Przejdź do treści
Cała strona · Podręcznik · szkoła średnia

NOWA MATeMAtyka 2. Zakres podstawowy i rozszerzony — strona 178

rozdział 4. Trygonometria · temat „4.1. Trójkąty prostokątne” · 7 zadań z rozwiązaniem

Rozwiązania: opracowanie własne

Zadanie 1

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Niech aa oznacza długość przyprostokątnej. Wtedy druga przyprostokątna ma długość aa, przeciwprostokątna a2a\sqrt2, a pole wynosi a22\frac{a^2}{2}.

a) Z warunku na obwód

a(2+2)=6(1+2),a(2+\sqrt2)=6(1+\sqrt2),

więc

a=6(1+2)2+2=32.a=\frac{6(1+\sqrt2)}{2+\sqrt2}=3\sqrt2.

Zatem P=(32)22=9P=\frac{(3\sqrt2)^2}{2}=9.

b)

a2−a=2(2−1),a\sqrt2-a=2(\sqrt2-1),

czyli a=2a=2. Stąd P=222=2P=\frac{2^2}{2}=2.

c) Środkowa do jednej przyprostokątnej jest przeciwprostokątną trójkąta o przyprostokątnych aa i a2\frac a2. Zatem

a2+(a2)2=a52=45,\sqrt{a^2+\left(\frac a2\right)^2}=\frac{a\sqrt5}{2}=4\sqrt5,

więc a=8a=8. Ostatecznie P=822=32P=\frac{8^2}{2}=32.

Odpowiedź

a) 99; b) 22; c) 3232.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 2

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Kąty ostre mają miary 30∘30^\circ i 60∘60^\circ. Oznaczmy krótszą przyprostokątną przez aa; dłuższa ma długość a3a\sqrt3. Z warunku

a3−a=12−43=4(3−3)=43(3−1)a\sqrt3-a=12-4\sqrt3=4(3-\sqrt3) =4\sqrt3(\sqrt3-1)

otrzymujemy a=43a=4\sqrt3. Dłuższa przyprostokątna ma długość 1212, więc

P=12⋅43⋅12=243.P=\frac12\cdot4\sqrt3\cdot12=24\sqrt3.
Odpowiedź

24324\sqrt3.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 3

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Oznaczmy wysokość przez hh. W prawym trójkącie kąt przy wierzchołku ma 60∘60^\circ, a bok naprzeciw niego ma długość 262\sqrt6. Zatem

26=h3,h=22.2\sqrt6=h\sqrt3, \qquad h=2\sqrt2.

Lewy trójkąt ma kąty ostre po 45∘45^\circ, więc x=h=22x=h=2\sqrt2 oraz

y=h2=4.y=h\sqrt2=4.

b) W małym trójkącie 45∘45^\circ–45∘45^\circ–90∘90^\circ obie przyprostokątne mają długość 44, zatem

y=42.y=4\sqrt2.

W dużym trójkącie wysokość 44 leży naprzeciw kąta 30∘30^\circ, więc cała podstawa ma długość 434\sqrt3. Ponieważ jej prawy fragment ma długość 44,

x=43−4=4(3−1).x=4\sqrt3-4=4(\sqrt3-1).
Odpowiedź

a) x=22x=2\sqrt2, y=4y=4; b) x=4(3−1)x=4(\sqrt3-1), y=42y=4\sqrt2.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 4

2 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Kąt 120∘120^\circ musi być kątem między ramionami. Wysokość opuszczona na podstawę długości 83 cm8\sqrt3\ \text{cm} dzieli ją na odcinki po 43 cm4\sqrt3\ \text{cm} i kąt 120∘120^\circ na dwa kąty po 60∘60^\circ. Powstały trójkąt jest typu 30∘30^\circ–60∘60^\circ–90∘90^\circ, więc każde ramię ma długość 8 cm8\ \text{cm}. Zatem

Ob=83+2⋅8=8(3+2) cm.Ob=8\sqrt3+2\cdot8=8(\sqrt3+2)\ \text{cm}.

b) Wysokość długości 3 cm3\ \text{cm} dzieli trójkąt na dwa trójkąty prostokątne. Przy kącie 30∘30^\circ otrzymujemy bok długości 66 i fragment podstawy 333\sqrt3. Przy kącie 45∘45^\circ otrzymujemy bok 323\sqrt2 i fragment podstawy 33. Stąd

Ob=6+32+33+3=3(3+2+3) cm.Ob=6+3\sqrt2+3\sqrt3+3 =3(3+\sqrt2+\sqrt3)\ \text{cm}.
Odpowiedź

a) 8(2+3) cm8(2+\sqrt3)\ \text{cm}; b) 3(3+2+3) cm3(3+\sqrt2+\sqrt3)\ \text{cm}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Zadanie 5

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Trójkąt ma kąty 30∘30^\circ, 60∘60^\circ, 90∘90^\circ. Jeśli krótsza przyprostokątna ma długość aa, to a3=18a\sqrt3=18, więc

a=63,c=2a=123.a=6\sqrt3, \qquad c=2a=12\sqrt3.

Ustawmy przyprostokątne prostopadle. Środkowa poprowadzona z jednego kąta ostrego jest przeciwprostokątną trójkąta o przyprostokątnych 636\sqrt3 i 99, zatem ma długość

(63)2+92=189=321.\sqrt{(6\sqrt3)^2+9^2}=\sqrt{189}=3\sqrt{21}.

Druga środkowa jest przeciwprostokątną trójkąta o przyprostokątnych 1818 i 333\sqrt3, więc ma długość

182+(33)2=351=339.\sqrt{18^2+(3\sqrt3)^2}=\sqrt{351}=3\sqrt{39}.
Odpowiedź

3213\sqrt{21} i 3393\sqrt{39}.

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 6

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

Każdy z trójkątów jest prostokątny równoramienny, więc jego przeciwprostokątna jest 2\sqrt2 razy dłuższa od przyprostokątnej.

a) Druga przyprostokątna ma długość 2\sqrt2, a przeciwprostokątna 2⋅2=2\sqrt2\cdot\sqrt2=2. Zatem

Ob=2+2+2=2(2+1).Ob=\sqrt2+\sqrt2+2=2(\sqrt2+1).

b) Przeciwprostokątna ma długość 626\sqrt2, więc

Ob=6+6+62=6(2+2).Ob=6+6+6\sqrt2=6(2+\sqrt2).

c) Jeśli przyprostokątna ma długość aa, to a2=8a\sqrt2=8, czyli a=42a=4\sqrt2. Stąd

Ob=42+42+8=8(2+1).Ob=4\sqrt2+4\sqrt2+8=8(\sqrt2+1).
Odpowiedź

a) 2(2+1)2(\sqrt2+1); b) 6(2+2)6(2+\sqrt2); c) 8(2+1)8(\sqrt2+1).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem

Ćwiczenie 7

3 podpunkty

zgodne z kluczem
Pokaż rozwiązanie
Do zeszytu

a) Brakującą przyprostokątną uu obliczamy z twierdzenia Pitagorasa:

u2+(2)2=(22)2,u2=6,u^2+(\sqrt2)^2=(2\sqrt2)^2, \qquad u^2=6,

więc u=6u=\sqrt6. Zatem

Ob=2+6+22=32+6.Ob=\sqrt2+\sqrt6+2\sqrt2=3\sqrt2+\sqrt6.

b) Jest to trójkąt 30∘30^\circ–60∘60^\circ–90∘90^\circ o przeciwprostokątnej 44. Krótsza przyprostokątna ma długość 22, a dłuższa 232\sqrt3. Stąd

Ob=4+2+23=2(3+3).Ob=4+2+2\sqrt3=2(3+\sqrt3).

c) Bok AB=3AB=3, leżący naprzeciw kąta 60∘60^\circ, jest dłuższą przyprostokątną. Krótsza ma zatem długość 3\sqrt3, a przeciwprostokątna 232\sqrt3. Otrzymujemy

Ob=3+3+23=3(1+3).Ob=3+\sqrt3+2\sqrt3=3(1+\sqrt3).
Odpowiedź

a) 32+63\sqrt2+\sqrt6; b) 2(3+3)2(3+\sqrt3); c) 3(1+3)3(1+\sqrt3).

Rozwiązanie: opracowanie własneWeryfikacja: zgodne z kluczem