Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 2. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 257

rozdział 5. Planimetria · temat „R 5.9. Okrąg wpisany w czworokąt” · 4 zadania z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Ćwiczenie 1

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech promień wpisanego okręgu będzie równy rr. Okrąg jest styczny do obu par przeciwległych boków prostokąta. Odległość między dwiema równoległymi stycznymi leżącymi po przeciwnych stronach okręgu jest równa jego średnicy, czyli 2r2r. Każdy z dwóch wymiarów prostokąta jest więc równy 2r2r. Sąsiednie boki mają równe długości, a zatem prostokąt jest kwadratem.

Odpowiedź

Prostokąt opisany na okręgu ma równe sąsiednie boki, więc jest kwadratem.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Ćwiczenie 2

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Oznaczmy długości odcinków stycznych poprowadzonych z kolejnych wierzchołków A,B,C,DA,B,C,D odpowiednio przez tA,tB,tC,tDt_A,t_B,t_C,t_D. Dwa odcinki styczne poprowadzone z jednego punktu do okręgu mają równe długości. Dlatego

AB=tA+tB,BC=tB+tC,CD=tC+tD,AD=tD+tA.\begin{aligned} AB&=t_A+t_B, & BC&=t_B+t_C,\\ CD&=t_C+t_D, & AD&=t_D+t_A. \end{aligned}

Po dodaniu długości boków przeciwległych otrzymujemy

AB+CD=tA+tB+tC+tDAB+CD=t_A+t_B+t_C+t_D

oraz

BC+AD=tA+tB+tC+tD.BC+AD=t_A+t_B+t_C+t_D.

Zatem AB+CD=BC+ADAB+CD=BC+AD, co należało udowodnić.

Odpowiedź

AB+CD=BC+ADAB+CD=BC+AD.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Ćwiczenie 3

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Sprawdzamy warunek równości sum długości boków przeciwległych.

a)

1+3=4,5+7=12.1+3=4, \qquad 5+7=12.

Sumy nie są równe, więc okręgu nie można wpisać.

b)

14+8=22,9+13=22.14+8=22, \qquad 9+13=22.

Warunek jest spełniony, więc okrąg można wpisać.

c)

25+15=40,16+24=40.25+15=40, \qquad 16+24=40.

Także tutaj warunek jest spełniony.

Odpowiedź

a) Nie;
b) tak;
c) tak.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 4

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech sąsiednie boki równoległoboku mają długości aa i bb. Jego kolejne boki mają więc długości a,b,a,ba,b,a,b. Jeżeli można w niego wpisać okrąg, to sumy boków przeciwległych są równe:

a+a=b+b.a+a=b+b.

Stąd a=ba=b, a więc wszystkie cztery boki równoległoboku są równe. Równoległobok jest zatem rombem.

Założenie wypukłości jest tu istotne: pokazany obok czworokąt niewypukły spełnia formalną równość sum boków, ale nie można w niego wpisać okręgu.

Odpowiedź

Każdy równoległobok opisany na okręgu jest rombem.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu