Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 2. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 141

rozdział 3. Funkcje wymierne · temat „3.7. Równania wymierne (2)” · 2 zadania z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Ćwiczenie 3

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Po wyznaczeniu dziedziny mnożymy obie strony przez iloczyn mianowników.

a) x≠−1,−5x\ne-1,-5. Mnożenie na krzyż daje

7(x+5)=3(x+1)⟹x=−8.7(x+5)=3(x+1)\quad\Longrightarrow\quad x=-8.

b) x≠4,6x\ne4,6 oraz

4(x−6)=3(x−4)⟹x=12.4(x-6)=3(x-4)\quad\Longrightarrow\quad x=12.

c) x≠1,−32x\ne1,-\frac32. Mamy

−2(2x+3)=4(x−1)⟹x=−14.-2(2x+3)=4(x-1)\quad\Longrightarrow\quad x=-\frac14.

d) x≠12,−23x\ne\frac12,-\frac23. Dalej

4(3x+2)=−3(2x−1)⟹18x=−5⟹x=−518.4(3x+2)=-3(2x-1)\quad\Longrightarrow\quad 18x=-5\quad\Longrightarrow\quad x=-\frac5{18}.

e) x≠2,1x\ne2,1. Po wymnożeniu:

x(x−1)=(x+2)(x−2)⟹x2−x=x2−4⟹x=4.x(x-1)=(x+2)(x-2)\quad\Longrightarrow\quad x^2-x=x^2-4\quad\Longrightarrow\quad x=4.

f) x≠0,−12x\ne0,-\frac12. Otrzymujemy

(x−3)(2x+1)=2x(x−2).(x-3)(2x+1)=2x(x-2).

Po rozwinięciu obu stron:

2x2−5x−3=2x2−4x,x=−3.2x^2-5x-3=2x^2-4x,\qquad x=-3.

Każdy wynik należy do dziedziny odpowiedniego równania.

Odpowiedź

a) x=−8x=-8; b) x=12x=12; c) x=−14x=-\frac14;
d) x=−518x=-\frac5{18}; e) x=4x=4; f) x=−3x=-3.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 4

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Założenia: x≠1,52x\ne1,\frac52. Po wymnożeniu:

5(2x−5)=(x+1)(x−1)⟺x2−10x+24=(x−4)(x−6)=0.5(2x-5)=(x+1)(x-1) \quad\Longleftrightarrow\quad x^2-10x+24=(x-4)(x-6)=0.

Otrzymujemy x=4x=4 lub x=6x=6.

b) Założenia: x≠−12,−1x\ne-\frac12,-1. Mamy

(x+5)(x+1)=2x+1⟺x2+4x+4=(x+2)2=0.(x+5)(x+1)=2x+1 \quad\Longleftrightarrow\quad x^2+4x+4=(x+2)^2=0.

Zatem x=−2x=-2.

c) Założenia: x≠0,8x\ne0,8. Mnożenie na krzyż daje

(x−1)(x−8)=2x(x−1).(x-1)(x-8)=2x(x-1).

Przenosząc wszystko na jedną stronę, otrzymujemy

(x−1)(−x−8)=0,(x-1)(-x-8)=0,

więc x=1x=1 lub x=−8x=-8.

d) Założenia: x≠4,0x\ne4,0. Po wymnożeniu:

x(2x−2)=(x+3)(x−4)⟺x2−x+12=0.x(2x-2)=(x+3)(x-4) \quad\Longleftrightarrow\quad x^2-x+12=0.

Wyróżnik wynosi Δ=1−48=−47<0\Delta=1-48=-47<0, więc równanie nie ma rozwiązań rzeczywistych.

e) Założenia: x≠−3,−6x\ne-3,-6. Dalej

x(x+6)=6(x+3)⟺x2−18=0.x(x+6)=6(x+3) \quad\Longleftrightarrow\quad x^2-18=0.

Stąd x=−32x=-3\sqrt2 lub x=32x=3\sqrt2.

f) Założenia: x≠7,−1x\ne7,-1. Otrzymujemy

2x(x+1)=x(x−7)⟺x(x+9)=0.2x(x+1)=x(x-7) \quad\Longleftrightarrow\quad x(x+9)=0.

Zatem x=0x=0 lub x=−9x=-9. Wszystkie liczby przyjęte w a)–c), e), f) spełniają odpowiednie założenia.

Odpowiedź

a) x=4x=4 lub x=6x=6; b) x=−2x=-2; c) x=−8x=-8 lub x=1x=1; d) równanie sprzeczne, ∅\varnothing; e) x=−32x=-3\sqrt2 lub x=32x=3\sqrt2; f) x=−9x=-9 lub x=0x=0.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem