Przejdź do treści
Cała strona · Zbiór zadań · szkoła średnia

MATeMAtyka 3. Zbiór zadań — strona 55

temat „*1.14. Równania trygonometryczne (1)” · 8 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 13

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Rozpisujemy równania z wartością bezwzględną na dwa przypadki.

a) ∣ctg⁡u∣=1|\operatorname{ctg}u|=1 daje u=π4+kπ2u=\frac\pi4+\frac{k\pi}{2}.

b) Jedyna dopuszczalna gałąź to sin⁡(3x−π2)=−12\sin(3x-\frac\pi2)=-\frac12.

c) tg⁡(x+π5)\operatorname{tg}(x+\frac\pi5) jest równy 00 albo 11.

d) Jedyną możliwą wartością cosinusa jest 00.

Odpowiedź

a) x=−π24+kπ4x=-\frac\pi{24}+\frac{k\pi}{4}; b) x=π9+2kπ3x=\frac\pi9+\frac{2k\pi}{3} lub x=−π9+2kπ3x=-\frac\pi9+\frac{2k\pi}{3}; c) x=−π5+kπx=-\frac\pi5+k\pi lub x=π20+kπx=\frac\pi{20}+k\pi; d) x=−3π8+kπx=-\frac{3\pi}{8}+k\pi, gdzie k∈Zk\in\mathbb Z.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 14

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Wykluczamy argumenty zerujące mianowniki oraz punkty, w których tangens lub cotangens nie jest określony.

a) Oba sinusy w mianownikach muszą być niezerowe.

b) Oba tangensy muszą istnieć, a ponadto 1+tg⁡(x+π6)≠01+\operatorname{tg}(x+\frac\pi6)\ne0.

c) Cotangens wymaga sin⁡(x−π4)≠0\sin(x-\frac\pi4)\ne0, a mianownik 1−sin⁡2(x−π4)=cos⁡2(x−π4)1-\sin^2(x-\frac\pi4)=\cos^2(x-\frac\pi4) wymaga niezerowego cosinusa.

Odpowiedź

a) Df=R∖{−π3+kπ,π3+kπ:k∈Z}D_f=\mathbb R\setminus\{-\frac\pi3+k\pi,\frac\pi3+k\pi:k\in\mathbb Z\};

b) Dg=R∖{−5π12+kπ,π3+kπ,2π3+kπ:k∈Z}D_g=\mathbb R\setminus\{-\frac{5\pi}{12}+k\pi,\frac\pi3+k\pi,\frac{2\pi}{3}+k\pi:k\in\mathbb Z\};

c) Dh=R∖{π4+kπ2:k∈Z}D_h=\mathbb R\setminus\{\frac\pi4+\frac{k\pi}{2}:k\in\mathbb Z\}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 15

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Iloczyn jest równy zeru, gdy x=kπx=k\pi albo x=π4+kπx=\frac\pi4+k\pi; obie rodziny leżą w dziedzinie drugiego czynnika. W przedziale [−2π;2π][-2\pi;2\pi] pierwsza rodzina daje pięć liczb o sumie 00, a druga cztery liczby:

−7π4,−3π4,π4,5π4,-\frac{7\pi}{4},-\frac{3\pi}{4},\frac\pi4,\frac{5\pi}{4},

których suma wynosi −π-\pi.

Odpowiedź

−π-\pi.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 16

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Podana liczba wynosi x0=tg⁡π3sin⁡π6=32x_0=\operatorname{tg}\frac\pi3\sin\frac\pi6=\frac{\sqrt3}{2}. Ponadto

ctg⁡(π2−m)=tg⁡m.\operatorname{ctg}\left(\frac\pi2-m\right)=\operatorname{tg}m.

Zatem f(x0)=32tg⁡m−32tg⁡m=0f(x_0)=\frac{\sqrt3}{2}\operatorname{tg}m-\frac{\sqrt3}{2}\operatorname{tg}m=0. Obie funkcje występujące we wzorze są określone dokładnie wtedy, gdy cos⁡m≠0\cos m\ne0.

Odpowiedź

m∈R∖{π2+kπ:k∈Z}m\in\mathbb R\setminus\{\frac\pi2+k\pi:k\in\mathbb Z\}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 17

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Dziedzina wyklucza x=π2+kπx=\frac\pi2+k\pi, więc czynnik cos⁡x\cos x nie może dać zera. Pozostaje tg⁡x=−1\operatorname{tg}x=-1.

b) Dziedzina: x≠π4+kπ2x\ne\frac\pi4+\frac{k\pi}{2}. Z sin⁡4x=0\sin4x=0 pozostają x=kπ2x=\frac{k\pi}{2}, a drugi czynnik znika dla x=π8+kπ2x=\frac\pi8+\frac{k\pi}{2}.

c) Iloraz wymaga x≠kπ2x\ne\frac{k\pi}{2}. Licznik jest zerem dla x=kπ3x=\frac{k\pi}{3}; po odrzuceniu wielokrotności π\pi zostają dwie rodziny modulo π\pi.

Odpowiedź

a) D=R∖{π2+kπ}D=\mathbb R\setminus\{\frac\pi2+k\pi\}, x=−π4+kπx=-\frac\pi4+k\pi; b) D=R∖{π4+kπ2}D=\mathbb R\setminus\{\frac\pi4+\frac{k\pi}{2}\}, x=kπ2x=\frac{k\pi}{2} lub x=π8+kπ2x=\frac\pi8+\frac{k\pi}{2}; c) D=R∖{kπ2}D=\mathbb R\setminus\{\frac{k\pi}{2}\}, x=π3+kπx=\frac\pi3+k\pi lub x=2π3+kπx=\frac{2\pi}{3}+k\pi, gdzie k∈Zk\in\mathbb Z.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 18

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Oznaczmy u=sin⁡3xu=\sin3x i v=cos⁡2yv=\cos2y. Układ liniowy

2u+3v=−1,u−v=22u+3v=-1,\qquad u-v=2

ma rozwiązanie u=1u=1, v=−1v=-1. W zadanych przedziałach

x∈{π6,5π6,3π2},y∈{π2,3π2}.x\in\left\{\frac\pi6,\frac{5\pi}{6},\frac{3\pi}{2}\right\},\qquad y\in\left\{\frac\pi2,\frac{3\pi}{2}\right\}.

Łączymy każdą wartość xx z każdą wartością yy.

Odpowiedź

(π6,π2)(\frac\pi6,\frac\pi2), (π6,3π2)(\frac\pi6,\frac{3\pi}{2}), (5π6,π2)(\frac{5\pi}{6},\frac\pi2), (5π6,3π2)(\frac{5\pi}{6},\frac{3\pi}{2}), (3π2,π2)(\frac{3\pi}{2},\frac\pi2), (3π2,3π2)(\frac{3\pi}{2},\frac{3\pi}{2}).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 19

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Ponieważ tg⁡π3=3=(3)1\operatorname{tg}\frac\pi3=\sqrt3=(\sqrt3)^1 i podstawa potęgi jest dodatnia oraz różna od 11, mamy ∣tg⁡x∣=1|\operatorname{tg}x|=1. Stąd tg⁡x=±1\operatorname{tg}x=\pm1.

Odpowiedź

x=π4+kπ2x=\frac\pi4+\frac{k\pi}{2}, gdzie k∈Zk\in\mathbb Z.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 20

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Pierwsze równanie daje

(2x+1)π3=π2+2kπ,x=14+3k.\frac{(2x+1)\pi}{3}=\frac\pi2+2k\pi, \qquad x=\frac14+3k.

Drugie daje

(2x+5)π6=π2+nπ,x=−1+3n.\frac{(2x+5)\pi}{6}=\frac\pi2+n\pi, \qquad x=-1+3n.

Gdyby liczba należała do obu rodzin, mielibyśmy 3(n−k)=543(n-k)=\frac54, co jest niemożliwe dla liczb całkowitych k,nk,n.

Odpowiedź

Równania nie mają wspólnych pierwiastków.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu