Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

MATeMAtyka 3. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 228

rozdział 4. Rachunek rozniczkowy · temat „*4.1. Granica funkcji w punkcie” · 5 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Dla x<0x<0 obowiązuje pierwszy wzór, a dla x>0x>0 drugi. Dlatego

lim⁡x→0−f(x)=lim⁡x→0−(x2+2)=2,lim⁡x→0+f(x)=lim⁡x→0+(1−x2)=1.\lim_{x\to0^-}f(x)=\lim_{x\to0^-}(x^2+2)=2, \qquad \lim_{x\to0^+}f(x)=\lim_{x\to0^+}(1-x^2)=1.

Granice jednostronne są różne, więc granica obustronna nie istnieje.

Odpowiedź

lim⁡x→0f(x)\lim_{x\to0}f(x) nie istnieje.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Zadanie 2

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Wykres składa się z poziomej półprostej y=−1y=-1 dla x<0x<0, punktu (0,0)(0,0) oraz poziomej półprostej y=1y=1 dla x>0x>0. Stąd

lim⁡x→0−sgn⁡(x)=−1,lim⁡x→0+sgn⁡(x)=1.\lim_{x\to0^-}\operatorname{sgn}(x)=-1,\qquad \lim_{x\to0^+}\operatorname{sgn}(x)=1.

Wartość funkcji w samym punkcie nie zmienia tego wniosku.

Odpowiedź

Funkcja sgn⁡\operatorname{sgn} nie ma granicy w punkcie 00.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Zadanie 3

3 podpunkty

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Odczytujemy ze skanu wysokości, do których zbliża się wykres z lewej i z prawej strony.

a) Dla x0=−1x_0=-1 granice jednostronne wynoszą odpowiednio −1-1 i 00.

b) Dla x0=1x_0=1 lewa gałąź zmierza do 22, a prawa do 33. Dodatkowy punkt przy x=−2x=-2 nie zmienia granicy, bo obie strony wykresu zmierzają tam do tej samej wartości.

c) Skoki występują dla x0=−1x_0=-1 (wartości graniczne 11 i −2-2) oraz dla x0=2x_0=2 (wartości 11 i −1-1). Dziura i osobny punkt przy x=1x=1 nie niszczą granicy obustronnej.

Odpowiedź

a) x0=−1x_0=-1; b) x0=1x_0=1; c) x0=−1x_0=-1 i x0=2x_0=2.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Zadanie 4

2 podpunkty

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Wielomiany są ciągłe, zatem wystarcza podstawienie:

lim⁡x→1(2x+4)=2+4=6,\lim_{x\to1}(2x+4)=2+4=6, lim⁡x→2(4x2−10)=4⋅4−10=6.\lim_{x\to2}(4x^2-10)=4\cdot4-10=6.
Odpowiedź

W obu podpunktach granica jest równa 66.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Zadanie 5

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Wybieramy dwa ciągi argumentów zbieżne do zera:

xn=1π/2+2πn,yn=13π/2+2πn.x_n=\frac1{\pi/2+2\pi n},\qquad y_n=\frac1{3\pi/2+2\pi n}.

Wtedy xn→0x_n\to0, yn→0y_n\to0, lecz

sin⁡1xn=1,sin⁡1yn=−1.\sin\frac1{x_n}=1,\qquad \sin\frac1{y_n}=-1.

Wartości funkcji w dowolnie małym otoczeniu zera mają więc dwa różne ciągi graniczne.

Odpowiedź

Granica lim⁡x→0sin⁡1x\lim_{x\to0}\sin\frac1x nie istnieje.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu