Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

MATeMAtyka 2. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 330

rozdział 6. Funkcja wykladnicza i logarytmiczna · temat „Przed maturą z matematyki na poziomie rozszerzonym” · 9 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Funkcja 3∣x∣3^{|x|} ma zbiór wartości [1,∞)[1,\infty), zatem zbiór wartości ff jest równy [1−∣log⁡a3+1∣,∞).[1-|\log_a3+1|,\infty). Aby jego lewym końcem było 00, musi zachodzić ∣log⁡a3+1∣=1|\log_a3+1|=1. Przypadek log⁡a3=0\log_a3=0 jest niemożliwy, pozostaje więc log⁡a3=−2\log_a3=-2. Stąd a−2=3a^{-2}=3 i a=13=33.a=\frac1{\sqrt3}=\frac{\sqrt3}{3}. Ponadto log⁡9a=log⁡323−1/2=−14∈Q.\log_9a=\log_{3^2}3^{-1/2}=-\frac14\in\mathbb Q.

Odpowiedź

a=33a=\frac{\sqrt3}{3}, a log⁡9a=−14\log_9a=-\frac14 jest liczbą wymierną.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

2 podpunkty

zweryfikowane skanem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Iloczyn upraszcza się do h(x)=log⁡2x⋅1log⁡2x=1.h(x)=\log_2x\cdot\frac1{\log_2x}=1. Wspólna dziedzina wymaga x>0x>0 i x≠1x\ne1. Wykres składa się więc z dwóch części prostej y=1y=1: dla 0<x<10<x<1 i x>1x>1, z luką nad x=1x=1.

b) Oznaczmy t=log⁡2x≠0t=\log_2x\ne0. Równanie t=14tt=\frac1{4t} daje 4t2=14t^2=1, czyli t=±12t=\pm\frac12. Zatem x=21/2=2x=2^{1/2}=\sqrt2 lub x=2−1/2=22x=2^{-1/2}=\frac{\sqrt2}{2}.

Odpowiedź

a) h(x)=1h(x)=1 dla x∈(0,1)∪(1,∞)x\in(0,1)\cup(1,\infty); b) x∈{22,2}x\in\{\frac{\sqrt2}{2},\sqrt2\}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zweryfikowane skanem

Zadanie 3

zweryfikowane skanem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Równanie parametru upraszczamy: 7m+7m−1=7m−1(7+1)=56.7^m+7^{m-1}=7^{m-1}(7+1)=56. Stąd 7m−1=77^{m-1}=7, więc m=2m=2.

Zatem f(x)=∣2x−4∣f(x)=|2^x-4|. Dla x≤2x\le2 mamy f(x)=4−2xf(x)=4-2^x, a dla x≥2x\ge2 mamy f(x)=2x−4f(x)=2^x-4. Wykres przechodzi przez (0,3)(0,3), ma miejsce zerowe (2,0)(2,0), a dla x→−∞x\to-\infty zbliża się do prostej y=4y=4.

Odpowiedź

m=2m=2 oraz f(x)={4−2x,x≤2,2x−4,x≥2.f(x)=\begin{cases}4-2^x,&x\le2,\\2^x-4,&x\ge2.\end{cases}

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zweryfikowane skanem

Zadanie 4

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Z rysunku odczytujemy P=(−1,−2)P=(-1,-2). Ponieważ punkt należy do f(x)=log⁡p(−4x)f(x)=\log_p(-4x), −2=log⁡p4,-2=\log_p4, więc p−2=4p^{-2}=4 i p=12p=\frac12.

Dziedziną jest x<0x<0. Funkcja f(x)=log⁡1/2(−4x)f(x)=\log_{1/2}(-4x) jest rosnąca i ma zero dla −4x=1-4x=1, czyli x=−14x=-\frac14. Po nałożeniu modułu funkcja gg maleje na (−∞,−14](-\infty,-\frac14] i rośnie na [−14,0)[-\frac14,0).

Warunek ∣f(x)∣≤2|f(x)|\le2 jest równoważny −2≤log⁡1/2(−4x)≤2.-2\le\log_{1/2}(-4x)\le2. Stąd 14≤−4x≤4\frac14\le-4x\le4, czyli −1≤x≤−116-1\le x\le-\frac1{16}.

Odpowiedź

p=12p=\frac12; gg maleje na (−∞,−14](-\infty,-\frac14] i rośnie na [−14,0)[-\frac14,0); nierówność zachodzi dla x∈[−1,−116]x\in[-1,-\frac1{16}].

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 5

2 podpunkty

niejednoznaczne
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Obliczamy współrzędne danego punktu:

q=\log_{2\sqrt2}64=4.$$ Zatem $a^{-4}=4$, czyli $a=2^{-1/2}=\frac1{\sqrt2}$. a) $f(-6)=a^{-6}=2^3=8$, a $f(-2)=a^{-2}=2$. Stąd $n=6$. Jego dzielniki właściwe to $1,2,3$, a $1+2+3=6$, więc $n$ jest liczbą doskonałą. b) $$g(x)=f(-|x|)=a^{-|x|}=2^{|x|/2}.$$ Funkcja jest parzysta, ma minimum $g(0)=1$ i rośnie wraz z $|x|$.
Odpowiedź

a) n=6=1+2+3n=6=1+2+3, więc jest liczbą doskonałą; b) g(x)=2∣x∣/2g(x)=2^{|x|/2}, minimum (0,1)(0,1), oś symetrii OyOy.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: niejednoznaczne

Zadanie 6

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Dziedzina spełnia x+1x−1>0,\frac{x+1}{x-1}>0, czyli Df=(−∞,−1)∪(1,∞)D_f=(-\infty,-1)\cup(1,\infty). Jeśli x2=−x1x_2=-x_1, to

=\log_2\frac{x_1-1}{x_1+1} =-\log_2\frac{x_1+1}{x_1-1}=-f(x_1).$$ Zatem $f(x_1)+f(x_2)=0$.
Odpowiedź

Wykazano, że ff jest nieparzysta na swojej symetrycznej dziedzinie, więc dla x1+x2=0x_1+x_2=0 zachodzi f(x1)+f(x2)=0f(x_1)+f(x_2)=0.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu

Zadanie 7

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Dla m>1m>1 oznaczmy t=log⁡2m>0t=\log_2m>0. Równanie daje ∣x+2∣=t,|x+2|=t, czyli x1=−2−tx_1=-2-t i x2=−2+tx_2=-2+t. Pierwszy pierwiastek jest zawsze ujemny. Drugi jest ujemny dokładnie wtedy, gdy t<2t<2. Zatem 0<log⁡2m<2,0<\log_2m<2, co jest równoważne 1<m<41<m<4.

Odpowiedź

Równanie ma dwa rozwiązania ujemne dla m∈(1,4)m\in(1,4).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 8

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Miejsce zerowe logarytmu wymaga, aby jego argument był równy 11: x2+4x−5=1.x^2+4x-5=1. Stąd x2+4x−6=0x^2+4x-6=0 i kandydaci to x=−2±10x=-2\pm\sqrt{10}.

Podstawa logarytmu musi być dodatnia i różna od 11. Dla x=−2−10x=-2-\sqrt{10} mamy 9−x2<09-x^2<0, więc kandydat odpada. Dla x=−2+10x=-2+\sqrt{10} podstawa jest dodatnia i różna od 11, a argument wynosi 11.

Odpowiedź

Jedynym miejscem zerowym jest x=−2+10x=-2+\sqrt{10}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 9

brak w kluczu
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Korzystamy z logarytmu potęgi i odwrotności logarytmów:

=2\log_ab\cdot\frac13\log_ba =\frac23\log_ab\cdot\frac1{\log_ab} =\frac23.$$ Założenia na $a$ i $b$ gwarantują istnienie wszystkich logarytmów oraz niezerowość użytego czynnika.
Odpowiedź

Wyrażenie ma stałą wartość 23\frac23.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: brak w kluczu