Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

MATeMAtyka 4. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 187

rozdział 4. Przyklady dowodow w matematyce · temat „4.3. Dowody w geometrii (1)” · 4 zadania z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

2 podpunkty

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Trójkąty AFEAFE i ADEADE mają boki parami równe: AF=ADAF=AD, FE=DEFE=DE oraz wspólny AEAE. Są więc przystające (BBB). Stąd ∠EFA=∠EDA\angle EFA=\angle EDA. Ponieważ F,A,CF,A,C oraz D,A,BD,A,B są współliniowe, ∠EFC=∠EDB\angle EFC=\angle EDB. Ponadto ∠FEC=∠DEB\angle FEC=\angle DEB i EF=EDEF=ED, więc trójkąty EFCEFC i EDBEDB są przystające. Otrzymujemy FC=DBFC=DB, a po odjęciu równych odcinków FA=DAFA=DA — AC=ABAC=AB.

b) Z AG=AIAG=AI, wspólnego boku AHAH i równości ∠GAH=∠HAI\angle GAH=\angle HAI wynika przystawanie trójkątów AGHAGH i AIHAIH. Zatem ∠AGH=∠AIH\angle AGH=\angle AIH. Punkty B,G,HB,G,H oraz C,I,HC,I,H są współliniowe, więc kąty BGABGA i AICAIC są równe. Wraz z ∠BAG=∠IAC\angle BAG=\angle IAC daje to podobieństwo trójkątów ABGABG i ACIACI. Odpowiadające boki AGAG i AIAI są równe, więc skala podobieństwa wynosi 11. Stąd AB=ACAB=AC.

Odpowiedź

W obu konfiguracjach ∣AB∣=∣AC∣|AB|=|AC|.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Zadanie 2

2 podpunkty

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Z rysunku AH⊥AGAH\perp AG i BH⊥BGBH\perp BG. Trójkąty prostokątne AHGAHG i BHGBHG mają wspólną przeciwprostokątną HGHG oraz równe przyprostokątne AH=BHAH=BH, są więc przystające. Stąd AG=BGAG=BG oraz prosta GHGH jest symetralną ABAB. Ponieważ C,H,GC,H,G są współliniowe, punkt CC leży na tej symetralnej, zatem CA=CBCA=CB.

b) Punkty D,A,B,ED,A,B,E leżą na jednej prostej. Z DB=AEDB=AE otrzymujemy

DA+AB=AB+BE,DA+AB=AB+BE,

czyli DA=BEDA=BE. Trójkąt CDECDE jest równoramienny, bo CD=CECD=CE, zatem ∠CDA=∠CEB\angle CDA=\angle CEB. Trójkąty CDACDA i CEBCEB są przystające na mocy BKB. W konsekwencji CA=CBCA=CB.

Odpowiedź

W obu podpunktach trójkąt ABCABC jest równoramienny: ∣AC∣=∣BC∣|AC|=|BC|.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Zadanie 3

2 podpunkty

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Z warunków CD=BDCD=BD, DG=DHDG=DH oraz ∠CDG=∠BDH\angle CDG=\angle BDH wynika przystawanie trójkątów CDGCDG i BDHBDH (BKB). Stąd ∠ACB=∠ABC\angle ACB=\angle ABC, więc AC=ABAC=AB. Teraz trójkąty ACDACD i ABDABD mają AC=ABAC=AB, CD=BDCD=BD i wspólny bok ADAD, zatem są przystające. Otrzymujemy ∠CAD=∠DAB\angle CAD=\angle DAB.

b) Z rysunku DG⊥ABDG\perp AB i DH⊥ACDH\perp AC. Trójkąty prostokątne BGDBGD i CHDCHD mają równe przeciwprostokątne BD=CDBD=CD oraz równe kąty wierzchołkowe przy DD, więc są przystające; w szczególności DG=DHDG=DH. Trójkąty prostokątne AGDAGD i AHDAHD mają wspólną przeciwprostokątną ADAD i równe przyprostokątne DG,DHDG,DH, są więc przystające. Zatem ∠GAD=∠DAH\angle GAD=\angle DAH.

Odpowiedź

W obu konfiguracjach ∠BAD=∠DAC\angle BAD=\angle DAC, więc ADAD leży na dwusiecznej kąta BACBAC.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Zadanie 4

2 podpunkty

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Z oznaczeń na rysunku wynika ∠AFD=∠CEB\angle AFD=\angle CEB. Wraz z AF=CEAF=CE i ∠FAD=∠ECB\angle FAD=\angle ECB daje to przystawanie trójkątów AFDAFD i CEBCEB (KBK), a więc AD=CBAD=CB. Trójkąty ADCADC i CBACBA mają teraz AD=CBAD=CB, wspólny bok ACAC oraz równe kąty ∠DAC=∠ACB\angle DAC=\angle ACB. Są przystające na mocy BKB, stąd DC=ABDC=AB.

b) Ponieważ AB∥CDAB\parallel CD, mamy ∠DCF=∠BAE\angle DCF=\angle BAE. Z oznaczeń na rysunku także ∠DFC=∠BEA\angle DFC=\angle BEA. Przy DF=BEDF=BE trójkąty DFCDFC i BEABEA są przystające, zatem DC=BADC=BA. Trójkąty DCADCA i BACBAC mają ponadto wspólny bok ACAC oraz równe kąty przy CC i AA wynikające z równoległości DC∥ABDC\parallel AB. Są więc przystające (BKB), co daje AD=BCAD=BC.

Odpowiedź

a) ∣AB∣=∣DC∣|AB|=|DC|; b) ∣AD∣=∣BC∣|AD|=|BC|.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu