może być większy od 11, więc taki trójkąt nie istnieje.

b) Analogicznie

sin⁡β=bsin⁡αa=4sin⁡45∘2=2>1.\sin\beta=\frac{b\sin\alpha}{a} =\frac{4\sin45^\circ}{2}=\sqrt2>1.

Otrzymana sprzeczność dowodzi, że także w tym podpunkcie trójkąt nie istnieje.

Odpowiedź

W obu podpunktach warunki są sprzeczne z twierdzeniem sinusów, więc opisane trójkąty nie istnieją.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu