Przejdź do treści
Cała strona · Zbiór zadań · szkoła średnia

MATeMAtyka 2. Zbiór zadań — strona 116

temat „3.6. Dodawanie i odejmowanie wyrażeń wymiernych” · 8 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

9 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Rozkładamy mianowniki na czynniki i wybieramy ich najmniejszą wspólną wielokrotność. Następnie rozszerzamy każdy ułamek brakującymi czynnikami.

Odpowiedź

a) 5x(x−5)x2−25\frac{5x(x-5)}{x^2-25}, x(x+5)x2−25\frac{x(x+5)}{x^2-25}.
b) 3(3x+4)6(x−2)\frac{3(3x+4)}{6(x-2)}, −2(7x−5)6(x−2)\frac{-2(7x-5)}{6(x-2)}.
c) 3(x−7)6(3x+2)\frac{3(x-7)}{6(3x+2)}, 4(x+2)6(3x+2)\frac{4(x+2)}{6(3x+2)}.
d) 3x(x−2)\frac3{x(x-2)}, 6xx(x−2)\frac{6x}{x(x-2)}.
e) (x2+3)(x+3)(x−3)2(x+3)\frac{(x^2+3)(x+3)}{(x-3)^2(x+3)}, 3x(x−3)2(x−3)2(x+3)\frac{3x(x-3)^2}{(x-3)^2(x+3)}.
f) 2x+1x4−16\frac{2x+1}{x^4-16}, 4(x−2)(x2+4)x4−16\frac{4(x-2)(x^2+4)}{x^4-16}.
g) (x+1)(x+3)x2−9\frac{(x+1)(x+3)}{x^2-9}, (3x−1)(x−3)x2−9\frac{(3x-1)(x-3)}{x^2-9}, 4x2−9\frac4{x^2-9}.
h) (x+1)3(x−1)2(x+1)2\frac{(x+1)^3}{(x-1)^2(x+1)^2}, 4(x2−1)(x−1)2(x+1)2\frac{4(x^2-1)}{(x-1)^2(x+1)^2}, (x−1)3(x−1)2(x+1)2\frac{(x-1)^3}{(x-1)^2(x+1)^2}.
i) 2(x2−4)(x−1)(x−2)2(x+2)\frac{2(x^2-4)}{(x-1)(x-2)^2(x+2)}, (x−1)(x+2)(x−1)(x−2)2(x+2)\frac{(x-1)(x+2)}{(x-1)(x-2)^2(x+2)}, 6(x−1)(x−2)(x−1)(x−2)2(x+2)\frac{6(x-1)(x-2)}{(x-1)(x-2)^2(x+2)}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

9 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Sprowadzamy składniki do wspólnego mianownika, wykonujemy działania w liczniku i skracamy, jeśli pojawia się wspólny czynnik.

Odpowiedź

a) 2x2+4x+1x+2\frac{2x^2+4x+1}{x+2}.
b) x−4x−1\frac{x-4}{x-1}.
c) 3(x+1)x−3\frac{3(x+1)}{x-3}.
d) 5x+1(x−1)(x+2)\frac{5x+1}{(x-1)(x+2)}.
e) x−19(x+5)(x−1)\frac{x-19}{(x+5)(x-1)}.
f) −12xx2−4\frac{-12x}{x^2-4}.
g) 13x+104(x−2)(x+2)\frac{13x+10}{4(x-2)(x+2)}.
h) 26x+15(1−2x)(x+3)\frac{26x+15}{(1-2x)(x+3)}.
i) 5x2−10x−82x(5x+2)\frac{5x^2-10x-8}{2x(5x+2)}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 3

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Średnia jest równa

13(31−x+15x−91+x)=11−x+5x−31+x.\frac13\left(\frac3{1-x}+\frac{15}{x}-\frac9{1+x}\right) =\frac1{1-x}+\frac5x-\frac3{1+x}.

Po sprowadzeniu do mianownika x(1−x2)x(1-x^2) licznik wynosi 5−2x−x25-2x-x^2.

Odpowiedź

5−2x−x2x(1−x2)\frac{5-2x-x^2}{x(1-x^2)}, przy x∉{−1,0,1}x\notin\{-1,0,1\}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

W każdym podpunkcie zapisujemy wszystkie mianowniki jako wielokrotności tej samej potęgi odpowiedniego czynnika liniowego.

Odpowiedź

a) 13(x−2)\frac1{3(x-2)}.
b) 54(2x−1)\frac5{4(2x-1)}.
c) 6−4x(x−2)2\frac{6-4x}{(x-2)^2}.
d) x(x+2)(x+1)2\frac{x(x+2)}{(x+1)^2}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 5

6 podpunktów

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Rozkładamy mianowniki na czynniki, sprowadzamy do wspólnego mianownika i skracamy wspólne czynniki licznika i mianownika.

Odpowiedź

a) 3x−4x−2\frac{3x-4}{x-2}.
b) x2−3x−63x+2\frac{x^2-3x-6}{3x+2}.
c) −(x+2)(x2−2x+4)2x(x+5)-\frac{(x+2)(x^2-2x+4)}{2x(x+5)}.
d) 12x2−16\frac{12}{x^2-16}, przy zachowaniu x≠0x\neq0.
e) 2x−3(x−1)(x−3)\frac{2x-3}{(x-1)(x-3)}.
f) x(x+8)(x−2)2(x+2)\frac{x(x+8)}{(x-2)^2(x+2)}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 6

4 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Po rozkładzie mianowników wybieramy wspólny mianownik dla trzech składników. Redukujemy licznik przed ewentualnym skracaniem.

Odpowiedź

a) x(x+1)2(x+2)(x−1)\frac{x(x+1)}{2(x+2)(x-1)}.
b) 1x2−4\frac1{x^2-4}.
c) 4x2(x−3)(x+3)2\frac{4x^2}{(x-3)(x+3)^2}.
d) x2+8x3+8\frac{x^2+8}{x^3+8}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 7

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Najpierw upraszczamy różnicę:

12x+1−12x−1=−24x2−1.\frac1{2x+1}-\frac1{2x-1}=\frac{-2}{4x^2-1}.

Dla x2=2+14x^2=\sqrt2+\frac14 mianownik jest równy 424\sqrt2, stąd wynik −122-\frac{1}{2\sqrt2}.

Odpowiedź

−24-\frac{\sqrt2}{4}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 8

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Przenosimy pozostałe ułamki na odpowiednią stronę równości i sprowadzamy je do wspólnego mianownika.

Odpowiedź

a) A=−3(4x+5)(x−4)(x+5)A=-\frac{3(4x+5)}{(x-4)(x+5)}, x∉{−5,4}x\notin\{-5,4\}.
b) A=4x(x−2)A=\frac4{x(x-2)}, x∉{0,2}x\notin\{0,2\}.
c) A=x2+12x−3(3x−1)(x−1)A=\frac{x^2+12x-3}{(3x-1)(x-1)}, x∉{13,1}x\notin\{\frac13,1\}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem