NOWA MATeMAtyka 1. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 308
rozdział 6. Planimetria · temat „Zadania z kontekstem realistycznym” · 7 zadań z rozwiązaniem
Rozwiązania: opracowanie własne
Zadanie 1
Zadanie pokazuje, jak z trzech możliwych do zmierzenia kątów na schemacie geodezyjnym wyprowadzić miarę niedostępnego kąta, korzystając z sum kątów i zależności między prostymi.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W niebieskim trójkącie trzeci kąt ma miarę
Kąt (z) w czerwonym trójkącie jest wierzchołkowy do (y), więc (z=121^\circ). Z sumy kątów czerwonego trójkąta:
(x=13^\circ).
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 2
Tutaj należy wykorzystać podobieństwo figur w trójkącie równoramiennym i obliczyć, jaką część jego pola łącznie zajmują trzy jednakowe kwadratowe rabaty.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Niech bok każdego kwadratu ma długość (a). Szerokość trójkąta na wysokości (a) jest równa (2a), bo leżą tam górne boki dwóch dolnych kwadratów. Na wysokości (2a) szerokość jest równa (a), bo tam leży górny bok trzeciego kwadratu.
Boki trójkąta są prostymi, więc na każde przesunięcie pionowe o (a) jego szerokość zmienia się o (a). Zatem podstawa trójkąta ma długość (3a), a jego wysokość również (3a). Pole trawnika wynosi
Łączne pole trzech rabat jest równe (3a^2), więc zajmują część
(\frac23) powierzchni trawnika.
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 3
Celem ćwiczenia jest to, by przeliczyć odległość z jednej skali mapy na rzeczywistą, a następnie wyrazić ten sam dystans w drugiej, mniej szczegółowej skali.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Rzeczywista odległość wynosi
Na mapie w skali (1:800,000) odpowiada jej odcinek
(3{,}5\ \text{cm}).
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 4
W tym przykładzie trzeba z jednego odcinka o znanej długości rzeczywistej ustalić skalę planu ogrodu, odtworzyć pozostałe boki i obliczyć długość płotu po odjęciu wejścia.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Z układu planu wynika, że całkowita wysokość (4) cm jest sumą odcinków (x) i (2) cm, więc
Skoro te (2) cm odpowiadają (6) m, to (1) cm odpowiada (3) m.
Brakujący poziomy odcinek ma długość (6-3{,}5=2{,}5) cm. Obwód planu:
W terenie jest to (20\cdot3=60) m. Po pozostawieniu wejścia o szerokości (2) m potrzeba
płotu.
(58\ \text{m}).
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 5
Trzeba tu z pola kwadratu na planie znaleźć długość jego boku, zastosować skalę do działki i obliczyć potrzebną długość ogrodzenia z uwzględnieniem bramy.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Bok kwadratu na planie ma długość (\sqrt{81}=9) cm. W skali (1:450) odpowiada to
Obwód działki wynosi (4\cdot40{,}5=162) m. Po odjęciu bramy potrzeba
siatki.
(158\ \text{m}).
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem
Zadanie 6
Zadanie sprawdza, czy potrafisz na układzie dwóch jednakowych obróconych kwadratów udowodnić podobieństwo wszystkich barwnych trójkątów oraz równość łącznych pól obu kolorów.
2 podpunkty
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
a) Każdy pomalowany obszar jest trójkątem prostokątnym, bo dwa jego boki leżą na prostopadłych bokach jednego z kwadratów. Jeśli ostry kąt między bokami obu kwadratów oznaczymy przez (\alpha), to drugi ostry kąt każdego pomalowanego trójkąta ma miarę (90^\circ-\alpha). Wszystkie pomalowane trójkąty mają więc kąty
i są podobne z cechy KKK.
b) Pole części niebieskiej jest polem pierwszego kwadratu pomniejszonym o pole części wspólnej obu kartek. Pole części fioletowej jest polem drugiego kwadratu pomniejszonym o to samo pole części wspólnej. Kwadraty są jednakowe, więc
Zużyto zatem tyle samo farby obu kolorów.
a) Wszystkie pomalowane trójkąty są podobne z cechy KKK. b) Łączne pola części niebieskich i fioletowych są równe.
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu
Zadanie 7
Celem jest to, by w trapezie porównać długość odcinka równoległego do podstaw dzielącego pole na połowy z odcinkiem tworzącym dwa trapezy podobne.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Niech długości podstaw trapezu będą równe (a>b>0). Po przedłużeniu ramion pola figur zawartych między równoległymi przekrojami są proporcjonalne do różnic kwadratów długości tych przekrojów.
Jeśli odcinek długości (c) dzieli trapez na równe pola, to
czyli
Odcinek długości (d), który dzieli trapez na dwa trapezy podobne, spełnia
Porównujemy:
Zatem (c>d).
Tak — płot dzielący pola na połowy jest dłuższy niż płot wyznaczający dwa trapezy podobne.
Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem