Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 2. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 143

rozdział 3. Funkcje wymierne · temat „3.7. Równania wymierne (2)” · 5 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 9

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Współrzędna xx punktu wspólnego musi spełniać równanie otrzymane przez przyrównanie wzorów funkcji. We wszystkich podpunktach x≠1x\neq1.

a)

2x+2x−1=x+1\frac{2x+2}{x-1}=x+1 2x+2=(x+1)(x−1),x2−2x−3=0,(x+1)(x−3)=0.2x+2=(x+1)(x-1),\qquad x^2-2x-3=0,\qquad (x+1)(x-3)=0.

Stąd x=−1x=-1 lub x=3x=3. Z prostej y=x+1y=x+1 dostajemy odpowiednio y=0y=0 i y=4y=4.

b)

2x+2x−1=2x+2\frac{2x+2}{x-1}=2x+2 2x+2=(2x+2)(x−1),(2x+2)(2−x)=0.2x+2=(2x+2)(x-1),\qquad (2x+2)(2-x)=0.

Zatem x=−1x=-1 lub x=2x=2, a z równania prostej: y=0y=0 lub y=6y=6.

c)

2x+2x−1=x+12\frac{2x+2}{x-1}=\frac{x+1}{2} 4(x+1)=(x+1)(x−1),(x+1)(x−5)=0.4(x+1)=(x+1)(x-1),\qquad (x+1)(x-5)=0.

Otrzymujemy x=−1x=-1 lub x=5x=5, a następnie y=0y=0 lub y=3y=3.

Odpowiedź

a) (−1,0)(-1,0) i (3,4)(3,4); b) (−1,0)(-1,0) i (2,6)(2,6); c) (−1,0)(-1,0) i (5,3)(5,3).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 10

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Z symetrii kwadratu względem obu osi wynika, że jego wierzchołki mają postać

A=(−t,−t),B=(t,−t),C=(t,t),D=(−t,t),t>0.A=(-t,-t),\quad B=(t,-t),\quad C=(t,t),\quad D=(-t,t),\qquad t>0.

Punkt C=(t,t)C=(t,t) należy do hiperboli, więc

t=at,t2=a,t=a.t=\frac at,\qquad t^2=a,\qquad t=\sqrt a.

Bok kwadratu ma długość 2t2t, zatem

P=(2t)2=4t2=4a.P=(2t)^2=4t^2=4a.

a) Dla a=4a=4 mamy t=2t=2. Wierzchołki to A=(−2,−2)A=(-2,-2), B=(2,−2)B=(2,-2), C=(2,2)C=(2,2), D=(−2,2)D=(-2,2), a pole wynosi 1616.

b) Dla a=3a=3 mamy t=3t=\sqrt3. Wierzchołki to A=(−3,−3)A=(-\sqrt3,-\sqrt3), B=(3,−3)B=(\sqrt3,-\sqrt3), C=(3,3)C=(\sqrt3,\sqrt3), D=(−3,3)D=(-\sqrt3,\sqrt3), a pole wynosi 1212.

Odpowiedź

a) A=(−2,−2)A=(-2,-2), B=(2,−2)B=(2,-2), C=(2,2)C=(2,2), D=(−2,2)D=(-2,2), P=16P=16.

b) A=(−3,−3)A=(-\sqrt3,-\sqrt3), B=(3,−3)B=(\sqrt3,-\sqrt3), C=(3,3)C=(\sqrt3,\sqrt3), D=(−3,3)D=(-\sqrt3,\sqrt3), P=12P=12.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 11

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Punkty przecięcia wykresów wyznaczamy przez przyrównanie prawych stron równań.

a) Przy x≠0x\neq0:

3x=x+2  ⟺  x2+2x−3=0  ⟺  (x+3)(x−1)=0.\frac3x=x+2\iff x^2+2x-3=0\iff(x+3)(x-1)=0.

Dla x=−3x=-3 mamy y=−1y=-1, a dla x=1x=1 mamy y=3y=3.

b) Przy x≠2x\neq2:

−4x−2=−x−1  ⟺  x2−x−6=0  ⟺  (x+2)(x−3)=0.\frac{-4}{x-2}=-x-1\iff x^2-x-6=0\iff(x+2)(x-3)=0.

Dla x=−2x=-2 mamy y=1y=1, a dla x=3x=3 mamy y=−4y=-4.

c) Przy x≠−3x\neq-3:

−x−1x+3=2x+5  ⟺  −x−1=(2x+5)(x+3).\frac{-x-1}{x+3}=2x+5\iff -x-1=(2x+5)(x+3). 2x2+12x+16=0  ⟺  2(x+2)(x+4)=0.2x^2+12x+16=0\iff2(x+2)(x+4)=0.

Dla x=−4x=-4 mamy y=−3y=-3, a dla x=−2x=-2 mamy y=1y=1.

Na szkicach wykresów rozwiązaniami są dokładnie zaznaczone punkty przecięcia; odczyt graficzny daje te same pary współrzędnych.

Odpowiedź

a) (−3,−1)(-3,-1) i (1,3)(1,3); b) (−2,1)(-2,1) i (3,−4)(3,-4); c) (−4,−3)(-4,-3) i (−2,1)(-2,1).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 12

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Współrzędne xx punktów przecięcia spełniają, przy x≠0x\neq0,

2x=−x2+2x+1.\frac2x=-x^2+2x+1.

Mnożymy przez xx i rozkładamy otrzymany wielomian:

x3−2x2−x+2=0,x^3-2x^2-x+2=0, x2(x−2)−(x−2)=0,(x−2)(x−1)(x+1)=0.x^2(x-2)-(x-2)=0,\qquad (x-2)(x-1)(x+1)=0.

Stąd x=−1,1,2x=-1,1,2. Drugą współrzędną wygodnie obliczyć ze wzoru y=2xy=\frac2x:

x=−1⇒y=−2,x=1⇒y=2,x=2⇒y=1.x=-1\Rightarrow y=-2,\qquad x=1\Rightarrow y=2,\qquad x=2\Rightarrow y=1.
Odpowiedź

Punkty przecięcia to (−1,−2)(-1,-2), (1,2)(1,2) i (2,1)(2,1).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 13

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Dziedzina funkcji wymiernej wyklucza x=−2x=-2. Przyrównujemy wzory:

xx+2=x2+2x=x(x+2).\frac{x}{x+2}=x^2+2x=x(x+2).

Po pomnożeniu przez x+2x+2 otrzymujemy

x=x(x+2)2,x((x+2)2−1)=0.x=x(x+2)^2,\qquad x\big((x+2)^2-1\big)=0.

Zatem x=0x=0, x=−1x=-1 lub x=−3x=-3. Ze wzoru y=x2+2xy=x^2+2x dostajemy punkty (0,0)(0,0), (−1,−1)(-1,-1) i (−3,3)(-3,3).

b) Tutaj x≠−1x\neq-1. Mamy

−2xx+1=−x2.\frac{-2x}{x+1}=-x^2.

Po pomnożeniu przez x+1x+1:

−2x=−x2(x+1),x(x2+x−2)=x(x+2)(x−1)=0.-2x=-x^2(x+1),\qquad x(x^2+x-2)=x(x+2)(x-1)=0.

Stąd x=0,−2,1x=0,-2,1. Dla y=−x2y=-x^2 otrzymujemy punkty (0,0)(0,0), (−2,−4)(-2,-4) i (1,−1)(1,-1).

Szkice obu par wykresów potwierdzają, że są to wszystkie punkty przecięcia.

Odpowiedź

a) (−3,3)(-3,3), (−1,−1)(-1,-1), (0,0)(0,0); b) (−2,−4)(-2,-4), (0,0)(0,0), (1,−1)(1,-1).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem