Przejdź do treści
Cała strona · Zbiór zadań · szkoła średnia

MATeMAtyka 3. Zbiór zadań — strona 146

temat „3.4. Ciągi określone rekurencyjnie” · 5 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 21

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Po pierwszym roku drzewo ma jedną gałąź. W drugim roku ta gałąź jest jeszcze zbyt młoda, aby wypuścić pęd, więc

x1=x2=1.x_1=x_2=1.

W kolejnym roku pozostają wszystkie gałęzie istniejące rok wcześniej, których jest xn+1x_{n+1}. Nowe pędy wypuszczają gałęzie mające co najmniej dwa lata; ich liczba odpowiada liczbie gałęzi sprzed dwóch lat, czyli xnx_n. Stąd

xn+2=xn+1+xnx_{n+2}=x_{n+1}+x_n

dla n≥1n\geq1. Obliczamy:

x3=2,x4=3,x5=5.x_3=2,\qquad x_4=3,\qquad x_5=5.

Odpowiedź

Po pięciu latach drzewo będzie miało 55 gałęzi. Rekurencja:

x1=x2=1,xn+2=xn+1+xn(n≥1).x_1=x_2=1,\qquad x_{n+2}=x_{n+1}+x_n\quad(n\geq1).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 22

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Wybieramy p=4p=4 i q=−1q=-1. Rekurencja ma wtedy postać

an+1=an+4n−1.a_{n+1}=a_n+4n-1.

Kolejne wyrazy wynoszą

a1=1,a2=1+4−1=4,a3=4+8−1=11,a4=11+12−1=22,a5=22+16−1=37.\begin{aligned} a_1&=1,\\ a_2&=1+4-1=4,\\ a_3&=4+8-1=11,\\ a_4&=11+12-1=22,\\ a_5&=22+16-1=37. \end{aligned}

b) Sumujemy przyrosty:

an=1+∑k=1n−1(4k−1)=1+2n(n−1)−(n−1)=2n2−3n+2.\begin{aligned} a_n&=1+\sum_{k=1}^{n-1}(4k-1)\\ &=1+2n(n-1)-(n-1)\\ &=2n^2-3n+2. \end{aligned}
Odpowiedź

Przykładowo: p=4p=4, q=−1q=-1, wyrazy 1,4,11,22,371,4,11,22,37 oraz wzór an=2n2−3n+2a_n=2n^2-3n+2.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 23

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Rekurencja rozdziela wyrazy o parzystych i nieparzystych indeksach.

Dla indeksów nieparzystych zaczynamy od a1=1a_1=1. Jeśli a2k−1=1a_{2k-1}=1, to

a2k+1=2a2k−1−1=1.a_{2k+1}=2a_{2k-1}-1=1.

Zatem każdy wyraz o indeksie nieparzystym jest równy 11.

Dla indeksów parzystych mamy a2=2a_2=2. Wykażemy, że

a2k=2k−1+1.a_{2k}=2^{k-1}+1.

Wzór jest prawdziwy dla k=1k=1. Jeśli zachodzi dla kk, to

a2k+2=2a2k−1=2(2k−1+1)−1=2k+1.a_{2k+2}=2a_{2k}-1=2(2^{k-1}+1)-1=2^k+1.

Otrzymaliśmy dokładnie definicję ciągu (bn)(b_n).

W ciągu (cn)(c_n) dla nieparzystego nn czynnik 1+(−1)n1+(-1)^n jest równy 00, więc cn=1c_n=1. Dla parzystego nn czynnik 1+(−1)n2\frac{1+(-1)^n}{2} jest równy 11, zatem

cn=2n−22+1=2n2−1+1.c_n=2^{\frac{n-2}{2}}+1=2^{\frac n2-1}+1.

Jest to ten sam opis co dla (bn)(b_n), więc wszystkie trzy wzory określają ten sam ciąg.

Odpowiedź

Każdy z trzech wzorów daje 11 dla indeksów nieparzystych i 2n2−1+12^{\frac n2-1}+1 dla indeksów parzystych; opisują więc ten sam ciąg.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Zadanie 24

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Ponieważ punkty (n,an)(n,a_n) leżą na paraboli f(x)=x2+bx+cf(x)=x^2+bx+c, mamy

an=n2+bn+c.a_n=n^2+bn+c.

Różnica dwóch kolejnych wyrazów tego ciągu jest równa

an+1−an=(n+1)2+b(n+1)+c−(n2+bn+c)=2n+1+b.a_{n+1}-a_n=(n+1)^2+b(n+1)+c-(n^2+bn+c)=2n+1+b.

Z rekurencji natomiast

an+1−an=2n−613=2n−193.a_{n+1}-a_n=2n-6\frac13=2n-\frac{19}{3}.

Porównanie daje 1+b=−1931+b=-\frac{19}{3}, czyli b=−223b=-\frac{22}{3}. Ponadto

a1=1−223+c=323=113,a_1=1-\frac{22}{3}+c=3\frac23=\frac{11}{3},

stąd c=10c=10. Zatem

an=n2−223n+10=(n−113)2−319.a_n=n^2-\frac{22}{3}n+10=\left(n-\frac{11}{3}\right)^2-\frac{31}{9}.

Wierzchołek paraboli ma pierwszą współrzędną 113\frac{11}{3}. Spośród naturalnych indeksów najbliższy jest n=4n=4, a

a4=16−883+10=−103.a_4=16-\frac{88}{3}+10=-\frac{10}{3}.

Dla kontroli a3=−3a_3=-3 i a5=−53a_5=-\frac53, więc najmniejszym wyrazem jest rzeczywiście a4a_4.

Odpowiedź

an=n2−223n+10a_n=n^2-\dfrac{22}{3}n+10, a najmniejszy wyraz to a4=−103=−313a_4=-\dfrac{10}{3}=-3\dfrac13.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 25

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Z rekurencji wyznaczamy okresowe układy znaków:

n(mod4)1230an11−1−1bn1−1−11\begin{array}{c|cccc} n\pmod4&1&2&3&0\\ \hline a_n&1&1&-1&-1\\ b_n&1&-1&-1&1 \end{array}

a) Dla 7≡3(mod4)7\equiv3\pmod4 mamy P7=(−1,−1)P_7=(-1,-1), więc punkt leży w III ćwiartce. Dla 80≡0(mod4)80\equiv0\pmod4 jest P80=(−1,1)P_{80}=(-1,1), czyli II ćwiartka. Dla 122≡2(mod4)122\equiv2\pmod4 otrzymujemy P122=(1,−1)P_{122}=(1,-1), czyli IV ćwiartka.

b) Korzystając z tej samej tabeli:

P90=(1,−1),P200=(−1,1),P_{90}=(1,-1),\qquad P_{200}=(-1,1),

zatem

∣P90P200∣=(−2)2+22=22.|P_{90}P_{200}|=\sqrt{(-2)^2+2^2}=2\sqrt2.

Ponadto

P101=(1,1),P303=(−1,−1),P_{101}=(1,1),\qquad P_{303}=(-1,-1),

więc

∣P101P303∣=(−2)2+(−2)2=22.|P_{101}P_{303}|=\sqrt{(-2)^2+(-2)^2}=2\sqrt2.

Oba odcinki mają tę samą długość.

Odpowiedź

a) P7P_7 — III ćwiartka, P80P_{80} — II ćwiartka, P122P_{122} — IV ćwiartka.
b) Oba odcinki mają długość 222\sqrt2.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem