NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 313
rozdział 6. Planimetria · temat „Przed obowiązkową maturą z matematyki” · 6 zadań z rozwiązaniem
Rozwiązania: opracowanie własne
Zadanie 15
Uczymy się tutaj, jak rozpoznać podobieństwo trójkątów utworzonych przez przekątne trapezu i z ilorazu podstaw przeliczyć skalę pól, wybierając wynik wraz z uzasadnieniem.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Trójkąty i są podobne. Skala pierwszego względem drugiego wynosi
Pola figur podobnych pozostają w stosunku , zatem
B1: , ponieważ skala podobieństwa wynosi .
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 16
Sedno zadania polega na tym, by w trapezie prostokątnym obliczyć przekątne, wykorzystać proporcję ich części przy punkcie przecięcia i zsumować boki trójkąta przy dłuższej podstawie.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Z twierdzenia Pitagorasa w trójkącie prostokątnym :
Druga przekątna ma długość
Punkt przecięcia przekątnych trapezu dzieli je w stosunku długości podstaw:
=\frac{|AB|}{|CD|}=3.$$ Stąd $|AO|=\frac34|AC|=\frac32\sqrt5$ oraz $|BO|=\frac34|BD|=\frac32\sqrt{13}$. Obwód trójkąta $AOB$ wynosi $$6+\frac32\sqrt5+\frac32\sqrt{13} =6+\frac32(\sqrt5+\sqrt{13}).$$.
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 17
Spróbujmy tutaj przedłużyć ramiona trapezu do wierzchołka większego trójkąta, zastosować podobieństwo do obu podstaw i obliczyć obwód zewnętrznego trójkąta.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Trójkąty i są podobne w skali
Na ramieniu zawierającym bok trapezu długości mamy
Zatem , czyli .
Analogicznie na drugim ramieniu
więc i . Stąd obwód trójkąta wynosi
.
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 18
Podczas tego ćwiczenia trzeba z podobieństwa dwóch równoległoboków wyprowadzić brakujące długości w figurze zewnętrznej i algebraicznie uzasadnić podany wzór jej obwodu.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Oznaczmy . Z układu odpowiadających sobie boków podobnych równoległoboków przedstawionego na rysunku bok odpowiada bokowi , a bok — bokowi . Zatem
czyli .
Ponieważ jest równoległobokiem, . Ponadto
Czworokąt także jest równoległobokiem, więc jego obwód wynosi
, co należało wykazać.
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu
Zadanie 19
Analizujemy tutaj, jak w trójkącie równoramiennym zbudować punkt przecięcia wysokości, wykorzystać kąty szczególne i obliczyć jego odległości od wszystkich trzech wierzchołków.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Oznaczmy wierzchołki podstawy przez , a wierzchołek naprzeciw podstawy przez . Wysokość z dzieli trójkąt na dwa trójkąty ––. Połowa podstawy ma długość , a wysokość ma długość .
Możemy więc przyjąć współrzędne
Wysokość z leży na prostej . Prosta ma nachylenie , więc wysokość z ma nachylenie i równanie
Wysokości przecinają się w . Zatem
Odległość od wierzchołka przy kącie wynosi , a od każdego wierzchołka podstawy — .
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 20
Rozważamy tutaj, jak zastosować nierówność trójkąta do figur utworzonych przez środkowe i wykazać górne ograniczenie ich sumy zależne od obwodu trójkąta.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Oznaczmy boki trójkąta przez , a odpowiadające im środkowe przez . Odbijmy wierzchołek względem środka boku do punktu . Czworokąt jest równoległobokiem, więc w trójkącie mamy
Z nierówności trójkąta
Analogicznie oraz . Po dodaniu:
czyli
Otrzymaliśmy nawet oszacowanie silniejsze od żądanego.
, co należało uzasadnić.
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu