Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

MATeMAtyka 3. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 259

rozdział 4. Rachunek rozniczkowy · temat „*4.10. Działania na pochodnych” · 6 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Różniczkujemy każdy składnik, a następnie podstawiamy 00 i 11.

a)

f′(x)=−6x+1,f′(0)=1,f′(1)=−5.f'(x)=-6x+1,\qquad f'(0)=1,\qquad f'(1)=-5.

b)

f′(x)=8x−5,f′(0)=−5,f′(1)=3.f'(x)=8x-5,\qquad f'(0)=-5,\qquad f'(1)=3.

c)

f′(x)=6x2+4,f′(0)=4,f′(1)=10.f'(x)=6x^2+4,\qquad f'(0)=4,\qquad f'(1)=10.

d)

f′(x)=8x3−3x2+6,f′(0)=6,f′(1)=11.f'(x)=8x^3-3x^2+6,\qquad f'(0)=6,\qquad f'(1)=11.

e)

f′(x)=−x3+x2−x,f′(0)=0,f′(1)=−1.f'(x)=-x^3+x^2-x,\qquad f'(0)=0,\qquad f'(1)=-1.

f)

f′(x)=−x4+2x3−3,f′(0)=−3,f′(1)=−2.f'(x)=-x^4+2x^3-3,\qquad f'(0)=-3,\qquad f'(1)=-2.
Odpowiedź

a) f′(x)=−6x+1f'(x)=-6x+1, f′(0)=1f'(0)=1, f′(1)=−5f'(1)=-5.

b) f′(x)=8x−5f'(x)=8x-5, f′(0)=−5f'(0)=-5, f′(1)=3f'(1)=3.

c) f′(x)=6x2+4f'(x)=6x^2+4, f′(0)=4f'(0)=4, f′(1)=10f'(1)=10.

d) f′(x)=8x3−3x2+6f'(x)=8x^3-3x^2+6, f′(0)=6f'(0)=6, f′(1)=11f'(1)=11.

e) f′(x)=−x3+x2−xf'(x)=-x^3+x^2-x, f′(0)=0f'(0)=0, f′(1)=−1f'(1)=-1.

f) f′(x)=−x4+2x3−3f'(x)=-x^4+2x^3-3, f′(0)=−3f'(0)=-3, f′(1)=−2f'(1)=-2.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Stosujemy regułę iloczynu, a wyniki porządkujemy według potęg xx.

a)

f′(x)=2(x+3)+(2x−1)=4x+5.f'(x)=2(x+3)+(2x-1)=4x+5.

b)

f′(x)=2x(x2+2)+2x(x2−1)=4x3+2x.f'(x)=2x(x^2+2)+2x(x^2-1)=4x^3+2x.

c)

f′(x)=−6x(x2+x)+(1−3x2)(2x+1)=−12x3−9x2+2x+1.\begin{aligned} f'(x) &=-6x(x^2+x)+(1-3x^2)(2x+1)\\ &=-12x^3-9x^2+2x+1. \end{aligned}

d)

f′(x)=3x2(2x2−5)+4x(x3−1)=10x4−15x2−4x.\begin{aligned} f'(x) &=3x^2(2x^2-5)+4x(x^3-1)\\ &=10x^4-15x^2-4x. \end{aligned}

e)

f′(x)=(3x2+4x)(x2−x+1)+(x3+2x2+1)(2x−1)=5x4+4x3−3x2+6x−1.\begin{aligned} f'(x) &=(3x^2+4x)(x^2-x+1) +(x^3+2x^2+1)(2x-1)\\ &=5x^4+4x^3-3x^2+6x-1. \end{aligned}

f)

f′(x)=2(x−2)(1−x2)−2x(x−2)2=−4x3+12x2−6x−4.\begin{aligned} f'(x) &=2(x-2)(1-x^2)-2x(x-2)^2\\ &=-4x^3+12x^2-6x-4. \end{aligned}
Odpowiedź

a) f′(x)=4x+5f'(x)=4x+5.

b) f′(x)=4x3+2xf'(x)=4x^3+2x.

c) f′(x)=−12x3−9x2+2x+1f'(x)=-12x^3-9x^2+2x+1.

d) f′(x)=10x4−15x2−4xf'(x)=10x^4-15x^2-4x.

e) f′(x)=5x4+4x3−3x2+6x−1f'(x)=5x^4+4x^3-3x^2+6x-1.

f) f′(x)=−4x3+12x2−6x−4f'(x)=-4x^3+12x^2-6x-4.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 3

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Korzystamy z reguły iloczynu albo najpierw zapisujemy pierwiastki jako potęgi.

a) Dla x>0x>0:

f(x)=2x3/2−4x3+2,f′(x)=3x−12x2.f(x)=2x^{3/2}-4x^3+2, \qquad f'(x)=3\sqrt{x}-12x^2.

b) Dla x>0x>0:

f(x)=−4x13/2+6x2,f′(x)=−26x5x+12x.f(x)=-4x^{13/2}+6x^2, \qquad f'(x)=-26x^5\sqrt{x}+12x.

c)

f′(x)=6x2(x4+x)+(2x3−4)(4x3+1)=14x6−8x3−4.\begin{aligned} f'(x) &=6x^2(x^4+x)+(2x^3-4)(4x^3+1)\\ &=14x^6-8x^3-4. \end{aligned}

d)

f′(x)=(3x2+2x)(4x4−x2)+(x3+x2−4)(16x3−2x)=28x6+24x5−5x4−68x3+8x.\begin{aligned} f'(x) &=(3x^2+2x)(4x^4-x^2) +(x^3+x^2-4)(16x^3-2x)\\ &=28x^6+24x^5-5x^4-68x^3+8x. \end{aligned}

e) Dla x>0x>0:

f(x)=3x11/2−x5/2,f′(x)=332x4x−52xx.f(x)=3x^{11/2}-x^{5/2}, \qquad f'(x)=\frac{33}{2}x^4\sqrt{x}-\frac52x\sqrt{x}.

f) Dla x>0x>0:

f(x)=x9/2+4x,f′(x)=92x3x+4.f(x)=x^{9/2}+4x, \qquad f'(x)=\frac92x^3\sqrt{x}+4.
Odpowiedź

a) f′(x)=3x−12x2f'(x)=3\sqrt{x}-12x^2 dla x>0x>0.

b) f′(x)=−26x5x+12xf'(x)=-26x^5\sqrt{x}+12x dla x>0x>0.

c) f′(x)=14x6−8x3−4f'(x)=14x^6-8x^3-4.

d) f′(x)=28x6+24x5−5x4−68x3+8xf'(x)=28x^6+24x^5-5x^4-68x^3+8x.

e) f′(x)=332x4x−52xxf'(x)=\frac{33}{2}x^4\sqrt{x}-\frac52x\sqrt{x} dla x>0x>0.

f) f′(x)=92x3x+4f'(x)=\frac92x^3\sqrt{x}+4 dla x>0x>0.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 4

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Stosujemy wzór na pochodną ilorazu.

a) Mianownik jest dodatni dla każdego x∈Rx\in\mathbb R, a

f′(x)=2x(x2+2)−x2⋅2x(x2+2)2=4x(x2+2)2.f'(x)= \frac{2x(x^2+2)-x^2\cdot2x}{(x^2+2)^2} =\frac{4x}{(x^2+2)^2}.

b) Dziedzina funkcji to R∖{−2,2}\mathbb R\setminus\{-2,2\}. Dla argumentów z tej dziedziny

f′(x)=(2x−2)(x2−4)−(x2−2x)⋅2x(x2−4)2=2(x−2)2(x−2)2(x+2)2=2(x+2)2.\begin{aligned} f'(x) &=\frac{(2x-2)(x^2-4)-(x^2-2x)\cdot2x}{(x^2-4)^2}\\ &=\frac{2(x-2)^2}{(x-2)^2(x+2)^2} =\frac2{(x+2)^2}. \end{aligned}

Wykluczenie x=2x=2 pozostaje mimo skrócenia czynnika.

c) Mamy

Df=[0;1)∪(1;∞).D_f=[0;1)\cup(1;\infty).

Dla x>0x>0 i x≠1x\ne1:

f′(x)=1−x+x12x(1−x)2=1−12x(1−x)2.f'(x)= \frac{1-\sqrt{x}+x\frac1{2\sqrt{x}}}{(1-\sqrt{x})^2} =\frac{1-\frac12\sqrt{x}}{(1-\sqrt{x})^2}.
Odpowiedź

a) f′(x)=4x(x2+2)2f'(x)=\frac{4x}{(x^2+2)^2} dla x∈Rx\in\mathbb R.

b) f′(x)=2(x+2)2f'(x)=\frac2{(x+2)^2} dla x∈R∖{−2,2}x\in\mathbb R\setminus\{-2,2\}.

c) f′(x)=1−12x(1−x)2f'(x)=\frac{1-\frac12\sqrt{x}}{(1-\sqrt{x})^2} dla x∈(0;1)∪(1;∞)x\in(0;1)\cup(1;\infty).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 5

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Traktujemy 1g(x)\frac1{g(x)} jako iloraz funkcji stałej 11 przez gg. Z założeń wynika, że można zastosować wzór na pochodną ilorazu:

(1g(x))′=0⋅g(x)−1⋅g′(x)(g(x))2=−g′(x)(g(x))2.\left(\frac1{g(x)}\right)' =\frac{0\cdot g(x)-1\cdot g'(x)}{(g(x))^2} =-\frac{g'(x)}{(g(x))^2}.

Otrzymaliśmy dokładnie tezę.

Odpowiedź
(1g(x))′=−g′(x)(g(x))2.\left(\frac1{g(x)}\right)'=-\frac{g'(x)}{(g(x))^2}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Ćwiczenie 6

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Korzystamy ze wzoru

(1g(x))′=−g′(x)(g(x))2.\left(\frac1{g(x)}\right)'=-\frac{g'(x)}{(g(x))^2}.

a) Dla x≠0x\ne0:

f′(x)=−4x3x8=−4x5.f'(x)=-\frac{4x^3}{x^8}=-\frac4{x^5}.

b) Ponieważ 4x2+3>04x^2+3>0 dla każdego x∈Rx\in\mathbb R,

f′(x)=−8x(4x2+3)2.f'(x)=-\frac{8x}{(4x^2+3)^2}.

c) Funkcja jest określona dla x∈[0;4)∪(4;∞)x\in[0;4)\cup(4;\infty). Dla x>0x>0, x≠4x\ne4:

f′(x)=−(2x−4)′(2x−4)2=−1x(2x−4)2=−14x(x−2)2.\begin{aligned} f'(x) &=-\frac{(2\sqrt{x}-4)'}{(2\sqrt{x}-4)^2}\\ &=-\frac1{\sqrt{x}(2\sqrt{x}-4)^2} =-\frac1{4\sqrt{x}(\sqrt{x}-2)^2}. \end{aligned}
Odpowiedź

a) f′(x)=−4x5f'(x)=-\frac4{x^5} dla x≠0x\ne0.

b) f′(x)=−8x(4x2+3)2f'(x)=-\frac{8x}{(4x^2+3)^2} dla x∈Rx\in\mathbb R.

c) f′(x)=−14x(x−2)2f'(x)=-\frac1{4\sqrt{x}(\sqrt{x}-2)^2} dla x∈(0;4)∪(4;∞)x\in(0;4)\cup(4;\infty).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem