Przejdź do treści
Cała strona · Zbiór zadań · szkoła średnia

MATeMAtyka 3. Zbiór zadań — strona 39

temat „\*1.10. Przekształcenia wykresu funkcji (3)” · 7 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Wartość bezwzględna skraca okres sinusa i cosinusa do π\pi.

a) ∣sin⁡(x−π)∣=∣−sin⁡x∣=∣sin⁡x∣|\sin(x-\pi)|=|-\sin x|=|\sin x|.

b) ∣sin⁡(x+π2)∣=∣cos⁡x∣|\sin(x+\frac\pi2)|=|\cos x|.

c) Jest to wykres ∣cos⁡x∣|\cos x| przesunięty o 2π3\frac{2\pi}{3} w prawo. Przesunięcie nie zmienia okresu.

Odpowiedź

W każdym podpunkcie okres podstawowy wynosi T=πT=\pi.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Ponieważ cos⁡x⩽1\cos x\leqslant1 i cos⁡x+2>0\cos x+2>0,

f=4−2cos⁡x,g=2+2∣sin⁡x∣,h=4+2cos⁡x.f=4-2\cos x,\qquad g=2+2|\sin x|,\qquad h=4+2\cos x.

Równość f=gf=g sprowadza się do 1−cos⁡x=∣sin⁡x∣1-\cos x=|\sin x|, co zachodzi dla cos⁡x∈{0,1}\cos x\in\{0,1\}. Wszystkie trzy funkcje są równe tylko dla cos⁡x=0\cos x=0.

Ścisłe nierówności c) zachodzą dokładnie dla 0<cos⁡x<10<\cos x<1, a d) dla −1<cos⁡x<0-1<\cos x<0.

Odpowiedź

a) x∈{−3π2,−π2,π2,3π2}x\in\{-\frac{3\pi}{2},-\frac\pi2,\frac\pi2,\frac{3\pi}{2}\};

b) x∈{−2π,−3π2,−π2,0,π2,3π2,2π}x\in\{-2\pi,-\frac{3\pi}{2},-\frac\pi2,0,\frac\pi2,\frac{3\pi}{2},2\pi\};

c) x∈(−2π;−3π2)∪(−π2;0)∪(0;π2)∪(3π2;2π)x\in(-2\pi;-\frac{3\pi}{2})\cup(-\frac\pi2;0)\cup(0;\frac\pi2)\cup(\frac{3\pi}{2};2\pi);

d) x∈(−3π2;−π)∪(−π;−π2)∪(π2;π)∪(π;3π2)x\in(-\frac{3\pi}{2};-\pi)\cup(-\pi;-\frac\pi2)\cup(\frac\pi2;\pi)\cup(\pi;\frac{3\pi}{2}).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 3

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Wykres ∣sin⁡x∣|\sin x| jest symetryczny względem wszystkich prostych x=kπ2x=\frac{k\pi}{2}. Przesunięcie pionowe nie zmienia osi symetrii. Dla ∣cos⁡(x−π4)∣|\cos(x-\frac\pi4)| przesuwamy te osie o π4\frac\pi4, a dla ∣cos⁡2x∣|\cos2x| dwukrotnie ściskamy je poziomo.

Odpowiedź

a) x=kπ2x=\frac{k\pi}{2}; b) x=kπ2x=\frac{k\pi}{2}; c) x=π4+kπ2x=\frac\pi4+\frac{k\pi}{2}; d) x=kπ4x=\frac{k\pi}{4}, gdzie k∈Zk\in\mathbb Z.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Wykresy ∣tg⁡u∣|\operatorname{tg}u| i ∣ctg⁡u∣|\operatorname{ctg}u| są symetryczne zarówno względem prostych przez ich zera, jak i względem prostych będących asymptotami; w zmiennej uu są to osie u=kπ2u=\frac{k\pi}{2}. Uwzględniamy skalowanie i przesunięcie argumentu.

W d) ctg⁡(π2−x)=tg⁡x\operatorname{ctg}(\frac\pi2-x)=\operatorname{tg}x.

Odpowiedź

a) x=kπ2x=\frac{k\pi}{2}; b) x=kπx=k\pi; c) x=−π4+kπ2x=-\frac\pi4+\frac{k\pi}{2}; d) x=kπ2x=\frac{k\pi}{2}, gdzie k∈Zk\in\mathbb Z.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 5

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Wyznaczamy przedział wartości wyrażenia wewnątrz modułu, a następnie odbijamy jego ujemną część.

a) 2sin⁡x∈[−2,2]2\sin x\in[-2,2].

b) 2sin⁡x−1∈[−3,1]2\sin x-1\in[-3,1] i przyjmuje 00.

c) 3cos⁡x−3∈[−6,0]3\cos x-3\in[-6,0].

d) 1−2cos⁡x∈[−1,3]1-2\cos x\in[-1,3] i przyjmuje 00.

W e–f korzystamy z ∣sin⁡(−x)∣=∣sin⁡x∣|\sin(-x)|=|\sin x|.

Odpowiedź

a) ⟨0;2⟩\langle0;2\rangle; b) ⟨0;3⟩\langle0;3\rangle; c) ⟨0;6⟩\langle0;6\rangle; d) ⟨0;3⟩\langle0;3\rangle; e) ⟨1;3⟩\langle1;3\rangle; f) ⟨−3;0⟩\langle-3;0\rangle.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 6

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Moduł wartości nie zmienia dziedziny tangensa. Wykluczamy argumenty, dla których argument tangensa jest równy π2+kπ\frac\pi2+k\pi.

Wykres każdego podpunktu otrzymujemy z tangensa przez przesunięcie poziome, odbicie części ujemnych nad oś OXOX, a następnie ewentualne skalowanie i przesunięcie pionowe.

Odpowiedź

a) Df=R∖{π2+kπ:k∈Z}D_f=\mathbb R\setminus\{\frac\pi2+k\pi:k\in\mathbb Z\};

b) Df=R∖{kπ:k∈Z}D_f=\mathbb R\setminus\{k\pi:k\in\mathbb Z\};

c) Df=R∖{3π4+kπ:k∈Z}D_f=\mathbb R\setminus\{\frac{3\pi}{4}+k\pi:k\in\mathbb Z\}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 7

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Argument ∣x∣|x| (lub jego liniowa wersja) przebiega wszystkie wartości nieujemne. Sinus i cosinus na [0,+∞)[0,+\infty) nadal przyjmują każdą wartość z [−1,1][-1,1], a tangens i cotangens na swoich kolejnych gałęziach — każdą wartość rzeczywistą.

W c) parzystość cosinusa daje cos⁡∣x/2∣=cos⁡(x/2)\cos|x/2|=\cos(x/2). Przesunięcia i mnożniki wyznaczają końcowe zbiory wartości.

Odpowiedź

a) ⟨0;2⟩\langle0;2\rangle; b) ⟨1;3⟩\langle1;3\rangle; c) ⟨−5;−1⟩\langle-5;-1\rangle; d) R\mathbb R; e) R\mathbb R; f) R\mathbb R.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem