Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 2. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 23

rozdział 1. Funkcja kwadratowa · temat „R 1.4. Układy równań” · 5 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Punkty przecięcia wyznaczamy algebraicznie, porównując równania wykresów.

a)

14x2=12x  ⟺  x(x−2)=0.\frac14x^2=\frac12x \iff x(x-2)=0.

Dla x=0x=0 mamy y=0y=0, a dla x=2x=2 mamy y=1y=1.

b)

14x2=−12x+2  ⟺  x2+2x−8=0  ⟺  (x+4)(x−2)=0.\frac14x^2=-\frac12x+2 \iff x^2+2x-8=0 \iff (x+4)(x-2)=0.

Dla x=−4x=-4 mamy y=4y=4, a dla x=2x=2 mamy y=1y=1.

Odpowiedź

a) (0,0)(0,0) i (2,1)(2,1);
b) (−4,4)(-4,4) i (2,1)(2,1).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Z równania −x+2=x2−2x-x+2=x^2-2x otrzymujemy (x−2)(x+1)=0(x-2)(x+1)=0. Punkty wspólne to (2,0)(2,0) i (−1,3)(-1,3); oba są całkowite.

b) Równanie przecięcia jest równoważne

x2−12x+12=0,x^2-12x+12=0,

więc x=6±26x=6\pm2\sqrt6. Żadna z tych wartości nie jest całkowita.

c) Równanie 2x−4=−2x22x-4=-2x^2 daje (x+2)(x−1)=0(x+2)(x-1)=0. Otrzymujemy punkty (−2,−8)(-2,-8) i (1,−2)(1,-2); oba są całkowite.

d) Z równania 12x+1=12x2\frac12x+1=\frac12x^2 mamy (x−2)(x+1)=0(x-2)(x+1)=0. Punkty wspólne to (2,2)(2,2) i (−1,12)(-1,\frac12), zatem tylko pierwszy ma obie współrzędne całkowite.

Odpowiedź

a) 22; b) 00; c) 22; d) 11.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 3

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

W każdym układzie porównujemy równanie prostej z równaniem paraboli.

a) y=4−xy=4-x, więc

x2−4x+4=4−x  ⟺  x(x−3)=0.x^2-4x+4=4-x \iff x(x-3)=0.

Otrzymujemy (0,4)(0,4) i (3,1)(3,1) — prosta jest sieczną paraboli.

b) y=−2x−2y=-2x-2, zatem

x2+2x−2=−2x−2  ⟺  x(x+4)=0.x^2+2x-2=-2x-2 \iff x(x+4)=0.

Punkty (−4,6)(-4,6) i (0,−2)(0,-2) pokazują, że prosta jest sieczną.

c) Z równań mamy y=12x2−2xy=\frac12x^2-2x oraz y=2−2xy=2-2x. Ich porównanie daje x2=4x^2=4, więc punkty wspólne to (−2,6)(-2,6) i (2,−2)(2,-2); prosta jest sieczną.

d) Mamy y=4−14x2y=4-\frac14x^2 i y=12x+2y=\frac12x+2. Stąd

x2+2x−8=0  ⟺  (x+4)(x−2)=0.x^2+2x-8=0 \iff (x+4)(x-2)=0.

Punkty wspólne to (−4,0)(-4,0) i (2,3)(2,3); prosta jest sieczną.

e) Drugie równanie daje y=−8x−5y=-8x-5. Po porównaniu:

2x2−4x−3=−8x−5  ⟺  2(x+1)2=0.2x^2-4x-3=-8x-5 \iff 2(x+1)^2=0.

Jedynym punktem wspólnym jest (−1,3)(-1,3), więc prosta jest styczna do paraboli.

f) Drugie równanie daje y=4x−1y=4x-1. Zatem

2x2+8x+5=4x−1  ⟺  x2+2x+3=0.2x^2+8x+5=4x-1 \iff x^2+2x+3=0.

Wyróżnik wynosi −8-8, więc układ jest sprzeczny, a wykresy są rozłączne.

Odpowiedź

a) (0,4)(0,4), (3,1)(3,1) — sieczna;
b) (−4,6)(-4,6), (0,−2)(0,-2) — sieczna;
c) (−2,6)(-2,6), (2,−2)(2,-2) — sieczna;
d) (−4,0)(-4,0), (2,3)(2,3) — sieczna;
e) (−1,3)(-1,3) — styczna;
f) układ sprzeczny — wykresy rozłączne.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Po znalezieniu punktów liczymy P1P2→=[x2−x1,y2−y1]\overrightarrow{P_1P_2}=[x_2-x_1,y_2-y_1].

a) x+1=x2+1x+1=x^2+1 daje x=0x=0 lub x=1x=1. Zatem P1=(0,1)P_1=(0,1), P2=(1,2)P_2=(1,2) i

P1P2→=[1,1].\overrightarrow{P_1P_2}=[1,1].

b) Z równania x+1=−2x2+3x+1=-2x^2+3 otrzymujemy

x1=−1−174,x2=−1+174.x_1=\frac{-1-\sqrt{17}}4,\qquad x_2=\frac{-1+\sqrt{17}}4.

Ponieważ y=x+1y=x+1, przyrost obu współrzędnych jest równy x2−x1=172x_2-x_1=\frac{\sqrt{17}}2. Stąd

P1P2→=[172,172].\overrightarrow{P_1P_2} =\left[\frac{\sqrt{17}}2,\frac{\sqrt{17}}2\right].

c) Równanie −2x+3=x2-2x+3=x^2 daje x=−3x=-3 lub x=1x=1. Mamy P1=(−3,9)P_1=(-3,9) i P2=(1,1)P_2=(1,1), więc

P1P2→=[4,−8].\overrightarrow{P_1P_2}=[4,-8].

d) Równanie −x−2=13x2−2-x-2=\frac13x^2-2 ma rozwiązania x=−3x=-3 i x=0x=0. Zatem P1=(−3,1)P_1=(-3,1), P2=(0,−2)P_2=(0,-2) i

P1P2→=[3,−3].\overrightarrow{P_1P_2}=[3,-3].
Odpowiedź

a) [1,1][1,1];
b) [172,172][\frac{\sqrt{17}}2,\frac{\sqrt{17}}2];
c) [4,−8][4,-8];
d) [3,−3][3,-3].

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 5

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Najpierw wyznaczamy przecięcia prostych z parabolami. Granicę rysujemy linią ciągłą dla nierówności nieostrej i przerywaną dla ostrej.

a) Punkty przecięcia spełniają

x2−2=2x+1  ⟺  (x+1)(x−3)=0,x^2-2=2x+1 \iff (x+1)(x-3)=0,

czyli są to (−1,−1)(-1,-1) i (3,7)(3,7). Szukany obszar istnieje dla −1<x<3-1<x<3 i leży nad parabolą, a pod prostą:

{(x,y):−1<x<3, x2−2<y<2x+1}.\{(x,y):-1<x<3,\ x^2-2<y<2x+1\}.

Obie granice są przerywane.

b) Równanie przecięcia

x−1=−x2+1  ⟺  (x+2)(x−1)=0x-1=-x^2+1 \iff (x+2)(x-1)=0

daje punkty (−2,−3)(-2,-3) i (1,0)(1,0). Zaznaczamy

{(x,y):−2<x<1, x−1<y⩽−x2+1}.\{(x,y):-2<x<1,\ x-1<y\leqslant -x^2+1\}.

Prosta jest granicą przerywaną, a parabola — ciągłą.

c) Po porównaniu granic i pomnożeniu równania przez 66 mamy

3x2+4x−20=0,3x^2+4x-20=0,

więc x=−103x=-\frac{10}{3} lub x=2x=2. Punkty przecięcia to (−103,329)(-\frac{10}{3},\frac{32}{9}) i (2,0)(2,0). Obszar ma opis

{(x,y):−103<x<2, 12x2−2⩽y<−23x+43}.\left\{(x,y):-\frac{10}{3}<x<2,\ \frac12x^2-2\leqslant y<-\frac23x+\frac43\right\}.

Parabolę rysujemy linią ciągłą, a prostą przerywaną.

Odpowiedź

a) obszar −1<x<3-1<x<3 pomiędzy przerywanymi wykresami y=x2−2y=x^2-2 i y=2x+1y=2x+1;
b) obszar −2<x<1-2<x<1 nad przerywaną prostą y=x−1y=x-1 i nie wyżej niż ciągła parabola y=−x2+1y=-x^2+1;
c) obszar −103<x<2-\frac{10}{3}<x<2 nie niżej niż ciągła parabola y=12x2−2y=\frac12x^2-2 i poniżej przerywanej prostej y=−23x+43y=-\frac23x+\frac43.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem